Boyun Ağrısı və Servikal Disk Yırtıqlığını Necə Doğru Diaqnoz Etmək olar?
🔍 1. Boyun Ağrısının Əsas Səbəbləri
Növİzah
Əzələ gərginliyiUzun müddət kompüter qarşısında qalmaq, stres, pis duruş
Boyun oynaqları və artrozYaşla əlaqəli degenerativ dəyişikliklər
Servikal disk yırtığıBoyundakı fəqərələr arasında olan diskin sinirə təzyiq etməsi
TravmalarQəzalar, zərbələr, boyuna qəfil hərəkət
Postural pozğunluqÖzəlliklə boynu önə doğru daşımaq (telefon boynu)
Əl altı sinir sıxılmalarıÖzəlliklə əllərə yayılan ağrılarla fərqlənir
🔸 2. Servikal Disk Yırtığı nədir?
Boyundakı 7 fəqərə arasında olan disklər amortizator rolunu oynayır. Bu disklərin içindəki jelə bənzər material sərt qabığı yırtaraq xaricə çıxdıqda yaxınlıqdakı sinir kökünü sıxa bilər. Bu, aşağıdakı simptomlara səbəb olur:
🔹 3. Boyun Ağrısı ilə Servikal Disk Yırtığının Fərqləri
XüsusiyyətSadə Boyun AğrısıServikal Disk Yırtığı
Ağrı yeriBoyun və çiyin ətrafıBoyundan əl və barmaqlara qədər yayıla bilər
XarakterTutqun, gərginlik tipliYanıcı, sancma, elektrikvari ağrı
Əzələ zəifliyiAdətən yoxdurƏldə, qolda əzələ zəifliyi ola bilər
Hiss pozğunluğuNadirKeylik, iynələnmə, hiss azalması
Refleks itməsiYoxdurXüsusilə biseps və triseps refleksi zəifləyə bilər
Ağrı duruşla azalırBəli, istirahətlə keçə bilərBəzi hallarda davamlı və şiddətlidir
Əl barmaqlarında incəlməYoxUzunmüddətli yırtıqlarda ola bilər
🧪 4. Diaqnostik Müayinə Addımları
🔸 A. Klinik müayinə (həkim tərəfindən):
Əzələ gücü testi – qolda və barmaqlarda zəiflik varmı?
Dərin tendon refleksləri – xüsusilə biseps və triseps
Hissiyat testi – iynə və toxunma ilə
Spurling testi – boyun yan tərəfə əyildikdə ağrının əllərə yayılıb-yayılmadığı yoxlanılır
🔸 B. Görüntüləmə üsulları:
✅ 1. MRT (maqnit rezonans tomoqrafiya)
Ən dəqiq və əsas testdir. Diskin çıxma səviyyəsi, sinirə olan təzyiq, ödem və ya sinir kökü iltihabı görünür.
✅ 2. Boyun rentgeni (qrafiya)
Diskin özü görünməsə də, fəqərə arası məsafə, sümüklərdə degenerasiya və duruş baxımından fikir verir.
✅ 3. KT (kompüter tomoqrafiyası)
MRT mümkün olmayan hallarda istifadə oluna bilər; sümük strukturlarını daha yaxşı göstərir.
✅ 4. EMG və sinir keçiricilik testi
Əzələlərdə zəiflik və sinir keçiriciliyinin dərəcəsini göstərir. Servikal radikulopatiya diaqnozunun dəqiqləşdirilməsi üçün istifadə olunur.
🔸 5. Hansı hallarda Servikal Diskdən şübhələnməli?
Boyun ağrısı ilə yanaşı əl, qol və ya barmaqlarda iynələnmə, yanma
Əzələ zəifliyi (məsələn: fincan tutmaqda çətinlik)
Reflekslərin azalması
Bir tərəfli simptomlar
Boynu hərəkət etdirdikdə ağrının qol və barmaqlara yayılması
🩺 6. Qısa nəticə:
✔ Boyun ağrısı hər zaman disk yırtığı demək deyil
✔ Ancaq əl və qol simptomları varsa, servikal disk yırtığı ehtimalı yüksəkdir
✔ Doğru diaqnoz üçün MRT və EMG ən mühüm vasitələrdir
✔ Nə qədər tez aşkarlanarsa, fizioterapiya və qeyri-cərrahi üsullarla müalicə şansı bir o qədər yüksəkdir