Pectus Excavatum Nədir?
1️⃣ Pectus Excavatumun Əlamətləri
📌 Yüngül Hallarda:
✔ Sinə sümüyünün içəriyə doğru batıq görünməsi.
✔ Estetik narahatlıq və özgüvən problemi.
✔ Ağrı və ya narahatlıq olmadan gündəlik fəaliyyətlərə təsir etməməsi.
📌 Orta və Ağır Hallarda:
✔ Tənəffüs çətinliyi – Xüsusilə idman edərkən nəfəs darlığı.
✔ Ürək fəaliyyətinə təsir – Ürəyin sıxılması səbəbindən döyüntü dəyişiklikləri və zəif qan dövranı.
✔ Çabuk yorulma və gücsüzlük – Az oksigen alındığı üçün tez yorulma.
✔ Sinədə və kürəkdə ağrılar – Duruş pozğunluğu səbəbilə.
✔ Sosial və psixoloji təsirlər – Bəzi insanlar sinələrinin görünüşündən narahat ola bilər.
2️⃣ Pectus Excavatumun Səbəbləri
🚼 Anadangəlmə (Genetik) Faktorlar:
Çox vaxt ailədə bu vəziyyətə sahib insan varsa, genetik keçid ehtimalı yüksəkdir.
🦴 Sümük və Qığırdaq Problemləri:
Qabırğa qığırdaqlarının anormal böyüməsi sternumu içəriyə doğru çəkə bilər.
🫁 Bağlı Xəstəliklər:
Marfan sindromu, Ehlers-Danlos sindromu və ya Skolioz kimi bəzi genetik xəstəliklər bu vəziyyətlə birlikdə görünə bilər.
3️⃣ Pectus Excavatum Diaqnozu Necə Qoyulur?
🏥 Diaqnoz adətən fiziki müayinə və görüntüləmə üsulları ilə qoyulur:
✅ Fiziki Müayinə: Həkim sinə qəfəsinin formasını və nəfəs darlığını qiymətləndirir.
✅ X-ray və ya CT Scan: Sinənin nə qədər içəri batdığını dəqiqliklə göstərir.
✅ EKQ və Exokardioqrafiya: Ürəyə təsir edib-etmədiyini qiymətləndirir.
✅ Spirometriya (Tənəffüs Testi): Ağciyərlərin fəaliyyətini ölçür.
💡 Haller İndeksi istifadə olunur:
2.5 - 3.2 – Yüngül deformasiya
3.2 - 3.5 – Orta dərəcəli deformasiya
> 3.5 – Ciddi deformasiya (Cərrahi müalicə tövsiyə edilir)
4️⃣ Pectus Excavatum Müalicə Yolları
1. Yüngül Hallarda (Estetik Problemlər Üçün)
🏋️♂️ Fiziki Terapiya və İdman:
Sinə əzələlərini gücləndirən hərəkətlər (düz qollarla təkan, çiyin açıcı məşqlər).
Pilates və yoga duruşu düzəltməyə kömək edə bilər.
👨⚕️ Vakum Bell Terapiyası:
Xüsusi vakum cihazı sinə sümüyünü yavaş-yavaş düzəldə bilər.
Gündə bir neçə saat taxılmalıdır.
2. Orta və Ağır Hallarda (Cərrahi Müdaxilə)
🚑 NUSS Proseduru (Minimal İnvaziv Cərrahiyyə)
Kiçik kəsiklərlə sinəyə metal çubuq yerləşdirilir və 2-3 il ərzində sinə sümüyünü normal vəziyyətə gətirir.
Əməliyyatdan sonra normal həyat davam edə bilər.
🔩 Ravitch Proseduru (Açıq Cərrahiyyə)
Əgər vəziyyət çox ağırdırsa, sinənin forması düzəldilir və lazımi hissələr gücləndirilir.
İdmançılar və nəfəs problemi yaşayanlar üçün daha yaxşı nəticələr verir.
5️⃣ Pectus Excavatum Müalicə Olunmazsa Nə Ola Bilər?
🚨 Tənəffüs problemləri və oksigen çatışmazlığı.
🚨 Ürək fəaliyyətinin zəifləməsi (xüsusilə ağır hallarda).
🚨 Duruş pozuntuları və onurğa problemləri.
🚨 Psixoloji təsirlər – özgüvən problemləri.
💡 Cərrahi müdaxilə edilməsə belə, nəfəs məşqləri və sinə əzələlərini gücləndirən idmanlar vəziyyəti yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər.
📌 Nəticə
✅ Pectus Excavatum ciddi bir problem ola bilər, lakin müalicə edilə bilən bir vəziyyətdir.
✅ Əgər nəfəs darlığı və ya ürək problemləri yaradırsa, həkimə müraciət etmək vacibdir.
✅ İdman və fiziki terapiya yüngül hallarda vəziyyəti yaxşılaşdıra bilər.