Yetkinlərdə skolyozun cərrahi müalicəsi
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Yetkin Skolyozunda Diaqnostika və Xəstə Şikayətləri
Yetkin skolyoz xəstələri tibbi yardıma əsasən bel ağrısı, ayaq ağrısı və ya topallama şikayətləri ilə müraciət edirlər. Kosmetik qayğılar yetkin yaş qrupunda müraciət səbəbi kimi nadir hallarda qarşımıza çıxır. Dəqiq diaqnozun qoyulması üçün statik və dinamik qiymətləndirmələr aparılmalı, faset və kök blokları kimi invaziv üsullardan istifadə edilməlidir.
Diaqnostik prosesdə aşağıdakı görüntüləmə metodları mühüm rol oynayır:
- MRT və Miyelo MRT
- EMQ (Elektromiyoqrafiya)
- Klinik və fiziki müayinə testləri
Yetkin Skolyozunda Cərrahi Müalicə Seçimləri
Müalicə planı tamamilə xəstənin fərdi şikayətlərinə və onurğadakı deformasiyanın dərəcəsinə uyğun olaraq hazırlanır. Cərrahi müdaxilələr dekompressiya, korreksiya və stabilləşdirmə əməliyyatlarını və ya bu metodların kombinasiyasını əhatə edə bilər.
Cərrahiyyə növünün seçilməsində həlledici amillər bunlardır:
- Xəstənin yaşı və ümumi sağlamlıq vəziyyəti (müşayiət olunan xəstəliklər).
- Osteoporoz varlığı və sümük keyfiyyəti.
- Onurğadakı birləşmənin uzunluğu və bitişik seqmentlərin vəziyyəti.
- Lumbosakral birləşmə və əvvəlki cərrahi müdaxilələrin tarixi.
- Uzun müddətli əzələ balanssızlığı və xroniki ağrılar.
Dekompressiya və Füzyon Cərrahiyyəsi
Neyrogen klaudikasiya (sinir sıxılmasına bağlı yerimə çətinliyi) şikayətlərini aradan qaldırmaq üçün dekompressiya cərrahiyyəsi ən effektiv seçimdir. Əyriliyin irəliləməsini dayandırmaq məqsədilə füzyon cərrahiyyəsi tətbiq olunur. Xüsusilə degenerativ bel skolyozu olan xəstələrdə dekompressiya ilə yanaşı füzyon əməliyyatının da icrası zəruridir. Sagittal balanssızlıq və fırlanma deformasiyalarını düzəltmək üçün isə xüsusi alətlərdən istifadə edilən birləşmə əməliyyatlarına üstünlük verilir.
Adolesan və Yetkin Skolyozu Arasındakı Fərqlər
Adolesan (yeniyetmə) dövrü deformasiyalarında cərrahiyyə qərarı üçün əyriliyin böyüklüyü əsas götürülsə də, yetkinlərdə vəziyyət fərqlidir. Yetkin xəstələrdə ağrı və funksiya pozğunluğu, onurğadakı degenerasiya və balans pozulması ilə birbaşa korrelyasiya təşkil edir.
| Vəziyyət | Tətbiq Olunan Cərrahi Metod |
|---|---|
| Məhdud onurğa patologiyası | Selektif füzyon |
| Yayqın seqment xəstəliyi | Tam əyrilik füzyonu |
| Sagittal/Koronal balans pozulması | Osteotomi (hər 3 kolonu əhatə edən) |
Komplikasiyalar və Müasir Yanaşmalar
Yetkin skolyozunun cərrahi müalicəsində fəsadlaşma (komplikasiya) dərəcələri yüksək olsa da, xəstənin əməliyyatdan əvvəl düzgün qiymətləndirilməsi uğurun açarıdır. Uyğun xəstəyə doğru cərrahi texnika tətbiq edildikdə nəticələr olduqca qənaətbəxşdir. Son illərdə minimal invaziv üsullar daha az toxuma zədələnməsi və sürətli sağalma vədi ilə güclü bir alternativ kimi ön plana çıxmaqdadır.
