Anal çat nədir, əlamətləri və müalicəsi
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Anal Çatın Yaranma Səbəbləri Nələrdir?
Anal çat (anal fissur), düz bağırsağın çıxışında yaranan kiçik cırıqlar və ya yaralardır. Bu vəziyyətin inkişaf etməsində müxtəlif faktorlar rol oynayır. Xəstəliyin əsas yaranma səbəbləri aşağıdakı kimi qruplaşdırılır:
- Davamlı qəbizlik və nəcisin sərtləşməsi
- Nəcis yumşaldıcı dərmanlardan (laksativlər) həddindən artıq istifadə etmək
- Uzun müddət davam edən ishal halları
- Anal cinsi əlaqə zamanı yaranan travmalar
- Kron xəstəliyi kimi bağırsaq iltihabları
- Leykoz xəstəliyi
Anal Çat Hansı Şikayətlərlə Özünü Göstərir?
Anal çat xəstəliyi pasiyentlərdə həyat keyfiyyətini aşağı salan bir sıra ciddi simptomlarla müşahidə olunur. Ən çox rast gəlinən şikayətlər bunlardır:
- Anal nahiyədə kəskin ağrılar
- Bağırsaq qanaxması (defekasiya zamanı)
- Anal nahiyədə şiddətli qaşıntı
- Anal nahiyədə əllə hiss edilən düyün və ya şişkinlik
Anal Nahiyədə Ağrı və Onun Xüsusiyyətləri
Xəstələr əsasən böyük bayıra çıxan zaman anal nahiyədə olan yandırıcı və kəsici ağrılardan şikayət edirlər. Bu ağrılar bəzən gün boyu davam edə bilər. Ağrının əsas səbəbi anal sfinktorun (büzücü əzələnin) spazmına bağlıdır. Şiddətli ağrı qorxusu səbəbindən xəstələr tualetə getməkdən çəkinirlər ki, bu da nəcis bərkiməsinə və nəticədə defekasiya zamanı ağrıların daha da artmasına səbəb olur.
Qanaxma və Qaşıntı
Xəstələr böyük bayıra çıxan zaman damcı şəklində al qırmızı qan görürlər. Bəzən bu qan izlərinə tualet kağızında da rast gəlinir. Anal çat zamanı yaranan axıntıya bağlı olaraq, bölgədə davamlı qaşıntı hissi yarana bilər.
Anal Nahiyədə Düyünün Əllənməsi
Anal çatın xarici kənarında bəzən "məmə" adlandırılan dəri qatı əmələ gəlir. Bu törəməni təmizlik zamanı əllə hiss etmək mümkündür.
Anal Çat İlə Qarışdırıla Bilən Digər Xəstəliklər
Bəzən digər proktoloji xəstəliklər anal çat simptomları ilə oxşarlıq təşkil etdiyi üçün səhv qiymətləndirilə bilər. Bu xəstəliklərə aşağıdakılar daxildir:
| Xəstəlik Adı | Xüsusiyyəti |
|---|---|
| Perianal abses | İrinli iltihab prosesi |
| Perianal fistul | Bağırsaqla dəri arasındakı patoloji kanal |
| Anal xərçəng | Bədxassəli şişlər |
| Kron xəstəliyi | Xroniki iltihabi bağırsaq xəstəliyi |
| Düz bağırsaq polipi | Selikli qişanın xoşxassəli törəməsi |
| Psoriaz və Vərəm | Dəri və infeksion mənşəli zədələnmələr |
Anal Çat Xəstəliyinin Müalicə Metodları
Anal çatın müalicəsində həm konservativ, həm də cərrahi üsullardan istifadə olunur. Müasir təbabətdə tətbiq edilən cərrahi əməliyyatlar bunlardır:
- Çatın kəsilib götürülməsi (Fissurektomiya)
- Anal dilatasiya: Anal nahiyənin genişləndirilməsi
- Lateral internal sfinkterotomiya: Daxili əzələnin kəsilməsi (açıq və qapalı növləri mövcuddur)
- Lazerlə çatın yandırılması
- Çat kəsilib götürüldükdən sonra flebin (sağlam toxumanın) çəkilməsi
Cərrahi əməliyyatdan əlavə, bəzi hallarda Botoks inyeksiyaları və xüsusi dərman preparatları vasitəsilə də sağalma əldə etmək mümkündür.
Əməliyyatdan Sonra Yarana Biləcək Ağırlaşmalar
Hər bir cərrahi müdaxilədə olduğu kimi, anal çat əməliyyatından sonra da bəzi fəsadlar rast gəlinə bilər:
- Əməliyyat sahəsində infeksiyalaşma
- Perianal fistulun yaranması
- Əzələnin kəsilməsinə bağlı olaraq nəcis və qaz saxlaya bilməmək problemləri
- Əməliyyat sahəsində qanaxma
- Çatın yenidən əmələ gəlməsi (residiv)
Qeyd: Anal çatın yenidən yaranması hallarına ən çox Kron xəstəliyi zəminində inkişaf edən çatların müalicəsindən sonra rast gəlinir.
