Digər hormonal pozulmalar (hipofiz, paratiroid, böyrəküstü və cinsi vəzilər)

Hipofiz Vəz Xəstəlikləri

Hipofiz vəzi, bədənin hormonal tənzimləyicisi kimi çıxış edir.

Akromeqaliya: Həddindən artıq böyümə hormonunun ifrazı nəticəsində əllərdə, ayaqlarda və üz sümüklərində həddindən artıq böyümə.

Hipopituitarizm: Hipofiz vəzinin bütün hormonlarının kifayət qədər ifraz olunmaması, zəiflik, arıqlama və hipotiroidizmlə nəticələnə bilər.

Cushing Xəstəliyi: Kortizolun həddindən artıq ifrazı ilə xarakterizə olunur. Çəki artımı, yüksək qan təzyiqi və şəkərli diabetə səbəb ola bilər.

Paratiroid Vəz Xəstəlikləri

Paratiroid vəzi bədəndə kalsium balansını tənzimləyir.

Hiperparatiroidizm: Kalsium səviyyəsinin çox olması ilə nəticələnir. Sümük əriməsinə, böyrək daşlarına və əzələ zəifliyinə səbəb ola bilər.

Hipoparatiroidizm: Kalsium səviyyəsinin aşağı olması ilə xarakterizə olunur. Qıcolma və əzələ spazmları ilə müşayiət olunur.

Böyrəküstü Vəz Xəstəlikləri

Böyrəküstü vəzlər müxtəlif hormonlar istehsal edir.

Addison Xəstəliyi: Kortizol və ya aldosteron səviyyəsinin aşağı olması ilə xarakterizə olunur. Zəiflik, təzyiqin düşməsi və dəri rənginin tündləşməsi.

Feokromositoma: Böyrəküstü vəzdə böyüyən xoşxassəli şiş səbəbindən adrenalin və noradrenalin ifrazının çoxalması. Yüksək təzyiq, baş ağrısı və titrəmə ilə nəticələnə bilər.

Cinsi Vəzilər

Cinsi vəzilər, reproduktiv hormonların ifrazında mühüm rol oynayır.

Polikistik Yumurtalıq Sindromu (PKYS): Yumurtalıqlarda kistlərin olması və androgenlərin çox ifrazı. Tüklənmə, menstruasiya pozuntusu və artıq çəki ilə nəticələnə bilər.

Hipogonadizm: Cinsi hormonların az ifrazı ilə xarakterizə olunur. İkincil cinsi xüsusiyyətlərin inkişafının zəifləməsi və reproduktiv funksiyanın azalması.

Diaqnoz və Müalicə

Hormonal pozuntuların diaqnozu üçün qan testləri, görüntüləmə metodları və tibbi tarixçənin qiymətləndirilməsi vacibdir. Müalicə, xəstəliyin səbəbindən asılı olaraq dəyişir:

Dərmanlar: Hormon əvəzetmə terapiyası və ya anti-hormon dərmanları.

Cərrahiyyə: Şişlərin və ya funksional olmayan vəzlərin aradan qaldırılması.

Yaşam Tərzi Dəyişiklikləri: Qidalanma, idman və stress idarəsi.

Bu pozuntulardan hər hansı birinin şübhəsi varsa, endokrinoloq və ya müvafiq ixtisaslı həkimə müraciət etmək vacibdir.