Hirschsprung xəstəliyi
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Hirschsprung Xəstəliyi Nədir?
Hirschsprung xəstəliyi, yoğun bağırsağın son hissəsində, xüsusilə də düz bağırsağın daxilində və ətrafında yerləşən bağırsaq əzələlərinin hərəkətsizliyi ilə xarakterizə olunan bir vəziyyətdir. Normal şəraitdə bu əzələ hərəkətləri nəcisin irəliləməsini və bədəndən xaric edilməsini təmin edir. Lakin bu xəstəlikdən əziyyət çəkən şəxslərdə müvafiq əzələlər funksiyasını yerinə yetirə bilmədiyi üçün nəcis irəli gedə bilmir və nəticədə bağırsaq tıxanması baş verir.
Hirschsprung Xəstəliyinin Səbəbləri
Hirschsprung xəstəliyinin dəqiq yaranma səbəbi tam olaraq bilinməsə də, elmi araşdırmalar genetik faktorların bu prosesdə mühüm rol oynadığını göstərir. Xüsusilə ailə tarixində bu xəstəliyin olması risk faktorunu əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Xəstəliyin, körpənin ana bətnində inkişafı dövründə bağırsaqlardakı sinir hüceyrələrinin normal inkişaf etməməsi nəticəsində meydana gəldiyi ehtimal edilir.
Hirschsprung Xəstəliyinin Simptomları Nələrdir?
Hirschsprung xəstəliyi olan körpələrdə əlamətlər adətən doğumdan dərhal sonra və ya həyatın ilk aylarında özünü büruzə verir. Xəstəliyin əsas simptomlarını aşağıdakı şəkildə qruplaşdırmaq olar:
- Defekasiya problemləri: Körpələr müntəzəm şəkildə nəcis ifraz etməkdə ciddi çətinlik çəkir və ya heç ifraz edə bilmirlər.
- Abdominal distension (Qarın şişkinliyi): Xəstə körpələrin qarın nahiyəsi nəzərəçarpacaq dərəcədə şişmiş və gərgin olur.
- Qusma: Xəstəliyin ağır formalarında qusma halları müşahidə edilir.
- Qidalanma çətinliyi: Körpələrdə qidalanma problemləri yaranır, bu da çəki artımının qeyri-kafi olmasına və böyümə geriliyinə səbəb olur.
- Qanlı nəcis: Bəzi hallarda nəcisdə qan izlərinə rast gəlinə bilər.
Diaqnozun Qoyulması
Hirschsprung xəstəliyinin diaqnozu peşəkar həkim müayinəsi və bir sıra spesifik testlər vasitəsilə qoyulur. Diaqnostika prosesində tətbiq edilən əsas üsullar bunlardır:
| Müayinə Üsulu | Təsviri |
|---|---|
| Fiziki Müayinə | Ümumi sağlamlıq və qarın şişkinliyinin qiymətləndirilməsi. |
| Görüntüləmə Testləri | Barium imaləsi kimi metodlarla bağırsaq strukturunun incələnməsi. |
| Rektal Biopsiya | Bağırsaq divarında sinir hüceyrələrinin çatışmazlığını müəyyən edən ən dəqiq üsul. |
Rektal biopsiya, bağırsaq divarındakı sinir hüceyrələrinin anormallığını və ya yoxluğunu sübut edən əsas diaqnostik metoddur.
Hirschsprung Xəstəliyinin Müalicəsi
Hirschsprung xəstəliyinin yeganə effektiv müalicə yolu cərrahi müdaxilədir. Əməliyyat zamanı sinir hüceyrələri olmayan, təsirlənmiş bağırsaq sahəsi kəsilib çıxarılır və sağlam bağırsaq ucları bir-birinə birləşdirilir. Cərrahiyyədən sonra körpələrin bağırsaq hərəkətləri və defekasiya qabiliyyəti mütəxəssislər tərəfindən yaxından izlənilməlidir.
Bəzi xəstələrdə gələcəkdə defekasiya problemləri və ya müəyyən ağırlaşmalar yarana bilsə də, erkən diaqnoz və müalicə körpələrin sağlam böyüməsi üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Bu səbəbdən, doğuşdan sonrakı dövrdə körpələrin defekasiya vərdişləri və inkişaf prosesi valideynlər tərəfindən diqqətlə müşahidə olunmalıdır.
