Vertebra sınıqları
Vertebra Sınıqlarının Səbəbləri
Travma:
Yüksək Enerjili Travmalar: Avtomobil qəzaları, düşmələr və idman yaralanmaları.
Aşağı Enerjili Travmalar: Xüsusilə osteoporoz xəstələrində sadə düşmələr və ya gündəlik fəaliyyətlər.
Osteoporoz:
Sümük Kütləsinin Azalması: Yaşla bağlı olaraq sümüklərin zəifləməsi və qırılma riski.
Patoloji Sınıqlar:
Xərçəng: Onurğa sümüyünə metastaz edən şişlər və ya sümük iliyi xəstəlikləri.
İnfeksiyalar: Sümüyü zəiflədən osteomielit kimi infeksiyalar.
Vertebra Sınıqlarının Növləri
Kompresyon Sınıqları:
Fəqərənin ön hissəsinin yığılması və çökməsi.
Ən çox osteoporoz xəstələrində rast gəlinir.
Partlayış Sınıqları:
Fəqərənin hər iki hissəsinin (ön və arxa) zədələnməsi və parçalanması.
Yüksək enerjili travmalar nəticəsində meydana gəlir.
Körpü Sınıqları:
Fəqərənin yuxarı və aşağı seqmentlərinin bir-birinə bağlandığı nöqtədəki qırılmalar.
Vertebra Sınıqlarının Əlamətləri
Şiddətli Ağrı: Əsasən zədələnmiş fəqərənin olduğu bölgədə.
Hərəkət Məhdudiyyəti: Bel və ya boyunda hərəkət çətinliyi.
Nevroloji Əlamətlər: Əgər sinir kökləri və ya onurğa beyni zədələnibsə, uyuşma, zəiflik, iflic.
Vertebra Sınıqlarının Diaqnozu
Fiziki Müayinə: Həkim əlamətləri qiymətləndirir və sinir funksiyalarını yoxlayır.
Görüntüləmə Testləri:
Rentgen: Sınığın yerini və şiddətini müəyyən etmək üçün.
MRT: Yumşaq toxuma və sinir zədələnmələrini qiymətləndirmək üçün.
KT: Sümük strukturlarının daha dəqiq görüntülənməsi üçün.
Vertebra Sınıqlarının Müalicəsi
Konservativ Müalicə:
İstirahət və Aktivliyin Azaldılması: Onurğa sütununun dincəldilməsi.
Ağrı Kəsicilər: Ağrını idarə etmək üçün analjeziklər və ya antiinflamatuar dərmanlar.
Ortopedik Dəstəklər: Korset və ya breys istifadə edərək zədələnmiş fəqərələrin dəstəklənməsi.
Fiziki Terapiya: Əzələləri gücləndirmək və hərəkət aralığını artırmaq üçün.
Cərrahi Müalicə:
Vertebroplastika və ya Kifoplastika: Sınığın sabitləşdirilməsi və ağrının azaldılması üçün sümük sementi istifadə edilərək fəqərənin yenidən qurulması.
Spinal Füzyon: Zədələnmiş fəqərələrin bir-birinə sabitlənməsi və hərəkətin məhdudlaşdırılması üçün metal çubuqlar və vidalar istifadə edilərək cərrahi müdaxilə.
Dekompresyon Cərrahiyyəsi: Sinir kökləri və ya onurğa beyni üzərindəki təzyiqin azaldılması.
Qarşısının Alınması və Reabilitasiya
Osteoporoz Müalicəsi: Kalsium və D vitamini qəbul etmək, ağırlıq qaldırma məşqləri və antiresorptiv dərmanlar.
Gücləndirici Məşqlər: Onurğa ətrafındakı əzələləri gücləndirən məşqlər.
Müntəzəm Sağlamlıq Yoxlamaları: Xüsusilə risk qrupunda olanlar üçün müntəzəm tibbi müayinələr.
Vertebra sınıqları ciddi bir sağlamlıq problemidir və erkən diaqnoz və müalicə çox vacibdir. Hər hansı bir sümük zədələnməsi və ya ağrı vəziyyətində dərhal tibbi yardıma müraciət etmək lazımdır.