Baş ağrısı
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Baş Ağrısı Növləri və Onların Təsnifatı
Baş ağrıları müasir dövrdə ən çox rast gəlinən sağlamlıq problemlərindən biridir. Tibbi nöqteyi-nəzərdən baş ağrıları ümumiyyətlə iki əsas kateqoriyaya bölünür: birincili baş ağrıları və ikincili baş ağrıları. Bu fərqləndirmə, ağrının yaranma səbəbini anlamaq və düzgün müalicə metodunu seçmək üçün olduqca vacibdir.
1. Birincili (İlkin) Baş Ağrıları
Bu növ baş ağrıları adətən hər hansı bir kənar sağlamlıq vəziyyətindən qaynaqlanmır və müstəqil bir xəstəlik kimi çıxış edir. Ən çox yayılan növləri aşağıdakılardır:
- Gərginlik Tipi Baş Ağrısı: Ən geniş yayılmış növdür. Adətən başın hər iki tərəfində təzyiq və ya sıxılma hissi ilə xarakterizə olunur. Stress, yorğunluq, yanlış duruş forması və ya uzunmüddətli kompüter istifadəsi bu ağrını tətikləyən əsas faktorlardır.
- Miqren: Şiddətli və zonklayan baş ağrıları ilə özünü büruzə verir. Çox vaxt birtərəfli olur və ürəkbulanma, qusma, həmçinin işığa və səsə qarşı həssaslıqla müşayiət olunur. Miqren tutmaları bir neçə saatdan bir neçə günə qədər davam edə bilər.
- Kümə Baş Ağrısı: Adətən göz ətrafında cəmləşən və şiddətli yanma hissi yaradan ağrılardır. Bu ağrılar ümumiyyətlə günün eyni vaxtında baş verir və müəyyən bir dövr ərzində (bir neçə gün və ya həftə) təkrarlanma xüsusiyyətinə malikdir.
2. İkinci Dərəcəli Baş Ağrıları
İkinci dərəcəli baş ağrıları başqa bir sağlamlıq probleminin simptomu olaraq inkişaf edir. Bu növ ağrıların yaranmasına səbəb olan amillər müxtəlifdir:
| Səbəb | Təsviri |
|---|---|
| Sinüzit | Sinuslardakı infeksiya və ya iltihab nəticəsində yaranır; üz bölgəsində təzyiq hissi ilə müşayiət olunur. |
| Travmatik Beyin Zədəsi | Baş nahiyəsinə alınan zərbələrdən və ya travmalardan sonra yaranan ağrılardır. |
| Yüksək Qan Təzyiqi | Xüsusilə təzyiq ani və şiddətli şəkildə yüksəldikdə baş ağrısına yol açır. |
| Dərman İstifadəsi | Bəzi dərman preparatlarının yan təsiri kimi inkişaf edə bilər. |
| Göz Yorğunluğu | Ekran qarşısında uzun vaxt keçirmək və ya yanlış eynək/linza istifadəsi səbəbindən yaranır. |
Baş Ağrısının Müalicəsi və İdarə Edilməsi
Baş ağrısının müalicə üsulu, ağrının növünə və onu yaradan əsas səbəbə görə fərdi şəkildə müəyyən edilir:
- Gərginlik Tipi: Ağrıkəsicilər (ibuprofen, parasetamol), stressin idarə edilməsi, düzgün duruş, nizamlı yuxu və istirahət.
- Miqren: Triptanlar, ürəkbulanma əleyhinə preparatlar və həyat tərzi dəyişiklikləri (tətikləyicilərdən qaçınmaq, nizamlı qidalanma).
- Kümə Baş Ağrısı: Oksigen terapiyası, triptanlar və bəzi profilaktik müalicələr (məsələn, verapamil).
- İkinci Dərəcəli Ağrılar: Burada əsas məqsəd altda yatan səbəbi müalicə etməkdir (məsələn, sinüzitin aradan qaldırılması və ya təzyiqin tənzimlənməsi).
Nə Vaxt Həkimə Müraciət Etməli?
Baş ağrıları çox vaxt zərərsiz olsa da, bəzi simptomlar təcili tibbi yardım tələb edə bilər. Aşağıdakı hallarda mütləq mütəxəssisə müraciət edilməlidir:
- Ani və dözülməz dərəcədə şiddətli baş ağrısı başladıqda,
- Ağrı ilə birlikdə qızdırma, boyun sərtliyi, bulanıq görmə və ya çaşqınlıq yarandıqda,
- Danışma çətinliyi və ya qıcolma müşahidə edildikdə,
- Travma sonrası yaranan ağrılarda,
- Xroniki və ya tez-tez təkrarlanan baş ağrısı hallarında.
Bu kimi ciddi simptomlar sağlamlığınız üçün risk yarada biləcəyi üçün vaxtında həkim müayinəsindən keçmək vacibdir.
