Uşaqlarda astma
Uşaq Astmasının Növləri
Allergik Astma:
Allergiyalara (toz, polen, heyvan tükləri) reaksiya olaraq meydana gəlir. Uşaqların əksəriyyətində allergik astma forması rast gəlinir.
İnfüzyon Astması:
Virus infeksiyaları, soyuq hava, fiziki fəaliyyət kimi amillərlə tetiklenir. Bəzən infeksiyalardan sonra inkişaf edə bilər.
Gözlənilməz Astma:
Astma simptomlarının nizamlı olmayıb, bəzən gözlənilmədən baş verməsi.
Səbəbləri
Uşaq astmasının səbəbləri aşağıdakılardır:
Genetik Faktorlar:
Ailədə astma, allergiya və digər respirator problemlərin olması riski artırır.
Çevrə Faktorları:
Hava çirkliliyi, siqaret dumanına məruz qalma, evdəki toz və digər allergenlər.
Virus İnflyansiyaları:
Uşaqlarda soyuqdəymə, qrip kimi infeksiyalar astma simptomlarını artırır.
Fiziki Aktivlik:
İdman və fiziki fəaliyyət astma simptomlarını tetikleyebilir.
Əlamətlər
Uşaqlarda astmanın əlamətləri aşağıdakılardır:
Öskürək (xüsusilə gecə və ya səhər).
Nəfəs darlığı və ya xırıltılı nəfəs alma.
Sinədə sıxılma hissi.
Fiziki fəaliyyət zamanı simptomların pisləşməsi.
Diaqnoz
Uşaq astmasının diaqnozu üçün aşağıdakı üsullar istifadə olunur:
Fiziki Müayinə: Həkim, uşağın tibbi tarixini və simptomlarını qiymətləndirir.
Spirometriya: Uşağın ağciyər funksiyasını ölçmək üçün istifadə olunur.
Peak Flow Monitorinqi: Nəfəs axınını ölçmək üçün istifadə olunan bir cihaz.
Allergen Testləri: Uşağın astma simptomlarını tetikleyen allergenlərin müəyyən edilməsi.
Müalicə
Uşaq astmasının müalicəsi aşağıdakı yollarla həyata keçirilə bilər:
Medikal Müalicə:
İnhalatorlar: Astma simptomlarını yüngülləşdirmək üçün istifadə olunan dərmanlar (bronxdilatatorlar).
İnhalyasiya Kortikosteroidləri: Ilthabın azalmasına kömək edir.
Leukotrien Modifierleri: Allergik reaksiyaları azaltmaq üçün istifadə olunur.
Astma İdarəetmə Planı:
Uşağın astma simptomlarını izləmək üçün fərdi plan. Bu plan, simptomların ortaya çıxması, dərmanların istifadəsi və təcili halların idarə olunması üçün hazırlanır.
Diyet və Yaşam Tərzi Dəyişiklikləri:
Allergiyaların idarə edilməsi üçün sağlam qidalanma, siqaret dumanından uzaq durma, evdəki allergenləri azaltma.
Fiziki Terapiya:
Uşaqların fiziki fəaliyyətlərini artırmağa kömək edir, bəzən xüsusi məşq proqramları.
Nəticə
Uşaqlarda astma, diqqətli müalicə və idarəetmə ilə idarə oluna bilən bir vəziyyətdir. Hər hansı bir simptom aşkar edildikdə, həkimə müraciət etmək vacibdir. Müayinə və müalicə, uşağın sağlamlığını artırmağa və astmanın təsirini azaltmağa kömək edə bilər. Uşaq astmasının müalicəsi, fərdi yanaşma tələb edir və mütəxəssis dəstəyi ilə daha effektiv ola bilər. Uşaq astması, düzgün idarə olunduqda uşaqların aktiv həyatına davam etmələrini təmin edə bilər.