Çiyin sınığını necə müalicə etmək olar?
Çiyin Sınığının Simptomları
Şiddətli ağrı.
Hərəkət məhdudiyyəti.
Şişkinlik və qızartı.
Qolun qeyri-təbii mövqeyi.
Göyərmə və ya deformasiya.
Çiyin Sınığının Müalicə Yolları
1. Konservativ Müalicə
Sınığın cərrahi müdaxilə tələb etmədiyi hallarda istifadə olunur.
İmmobilizasiya:
Asılqan və ya breys: Zədələnmiş çiyini sabit saxlamaq üçün istifadə edilir.
Müddət: 4-8 həftə arasında dəyişir, sınığın növünə və şiddətinə bağlı olaraq.
Ağrıkəsici və İltihab Əleyhinə Dərmanlar:
NSAİİ (Non-steroid iltihab əleyhinə dərmanlar): İbuprofen, naproksen kimi dərmanlar ağrını və şişkinliyi azaldır.
Fizioterapiya:
İmmobilizasiya dövründən sonra başlanır.
Əzələ gücünü bərpa etmək və hərəkət diapazonunu artırmaq üçün xüsusi məşqlər tətbiq olunur.
İstirahət:
Zədələnmiş bölgəyə təzyiqi azaltmaq üçün fəaliyyətlər məhdudlaşdırılır.
2. Cərrahi Müdaxilə
Sınıq çox irəliləmiş, yerdəyişmiş və ya ətraf toxumalara zərər verdikdə cərrahiyyə tələb olunur.
Humerus Sınıqları:
Yerdəyişmə varsa və ya parçalanmış sınıqdırsa, plaka, vintlər və ya metal çubuqlarla sabitləşdirilir.
Klavikula Sınıqları:
Əksər hallarda konservativ müalicə kifayətdir.
Ancaq ciddi yerdəyişmə varsa, plaka və vintlərdən istifadə edilir.
Skapula Sınıqları:
Çox nadir hallarda cərrahi müdaxilə tələb olunur, lakin çiyin oynaq dislokasiyası ilə müşayiət edilərsə, əməliyyat vacibdir.
Protezlər:
Şiddətli humerus sınıqları zamanı çiyin oynağının tam funksiyasını bərpa etmək üçün çiyin protezi quraşdırıla bilər.
3. Reabilitasiya və Bərpa
Müalicə tamamlandıqdan sonra reabilitasiya çiyin funksiyasının bərpasında əsas rol oynayır.
Fizioterapiya Proqramı:
İlk mərhələdə passiv hərəkətlər (çiyin əzələlərinin sərtliyini azaltmaq üçün).
Daha sonra aktiv məşqlər (əzələ gücünü artırmaq üçün).
Əlavə olaraq balans və koordinasiya məşqləri.
Ağrının İdarə Edilməsi:
Soyuq və isti kompress tətbiq olunaraq ağrı və şişkinlik azaldıla bilər.
Qida Dəstəyi:
Kalsium və D vitamini ilə zəngin qidalar (sümük bərpasını dəstəkləmək üçün).
Nə Vaxt Həkimə Müraciət Etmək Lazımdır?
Qolun hərəkət etməsi mümkün deyilsə.
Şiddətli ağrı və ya şişkinlik varsa.
Qol və ya çiyin bölgəsində deformasiya müşahidə olunursa.
Ağrılar müalicədən sonra keçmirsə və ya pisləşirsə.
Müalicədən Sonra Nə Ehtiyatlı Olmaq Lazımdır?
Həddindən artıq hərəkətdən çəkinin: Müalicə müddətində çiyin oynağını yükləməkdən çəkinin.
Müntəzəm fizioterapiya: Reabilitasiya dövründə fiziki məşqləri həkim tövsiyəsinə uyğun şəkildə yerinə yetirin.
Təkrarlanan travmalardan qorunun: Çiyin sümükləri tam bərpa olunana qədər zədələnmənin qarşısını alın.
Nəticə
Çiyin sınığı müalicə və reabilitasiya ilə tam sağala bilər. Konservativ və ya cərrahi müalicə seçimləri sınığın növünə və şiddətinə görə dəyişir. Vaxtında diaqnoz və düzgün müalicə çiyin funksiyasının bərpasında və ağırlaşmaların qarşısını almaqda vacibdir. Əgər hər hansı narahatlıq hiss edirsinizsə, mütləq həkimə müraciət edin.