Doktorsitesi.az

Hamiləlik zamanı ürəkbulanma və qusma

(Hamiləlik bulantısı / “Morning sickness”) Hamiləlik dövründə ürəkbulanma və qusma — xüsusilə ilk 3 ayda (1-ci trimestrdə) ən çox rast gəlinən şikayətlərdən biridir. Bu vəziyyət, adətən səhərlər daha çox yaşandığı üçün "morning sickness" (səhər ürəkbulanması) adlandırılsa da, günün istənilən saatında baş verə bilər.
Hamiləlik zamanı ürəkbulanma və qusma
Süni intellekt ilə təkmiləşdirilmiş versiya

Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır

Hamiləlikdə Ürəkbulanma və Qusma: Niyə Baş Verir?

Hamiləlik dövründə qarşılaşılan ürəkbulanma və qusma, bir çox qadın üçün bu müddətin təbii bir hissəsidir. Bu simptomlar əslində bədənin hamiləlik prosesinə uyğunlaşma reaksiyasıdır və adətən ana və körpə üçün zərərsiz hesab olunur. Bu vəziyyətin yaranmasında həm hormonal dəyişikliklər, həm də fiziki amillər mühüm rol oynayır.

Hamiləlikdə Ürəkbulanmanın Əsas Səbəbləri

Hamiləlik zamanı orqanizmdə baş verən kəskin dəyişikliklər həzm sisteminə və ümumi rifaha təsir edir. Əsas səbəbləri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:

  • Hormonal Dəyişikliklər: Xüsusilə HCG (xorionik qonadotropin), estrogen və progesteron hormonlarının səviyyəsinin sürətlə yüksəlməsi.
  • Həzm Sisteminin Yavaşlaması: Mədə boşalmasının ləngiməsi ürəkbulanma hissini artıra bilər.
  • Həssaslıq: Dadlara və qoxulara qarşı yaranan yüksək həssaslıq.
  • Psixoloji və Fiziki Amillər: Stress, yuxusuzluq və həddindən artıq yorğunluq simptomları tetikləyir.

Hamiləlik Qusması Nə Vaxt Başlayır və Nə Qədər Davam Edir?

Hamiləlikdə ürəkbulanma və qusmanın müəyyən bir zaman qrafiki olsa da, bu müddət hər qadında fərqli göstəricilərə malik ola bilər. Ümumi gedişat adətən bu şəkildədir:

DövrVəziyyət
5–6-cı həftəSimptomların başlanğıcı
9–11-ci həftəƏn şiddətli dövr
14–16-cı həftəSimptomların yüngülləşməsi
20-ci həftə və sonrasıAz bir qrupda doğuşa qədər davam edə bilər

Hansı Hallarda Həkimə Müraciət Edilməlidir?

Bəzi hallarda ürəkbulanma və qusma normal hədləri aşaraq hiperemezis gravidarum (şiddətli hamiləlik qusması) adlanan vəziyyətə çevrilə bilər. Əgər aşağıdakı ciddi əlamətləri müşahidə edirsinizsə, mütləq həkimə müraciət etməlisiniz:

  1. Gündə bir neçə dəfə təkrarlanan şiddətli qusma.
  2. Maye qəbulunun qeyri-mümkün olması (su belə içə bilməmək).
  3. 2–3 kq-dan çox çəki itirmək.
  4. Dəridə quruluq, həddindən artıq halsızlıq və sidik miqdarının azalması.
  5. Başgicəllənmə və təzyiqin düşməsi.

Bu vəziyyətdə xəstəyə damar yolu ilə maye və elektrolit müalicəsi tətbiq olunması zəruridir.

Ev Şəraitində Rahatlaşdırıcı Üsullar

Hamiləlik dövründə ürəkbulanmanı idarə etmək üçün qidalanma və həyat tərzində bəzi dəyişikliklər etmək effektiv nəticələr verir.

Qidalanma Strategiyaları

  • Səhər Qidalanması: Oyanan kimi hələ yataqdaykən qurudulmuş çörək, duzlu biskvit və ya kraker yemək mədəni sakitləşdirir.
  • Porsiya Nəzarəti: Az-az və tez-tez (gündə 5–6 dəfə) qidalanmaq məsləhətdir.
  • Qida Seçimi: Yağlı, ədviyyatlı və ağır yeməklərdən uzaq durun. Soyuq və ya ilıq yeməklər isti yeməklərə nisbətən daha az qıcıqlandırıcıdır.
  • Təbii Dəstək: Zəncəfil çayı, zəncəfil kapsulları və ya nanə çayı ürəkbulanmanı azaltmağa kömək edə bilər.

Günlük Həyat Tərzi

  • Kəskin qoxulardan (parfüm, siqaret tüstüsü, kəskin qidalar) uzaq durun.
  • Bədəni sıxmayan, rahat və nəfəs alan paltarlar geyinin.
  • Kifayət qədər istirahət edin və açıq havada yüngül gəzintilərə vaxt ayırın.

Dərman Müalicəsi və Vitamin Dəstəyi

Ürəkbulanma həyat keyfiyyətinə ciddi təsir etdikdə, həkim nəzarəti altında B6 vitamini (piridoksin), antihistaminlər və ya xüsusi antiemetik dərmanlar (məsələn: doxylamine, ondansetron) təyin oluna bilər. Unutmayın ki, hamiləlikdə özbaşına dərman qəbulu həm ana, həm də körpə üçün təhlükəlidir; yalnız həkim təyinatı ilə istifadə edilməlidir.

Nəticə

Hamiləlikdə ürəkbulanma və qusma əksər hallarda müvəqqəti bir prosesdir. Lakin simptomlar qidalanmanızı və maye qəbulunuzu tamamilə məhdudlaşdırırsa, vaxt itirmədən peşəkar tibbi dəstək almağınız tövsiyə olunur.

Vacib Məlumatlandırma

Sayt daxilindəki məlumatlar məlumatlandırma məqsədlidir. Bu məlumatlandırma heç bir halda həkimin xəstəsini tibbi məqsədlə müayinə etməsi və ya diaqnoz qoyması yerinə keçmir.