Büllöz xəstəliklər
1. Pemfigus Vulgaris
Səbəb: Otoimmün xəstəlik, bədənin immun sistemi dərinin və mukozaların hüceyrələrinə hücum edir.
Simptomlar:
Ağızda və bədənin digər hissələrində ağrılı, su dolu qabarcıqlar.
Qabarcıqların partlaması və ağrılı yaraların yaranması.
Ağız yaraları səbəbindən qidalanma çətinliyi.
Müalicə:
Kortikosteroidlər (məsələn, prednizon).
İmmunsupressiv dərmanlar (məsələn, azathioprine, mycophenolate mofetil).
Rituximab kimi bioloji agentlər.
2. Büllöz Pemfigoid
Səbəb: Otoimmün xəstəlik, bədənin immun sistemi dərinin bazal membranına hücum edir.
Simptomlar:
Yaşlılarda daha çox rast gəlinir.
Sərt, qaşıntılı və gərgin su dolu qabarcıqlar.
Adətən qollar, ayaqlar və qarın kimi sahələrdə meydana gəlir.
Müalicə:
Kortikosteroidlər (topikal və ya oral).
İmmunsupressiv dərmanlar (məsələn, azathioprine, methotrexate).
Antibiotiklər (məsələn, tetracycline, doxycycline).
3. Dermatitis Herpetiformis
Səbəb: Otoimmün xəstəlik, çölyak xəstəliyi ilə əlaqəlidir və bədənin immun sistemi dərinin müəyyən bölgələrinə hücum edir.
Simptomlar:
Şiddətli qaşıntı və yandırma hissi.
Dəridə kiçik, qaşıntılı qabarcıqlar və qırmızı ləkələr.
Qabarcıqlar ən çox dirsəklər, dizlər, arxa və saç dərisində görülür.
Müalicə:
Qlütensiz pəhriz (çölyak xəstəliyi ilə əlaqəli olduğu üçün).
Dapson və ya sulfapyridine kimi dərmanlar.
4. Epidermolysis Bullosa (EB)
Səbəb: Genetik xəstəliklər qrupu, dəri və mukozaların ən kiçik travmalara belə həssas olması ilə xarakterizə olunur.
Simptomlar:
Doğuşdan mövcud ola bilər.
Dərinin sürətlə su dolu qabarcıqlar və yaralar əmələ gətirməsi.
Dırnaq deformasiyaları, saç tökülməsi və diş problemləri.
Müalicə:
Zədələnmiş dərinin qorunması və yara baxımı.
Ağrının idarə olunması.
Qidalanma dəstəyi və fiziki terapiya.
5. Linear IgA Dermatoz (Linear IgA Bullous Dermatosis)
Səbəb: Otoimmün xəstəlik, bədənin immun sistemi dərinin spesifik proteinlərinə hücum edir.
Simptomlar:
Şiddətli qaşıntı və su dolu qabarcıqlar.
Qabarcıqlar simmetrik şəkildə bədəndə və mukozalarda meydana gəlir.
Uşaqlarda və böyüklərdə rast gəlinə bilər.
Müalicə:
Dapson.
Kortikosteroidlər və digər immunsupressiv dərmanlar.
6. Cicatricial Pemphigoid (Mucous Membrane Pemphigoid)
Səbəb: Otoimmün xəstəlik, bədənin immun sistemi mukozaların və dərinin hüceyrələrinə hücum edir.
Simptomlar:
Ağzın, burunun, gözlərin və digər mukozaların təkrarlanan yaraları.
Şişkinlik və yara izi.
Görmə itkisi riski göz tutulması halında.
Müalicə:
Kortikosteroidlər.
İmmunsupressiv dərmanlar.
Rituximab kimi bioloji agentlər.
Ümumi Müalicə və İdarəetmə Yolları
Dərmanlar: Kortikosteroidlər və immunsupressiv dərmanlar iltihabı azaltmaq və immun sistemi tənzimləmək üçün istifadə edilir.
Yara Baxımı: Zədələnmiş dəriyə xüsusi diqqət yetirmək və infeksiyanın qarşısını almaq üçün yara baxımı.
Qidalanma və Pəhriz: Düzgün qidalanma və bəzi hallarda xüsusi pəhrizlər (məsələn, qlütensiz pəhriz).
Psixoloji Dəstək: Xroniki xəstəliklərlə yaşamağı idarə etmək üçün psixoloji dəstək və məsləhət.
Büllöz xəstəliklərin diaqnozu və müalicəsi üçün dermatoloq və ya müvafiq mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir. Müalicə fərdi simptomlara və xəstəliyin şiddətinə görə tənzimlənməlidir.