Sünnətlə bağlı Sualları Cavablandırdıq

Sünnət Nə Üçün Edilir? Tarixi və Tibbi Səbəblər

Sünnət, dünya miqyasında ən çox icra edilən cərrahi əməliyyat olmaqla bərabər, təxminən 10.000 illik köklü bir tarixə malikdir. Xetlərdə, Qədim Misirdə, İbranilərdə və Azteklərdə bu proseduru əks etdirən tarixi rəsmlərə rast gəlinir. İbtidai dövrlərdə belə, tibbi faydaları tam izah edilməsə də, əməli üstünlükləri müşahidə edilərək geniş yayılmışdır.

Bu prosedur əsasən sosial-mədəni və dini səbəblərlə icra edilsə də, bəzi hallarda tibbi zərurətlər ön plana çıxır. Tibbi göstərişlər arasında aşağıdakılar yer alır:

• Tez-tez təkrarlanan sidik yolları infeksiyaları,
• Fimoz (sünnət ucunun həddindən artıq dar olması),
• Təkrarlanan balanit (sünnət dərisinin iltihabı) tutmaları,
• Regional olaraq QİÇS-dən qorunmaq məqsədilə tətbiq edilən tədbirlər.

Sünnət, kim tərəfindən icra edilməsindən asılı olmayaraq ciddi bir cərrahi əməliyyatdır. Bu səbəbdən prosedurdan əvvəl mütləq fiziki müayinə və lazımi analizlər aparılmalıdır.

Sünnət Üçün Ən Uyğun Zaman Hansıdır?

Sünnət yaşı ilə bağlı mütləq bir həqiqət olmasa da, tibbi baxımdan tövsiyə edilməyən müəyyən dövrlər mövcuddur. Xüsusilə cinsi şəxsiyyətin tanınmağa başladığı və kastrasiya qorxusunun yaşandığı 2-5 yaş arası (fallik dövr) sünnət edilməsi məsləhət görülmür.

Əməliyyat üçün ən ideal vaxtlar yeni doğulmuş dövrü (ilk 1 ay) və ya uşağın psixoloji olaraq hazır olduğu 5 yaşından sonrakı dövrdür. 5 yaşından yuxarı uşaqlarda, xəstə kifayət qədər hazırlıqlı olarsa, prosedur lokal anesteziya ilə də icra edilə bilər. Lakin bütün sünnətlərin səthi anesteziya altında aparılması ümumi tövsiyəmizdir.

Sünnəti Kim və Hansı Üsulla Etməlidir?

Sünnət düzgün texnika ilə icra edilmədikdə ciddi fəsadlar yarada biləcək bir prosedurdur. Bu əməliyyat yalnız bu sahədə xüsusi təhsil almış uşaq cərrahları, uşaq uroloqları, uroloqlar və ya ümumi cərrahlar tərəfindən yerinə yetirilməlidir.

Cərrahiyyədə əsasən iki növ texnika tətbiq edilir:

1. Sıxac (Üfürmə) Üsulu: Artıq dərinin penisin ucundan bir qədər yuxarıda sıxacla sıxılaraq skalpel və ya koter vasitəsilə kəsilməsidir.
2. Açıq (Dorsal Yarıq) Texnikası: Bizim ən çox üstünlük verdiyimiz metoddur. Bu üsulda prepisium qayçı ilə şaquli açılır, selikli qişa vizual olaraq görülür və istənilən enə uyğun kəsilir. Bu texnika həm estetik baxımdan, həm də fəsadların minimuma endirilməsi cəhətdən ən yaxşı nəticəni verir.

Sünnətdən Sonra Sağalma Prosesi və Qulluq

Sünnət prosedurundan sonra xəstəxanada qalmağa ehtiyac yoxdur; uşaq qidalandıqdan və sidik ifrazı baş tutduqdan bir neçə saat sonra evə buraxılır. Çox vaxt prosedurdan sonra sarğı tələb olunmur. İlk 6-8 saat ərzində lokal ağrıkəsicilər təsirini qoruduğu üçün uşaq ağrı hiss etmir.

Evdə qulluq qaydaları:

• Dərman istifadəsi: İlk iki gün ərzində ağrıkəsici şərbətlər və penis üzərinə gündə 2-3 dəfə antibiotik kremlər çəkilməlidir.
• Gözlənilən hallar: Penisin ucunda yüngül şişlik normaldır və təxminən 2 həftə ərzində tam sağalır.
• İlıq oturma vannası: Sünnətdən 3 gün sonra başlanan bu vannalar (gündə 3-4 dəfə, 10-15 dəqiqə) tikişlərin əriməsi və sağalmanın sürətlənməsi üçün çox faydalıdır.
• Sarı ifrazat: Xüsusilə yapışan penislərdə görünən sarı ifrazat iltihab deyil, normal sağalma əlamətidir.

Sünnətin Fəsadları və Risk Faktoru

Sünnətdə ağırlaşma dərəcəsi aşağı olsa da (1-7%), bəzi fəsadlar ömürlük problemlərə yol aça bilər. Tibbi ədəbiyyatda təsvir edilən 21 fəsad arasında ən çox rast gəlinənlər bunlardır:

Kimlər Sünnət Olunmamalıdır?

Bəzi xüsusi hallarda sünnət əməliyyatı təxirə salınmalı və ya heç edilməməlidir:

• Peyğəmbər Sünnəsi (Hipospadias): Bu bir xəstəlikdir və sidik kanalının yerinin səhv olması ilə xarakterizə olunur. Sünnət dərisi əməliyyat zamanı bərpa üçün istifadə ediləcəyi üçün bu uşaqlar qətiyyən sünnət edilməməlidir.
• Qan laxtalanma pozğunluqları: Hemofiliya və oxşar xəstəlikləri olanlarda lazımi analizlər və tədbirlər görülmədən prosedur icra olunmamalıdır.
• Penis Çarpması: Uşağın çəkisi səbəbindən penis daxilə doğru basılıbsa, sünnət gecikdirilə bilər.