Generazilə olunmuş təşviş pozuntusu
Generalizə olunmuş təşviş pozuntusu (GTP), şəxsin müxtəlif həyat aspektləri ilə bağlı dayanıqlı, aşırı və nəzarət edilə bilməyən qayğı hissi ilə xarakterizə olunan bir təşviş pozuntusudur. Bu pozuntuda, şəxslər adətən gündəlik həyatın adi vəziyyətləri, hadisələri və ya münasibətləri ilə bağlı aşırı qayğılanırlar. Generalizə olunmuş təşviş pozuntusunun əsas xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:
- Genişmiqyaslı və Müxtəlif Qayğılar: Bu pozuntu, şəxsin işi, maliyyə vəziyyəti, sağlamlığı, ailə üzvlərinin rifahı, gündəlik məsələlər kimi müxtəlif mövzularda dayanıqlı və aşırı qayğı hissi ilə xarakterizə olunur.
- Nəzarət Edilə Bilməz Qayğı: Şəxslər bu qayğıları nəzarət etməkdə çətinlik çəkirlər və adətən bu qayğılar şəxsin düşüncələrindən xilas olmağa mane olur.
- Fiziki Simptomlar: Yorğunluq, baş ağrısı, əzələ gərginliyi, mədə-bağırsaq problemləri, tərpənmə və ya həyəcan hissi kimi fiziki simptomlar tez-tez müşahidə olunur.
- Davamlılıq və İstiqamətləndirilmə: Bu qayğılar adətən altı aydan daha uzun müddət davam edir və spesifik bir hadisəyə deyil, bir neçə müxtəlif məsələyə istiqamətləndirilir.
- Sosial və Peşəkar Funksiyaların Pozulması: Generalizə olunmuş təşviş pozuntusu şəxsin iş, məktəb və ya sosial həyatında funksionallığını mənfi təsir edə bilər.
Generalizə olunmuş təşviş pozuntusunun müalicəsi üçün psixoterapiya, xüsusilə kognitiv-davranışçı terapiya (KDT), stres idarəetmə texnikaları, rahatlama metotları və bəzən dərman müalicəsi təklif oluna bilər. Psixoterapiya, şəxsin qayğı və təşviş hisslərini idarə etməyə və onların kök səbəblərini anlamağa kömək edə bilər. Həmçinin, şəxsin gündəlik həyatında stressi azaltmaq üçün dəyişikliklər etməsi də faydalı ola bilər.