Xroniki Pelvik Ağrı Sindromu nədir?
📌 1. XPAS Nədir?
Lokal və ya yayılmış pelvik ağrı
Adətən cinsi fəaliyyət, sidiyə getmək, menstruasiya, oturmaq və ya gərginliklə artır
Ağrı ən az 3 ay davam etməlidir
Əksər hallarda tibbi müayinələr normal çıxır, lakin xəstə şiddətli ağrı hiss edir
👩⚕️ 2. Qadınlarda XPAS Səbəbləri
Endometrioz (uşaqlıqdaxili toxumanın çöldə böyüməsi)
Yumurtalıq kistaları və ya yapışıqlıqlar
İnfeksiyalar (xüsusilə keçmişdə olmuş PID)
Urolojik səbəblər (interstisial sistit – sidik kisəsi ağrısı)
Əzələ spazmı və ya pelvik döşəmə disfunksiyası
Travma və ya cinsi zorakılıq tarixi
Uzun müddətli stress və anksiyete
👨⚕️ Kişilərdə XPAS Səbəbləri
Xroniki prostatit (bakterial və ya qeyri-bakterial)
Sidik yolları və ya bağırsaq problemleri
Pelvik əzələlərin spazmı
Uzun müddət oturaq həyat tərzi
Stress, depressiya və psixosomatik faktorlar
⚠️ 3. Əlamətlər
Qasıq, aralıq (perine), bel və aşağı qarında yanıcı, sancılı və ya küt ağrı
Cinsi əlaqə zamanı və ya sonra ağrı (dispareuniya)
Sidiyə getmə zamanı sancı, tez-tez sidiyə getmə hissi
Oturmaqla artan diskomfort
Hərəkət etmə, gərginlik və ya stresslə pisləşən simptomlar
Anksiyete, yuxu pozğunluğu, yorğunluq və depressiya
🛠️ 4. Diaqnoz Necə Qoyulur?
Jinekoloji və uroloji müayinə
Ultrasəs, MRT, qan və sidik analizləri – başqa səbəbləri istisna etmək üçün
Əzələ gərginliyinin yoxlanması (pelvik döşəmə müayinəsi)
Psixoloji qiymətləndirmə – stress və travma əlaqəli faktorlar
📌 XPAS “əldə tutulan bir səbəb tapılmasa belə” real bir ağrıdır. Xəstə "psixoloji" deyə ötürülməməlidir.
🧩 5. Müalicə Yolları – Çoxsahəli Yanaşma Vacibdir
✅ 1. Fizioterapiya
Pelvik döşəmə əzələlərinin rahatlaşdırılması və balanslanması
Biofeedback, TENS, manual terapiya
Postural düzəlişlər və nəfəs məşqləri
✅ 2. Psixoterapiya
Travma və emosional səbəblər varsa, Koqnitiv-Davranışçı Terapiya (CBT)
Gevşəmə və stress idarəsi (mindfulness, EMDR)
✅ 3. Dərman Müalicəsi
Ağrıkəsicilər (NSAİİ-lər)
Əzələ gevşədicilər
Antidepresanlar və ya sinir ağrısı üçün dərmanlar (gabapentin, duloksetin)
Lokal inyeksiyalar (nadir hallarda)
✅ 4. Qidalanma və həyat tərzi
Sidik kisəsi və bağırsaq simptomları varsa, iltihab əleyhinə pəhriz
Kofein, spirt, acı və turşulu qidaların azaldılması
Aktiv həyat tərzi və psixofiziki balans
✅ 6. Nəticə:
Xroniki pelvik ağrı, görünməyən, amma gerçək və idarə edilə bilən bir haldır. Doğru yanaşma ilə:
🌿 “Ağrınızla savaşmadan, onu anlamaya çalışaraq həyat keyfiyyətinizi yenidən qura bilərsiniz.”