Allergik rinit
Allergik Rinitin Növləri
Allergik rinit iki əsas növə bölünür:
- Mövsümi Allergik Rinit: Bu növ, bəzi bitkilərin polenlərinin hava yolu ilə yayıldığı müəyyən fəsillərdə (məsələn, bahar və ya payız) ortaya çıxır.
- İldən-ilə Allergik Rinit: Bu növ, il boyu davam edir və ev tozu akarları, ev heyvanları, küf və digər daimi mənbələrdən qaynaqlanan allergenlərə reaksiya göstərir.
Simptomlar
Allergik rinitin əsas simptomları arasında aşağıdakılar yer alır:
- Burun axıntısı və tıxanıqlığı
- Aksırma
- Burun və gözlərin qaşınması
- Gözlərdə sulanma
- Damğalığın qaşınması
- Yorğunluq və baş ağrısı
Səbəblər və Risk Faktorları
Allergik rinitin əsas səbəbi, immunitet sisteminin zararsız maddələrə (allergenlərə) aşırı reaksiya göstərməsidir. Bu reaksiya, histamin daxil olmaqla iltihabi maddələrin burun mukozasında buraxılmasına səbəb olur, bu da simptomlara yol açır. Risk faktorları arasında ailədə allergiya və ya astma tarixçəsi, digər allergik vəziyyətlər (məsələn, ekzema və ya astma) və çevrəsel amillər (məsələn, çirklilik və tütün dumanına məruz qalma) yer alır.
Diaqnoz və Müalicə
Allergik rinitin diaqnozu, simptomların tibbi tarixçəsinin dəyərləndirilməsi, fiziki müayinə və bəzən allergiya testləri (dəri testləri və ya qan testləri) ilə qoyulur. Müalicə, allergenlərdən qaçınma, simptomları yüngülləşdirən dərmanlar (məsələn, antihistaminlər, nazal kortikosteroid spreyi) və bəzən allergenə qarşı immunterapi (allergiya zərbələri) daxildir.
Qorunma və Qayğı
Allergik rinitdən qorunmaq üçün, mümkün qədər tetikleyicilərdən uzaq durmaq mühümdür. Evdə hava təmizləyicilərindən istifadə etmək, yataq otağını ev tozu akarlarından təmiz saxlamaq, ev heyvanlarını yataq otağından uzaq tutmaq və yüksək polen sayı olan günlərdə pəncərələri bağlı saxlamaq faydalı ola bilər. Allergik riniti olan şəxslər, simptomlarını idarə etmək və yaşam keyfiyyətlərini yaxşılaşdırmaq üçün həkimləri ilə yaxından işləməlidirlər.