Qastroşizis:

Qastroşizis Nədir?

Qastroşizis, körpələrin qarın divarının ana bətnində inkişaf edərkən normal şəkildə bağlanmaması nəticəsində yaranan anadangəlmə bir vəziyyətdir. Normal inkişaf prosesində qarın divarı tamamilə qapanmalı olsa da, qastroşizis hallarında bu qapanma baş vermir. Nəticədə, körpənin bağırsaqları və bəzən digər qarın daxili orqanları qarın boşluğundan birbaşa kənarda yerləşir.

Qastroşizisin Səbəbləri

Qastroşizisin dəqiq səbəbi hələlik tam olaraq bilinməsə də, bu vəziyyətin yaranmasında genetik və ətraf mühit faktorlarının təsirli olduğu düşünülür. Hamiləlik dövründə gələcək ananın məruz qaldığı ekoloji amillər bu patologiyanın inkişafına təsir göstərə bilər. Bundan əlavə, ailə tarixçəsində oxşar halların olması da xəstəlik riskini artıran amillər sırasındadır.

Qastroşizisin Simptomları Nələrdir?

Qastroşizis diaqnozu ilə doğulan körpələrdə simptomlar doğuşdan dərhal sonra aydın şəkildə müşahidə olunur. Bu vəziyyətin əsas əlamətləri aşağıdakılardır:

• Qarın daxili orqanların xaricdə olması: Bağırsaqların və ya digər daxili orqanların qarın divarından kənarda, açıqda yerləşməsi.
• Qızartı və ödem: Orqanların xarici mühitlə təması nəticəsində qarın nahiyəsində yaranan qızartı və şişkinlik.
• Bağırsaq zədələnməsi: Orqanların bədəndən kənarda olması səbəbindən bağırsaqlarda quruma və ya müxtəlif zədələnmələrin baş verməsi.
• İzolyasiya olunmuş qastroşizis: Nadir hallarda təkcə bağırsaqların deyil, digər daxili orqanların da bədən xaricində olması vəziyyəti.

Qastroşizis Diaqnozu Necə Qoyulur?

Qastroşizis diaqnozu doğuş zamanı və ya doğuşdan dərhal sonra həyata keçirilən fiziki müayinə ilə qoyulur. Müayinə zamanı körpənin qarın nahiyəsindəki orqanların xaricdə olduğu vizual olaraı görülür. Daxili orqanların ümumi vəziyyətini və zədələnmə dərəcəsini daha ətraflı qiymətləndirmək üçün ultrasəs (USM) və ya digər görüntüləmə testlərindən istifadə edilir.

Qastroşizis Müalicəsi və Cərrahi Müdaxilə

Qastroşizisin müalicəsi mütləq şəkildə cərrahi müdaxilə tələb edir. Müalicə prosesi aşağıdakı mərhələləri əhatə edir:

1. Cərrahi Əməliyyat: Xaricdə olan orqanlar ehtiyatla qarın boşluğuna yerləşdirilir və körpənin qarın divarı bağlanır.
2. Postoperativ İzləmə: Əməliyyatdan sonra körpələrin qidalanma rejimi və qarın nahiyəsinin vəziyyəti həkimlər tərəfindən yaxından izlənilir.
3. Davamlı Müalicə: Bağırsaqların ümumi vəziyyətindən asılı olaraq müalicə planı fərdi şəkildə davam etdirilə bilər.

Nəticə olaraq, qastroşizis təcili diaqnoz və sürətli cərrahi müdaxilə tələb edən ciddi bir tibbi vəziyyətdir. Erkən müalicə, körpənin sağlam böyüməsini və normal inkişafını təmin etmək üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Bu səbəbdən, doğuşdan sonrakı dövrdə körpələrin sağlamlıq vəziyyəti peşəkar mütəxəssislər tərəfindən diqqətlə izlənilməlidir.