Yumurtalıqda dermoid kist

Dermoid Kistlərin Xüsusiyyətləri

Xarakteri: Bu kistlər bədxassəli deyil, yəni xərçəngə çevrilmə riski çox azdır (2%-dən az).

İçindəki maddələr: Dəri, saç, yağ, diş, qığırdaq, sümüklər və ya hətta sinir toxumaları.

Ölçüsü: Kiçikdən (bir neçə santimetr) çox böyük ölçülərə qədər (15-20 sm) dəyişə bilər.

Yer: Əsasən bir yumurtalıqda meydana gəlir, lakin hər iki yumurtalıqda da rast gəlinə bilər (nadir hallarda).

Dermoid Kistlərin Əlamətləri

Dermoid kistlər çox zaman simptom vermədən inkişaf edir və təsadüfən, ultrasəs və ya digər müayinələr zamanı aşkarlanır. Lakin böyük ölçülərə çatdıqda və ya fəsadlar yarandıqda aşağıdakı əlamətlər müşahidə edilə bilər:

Ağrı və ya narahatlıq:

Alt qarında ağrı və ya təzyiq hissi.

Cinsi əlaqə zamanı ağrı (dispareuniya).

Menstrual problemlər:

Aybaşı dövrünün pozulması və ya qeyri-müntəzəm dövrlər.

Həzm problemləri:

Böyük kistlər mədə-bağırsaq sisteminə təzyiq edərək şişkinlik və ya qəbizliyə səbəb ola bilər.

Kistin burulması (torsion):

Kist öz oxu ətrafında dönərsə, kəskin və şiddətli ağrı yarana bilər. Bu, təcili tibbi müdaxilə tələb edir.

Kistin partlaması (ruptura):

Nadir hallarda kist partlayaraq qarında şiddətli ağrı və daxili qanaxma yarada bilər.

Diaqnoz

Dermoid kistin diaqnozu adətən aşağıdakı üsullarla qoyulur:

Ultrasəs müayinəsi: Yumurtalıqlardakı kistlər və onların ölçüləri barədə ətraflı məlumat verir.

MRT və ya KT (Kompyuter Tomoqrafiyası): Kistin tərkibini və detallı xüsusiyyətlərini təyin etmək üçün istifadə olunur.

Qan testləri: Xərçəng markerləri (CA-125) yoxlanıla bilər, lakin dermoid kistlər adətən bədxassəli olmadığı üçün bu testdə artım olmayacaq.

Laparoskopiya: Diaqnoz qoymaq və müalicə məqsədilə minimal invaziv cərrahiyyə üsulu ilə kistə birbaşa baxmaq.

Dermoid Kistlərin Müalicəsi

1. İzləmə

Kiçik ölçülü və simptom verməyən dermoid kistlərdə həkim izləmə təklif edə bilər.

Belə hallarda kistlər müntəzəm ultrasəs ilə nəzarət altında saxlanılır.

2. Cərrahi Müalicə

Kistektomiya: Kist çıxarılır, lakin yumurtalıq toxuması qorunur.

Ooforektomiya: Zərurət olduqda təsirə məruz qalmış yumurtalıq tamamilə çıxarıla bilər (xüsusilə böyük kistlər və ya torsion halında).

Laparoskopiya: Kiçik və orta ölçülü kistlər üçün daha az invaziv və bərpa müddəti qısa olan üsuldur.

Laparotomiya: Böyük kistlər və ya digər fəsadlar zamanı istifadə edilən açıq cərrahi üsuldur.

3. Təcili Tibbi Yardım

Kistin burulması və ya partlaması baş verdikdə təcili cərrahi müdaxilə tələb olunur.

Fəsadlar

Torsion (Burulma):

Kistin öz oxu ətrafında dönərək qan təchizatını kəsdiyi vəziyyət.

Kəskin qarın ağrısına və təcili əməliyyata səbəb olur.

Partlama:

Kistin tərkibinin qarın boşluğuna yayılması nəticəsində infeksiya və ya iltihab yaranır.

Yumurtalıq funksiyasının itirilməsi:

Çox nadir hallarda böyük kistlər yumurtalıq toxumasına zərər verə bilər.

Dermoid Kistlərdə Qidalanma və Sağlamlıq

Dermoid kistlərin qidalanma ilə birbaşa əlaqəsi olmasa da, ümumi sağlamlığı qorumaq üçün aşağıdakı tövsiyələrə riayət edə bilərsiniz:

Tövsiyə Edilən Qidalar:

Antioksidantlarla zəngin qidalar:

Meyvə və tərəvəzlər (xüsusilə yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, qırmızı meyvələr).

Sağlam yağlar:

Zeytun yağı, avokado, qoz-fındıq.

Zülallar:

Balıq, toyuq və bitki mənşəli zülallar.

Tam taxıllar:

Qarabaşaq, qəhvəyi düyü və yulaf.

Qaçınılmalı Qidalar:

Rafinə şəkər və karbohidratlar:

Şirniyyatlar, ağ çörək və s.

Trans yağlar:

Fast food və işlənmiş məhsullar.

Spirt və kafein:

Həddindən artıq istehlak hormonal balansı poza bilər.

Sağlamlıq Tövsiyələri:

Hormonal balansı qorumaq üçün stresin idarə edilməsi və fiziki aktivlik vacibdir.

Həkim məsləhəti olmadan dərman və əlavələrdən uzaq durmaq.

Nəticə

Yumurtalıqda dermoid kistlər əksər hallarda xoşxassəli olur və həyat üçün ciddi təhlükə yaratmır. Lakin böyük kistlər, torsion və ya partlama kimi hallarda tibbi müdaxilə tələb oluna bilər. Müntəzəm tibbi müayinələr, sağlam həyat tərzi və düzgün qidalanma bu problemin idarə olunmasına kömək edə bilər. Əgər dermoid kist diaqnozu qoyulubsa, həkimlə əlaqədə qalmaq və onun tövsiyələrinə əməl etmək vacibdir.

Əlavə suallarınız varsa və ya fərdi tövsiyə istəyirsinizsə, mənə bildirə bilərsiniz!