Çiyin sıxılma sindromu nədir?
Çiyin Sıxılma Sindromunun Səbəbləri
Çiyin strukturlarının anatomik xüsusiyyətləri:
Çiyin oynağının quruluşundakı daralma.
Təkrarlanan hərəkətlər:
İdman növləri (üzgüçülük, tenis, beysbol) və ya iş fəaliyyətləri (təmir işləri, rəsm çəkmə) zamanı çiyinin təkrar yüklənməsi.
Rotator manjet zədələnməsi:
Əzələlərin və ya tendonların zəifləməsi və ya iltihablanması.
Yaşla əlaqəli dəyişikliklər:
Tendon elastikliyinin azalması və sümük çıxıntılarının (osteofitlər) yaranması.
Bursa iltihabı (bursit):
Çiyin oynağını yastıqlayan bursa kisəsində iltihab.
Zədələr və travmalar:
Çiyin zədələri, düşmə və ya ani hərəkətlər.
Çiyin Sıxılma Sindromunun Əlamətləri
Çiyin ağrısı:
Xüsusilə baş üzərinə qaldırma hərəkətləri zamanı.
Ağrı gecələr daha da artar və yuxuya mane ola bilər.
Hərəkət məhdudiyyəti:
Əlləri başın üstünə və ya arxaya qaldırmaqda çətinlik.
Zəiflik:
Çiyin əzələlərində güc itkisi.
Çiyindən səs gəlməsi:
Hərəkət zamanı "klik" və ya sürtünmə səsi.
Şişkinlik və həssaslıq:
Çiyin nahiyəsində toxunma zamanı ağrı.
Çiyin Sıxılma Sindromunun Diaqnozu
1. Tibbi tarix və fiziki müayinə:
Həkim çiyinin hərəkət qabiliyyətini və ağrının yerini qiymətləndirir.
Xüsusi testlər:
Neer testi: Çiyinin irəli qaldırılması ilə ağrının olub-olmaması.
Hawkins-Kennedy testi: Çiyində sıxılmanın aşkarlanması.
2. Görüntüləmə müayinələri:
Rentgen: Sümük çıxıntılarını və ya oynaq daralmasını göstərir.
MRT (maqnit rezonans tomoqrafiyası): Yumşaq toxuma zədələrini aşkarlayır.
Ultrasonoqrafiya: Tendon və bursa vəziyyətini qiymətləndirir.
Çiyin Sıxılma Sindromunun Müalicəsi
1. Konservativ müalicə:
İstirahət: Çiyini təkrar yükləyən hərəkətlərdən çəkinmək.
Dərmanlar:
İltihab əleyhinə dərmanlar (ibuprofen, naproksen).
Ağrını azaltmaq üçün lokal ağrıkəsicilər.
Fizioterapiya:
Əzələ gücünü və elastikliyini artırmaq üçün xüsusi məşqlər.
Ultrasəs terapiyası və istilik-soyuq tətbiqi.
Steroid inyeksiyaları:
Şiddətli ağrı və iltihab zamanı kortikosteroid inyeksiyaları.
2. Cərrahi müalicə:
Artroskopik dekompressiya: Daralmış sahəni genişləndirmək və iltihablı toxumaları çıxarmaq.
Rotator manjet bərpası: Əzələ və ya tendon zədələrinin düzəldilməsi.
Bursa çıxarılması: Bursanın tamamilə çıxarılması.
Müalicədən Sonra Reabilitasiya
Fiziki terapiya:
Çiyinin tam hərəkətliliyini bərpa etmək üçün.
Gücləndirici məşqlər:
Əzələ zəifliyinin qarşısını almaq.
Düzgün duruşun qorunması:
Çiyinə təzyiqi azaldan duruş texnikaları.
Çiyin Sıxılma Sindromunun Qarşısını Alma Yolları
Düzgün idman texnikaları:
Çiyini təkrar yükləyən hərəkətlər zamanı düzgün formaya riayət etmək.
Əzələ gücləndirilməsi:
Çiyin əzələləri və rotator manjet üçün müntəzəm məşqlər.
Duruşa diqqət etmək:
Çiyin və kürək əzələlərinə təzyiqi azaldan duruş.
Uzun müddətli eyni hərəkətdən çəkinmək:
İş və ya idman zamanı fasilələr vermək.
Hansı Hallarda Həkimə Müraciət Etmək Lazımdır?
Ağrı bir neçə həftə ərzində azalmazsa.
Çiyində hərəkət məhdudiyyəti davam edirsə.
Gecələr ağrı yuxuya mane olursa.
İltihab və ya güclü şişkinlik müşahidə edilirsə.
Çiyin sıxılma sindromu, düzgün diaqnoz və müalicə ilə tamamilə idarə oluna bilən bir vəziyyətdir. Vaxtında müalicə və reabilitasiya prosesləri ilə ağrı azalır və çiyin hərəkətliliyi bərpa olunur. Əlamətlər müşahidə etdiyiniz təqdirdə, bir ortoped və ya fizioterapevtə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.