HPV peyvəndi
HPV Peyvəndinin Faydaları
Servikal xərçəng riskini azaldır
HPV, servikal xərçəngin əsas səbəbidir. HPV peyvəndi, virusun servikal hüceyrələrə zərər verməsinin qarşısını alır və xərçəng riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Digər xərçəng növlərindən qoruyur
HPV yalnız servikal xərçəngə səbəb olmur. Eyni zamanda genital xərçənglər (vulva, vajina, anus və penis xərçəngi) və baş-boyun nahiyəsində meydana gələn bəzi xərçəng növləri də HPV ilə əlaqəlidir. Peyvənd bu növ xərçənglərə qarşı da qoruyucu təsir göstərir.
Genital siğillərdən qoruyur
HPV-nin bəzi növləri genital siğillərə səbəb ola bilər. HPV peyvəndi bu növ siğillərə qarşı da təsirli qoruma təmin edir.
İnfeksiyanın yayılmasını azaldır
HPV peyvəndi yalnız fərdi qoruma təmin etməklə qalmır, eyni zamanda virusun cəmiyyət daxilində yayılmasını azaldaraq, ictimai sağlamlıq üçün də fayda təmin edir.
HPV Peyvəndinin Kimlərə Tətbiq Olunur?
HPV peyvəndi ən çox uşaqlıq dövründə, cinsi fəaliyyət başlamadan əvvəl tətbiq edilməsi tövsiyə olunur. Ümumiyyətlə:
Qız və oğlan uşaqlarına 9-14 yaş arasında peyvənd tətbiqi tövsiyə edilir. Bu yaşda iki doz peyvənd kifayət edir.
15-26 yaş arasında olan şəxslər də peyvənddən faydalana bilər və bu yaş qrupuna üç doz tətbiq edilir.
27-45 yaş arası yetkinlər üçün də peyvənd bəzi hallarda faydalı ola bilər, xüsusilə HPV infeksiyasına məruz qalmamış şəxslərdə və ya hələ virusa qarşı təbii immuniteti olmayanlarda. Bu yaş qrupunda peyvənd ehtiyacını həkimlə müzakirə etmək tövsiyə olunur.
HPV Peyvəndinin Tipləri
Hal-hazırda istifadə edilən üç əsas HPV peyvəndi növü vardır:
Gardasil
HPV 6, 11, 16 və 18 növlərinə qarşı qoruyur və genital siğillərə qarşı da təsirlidir.
Gardasil 9
HPV 6, 11, 16, 18 və əlavə olaraq 31, 33, 45, 52 və 58 növlərinə qarşı qoruma təmin edir. Bu peyvənd həm siğillərə, həm də bir çox xərçəng növünə qarşı geniş spektrli qoruma təmin edir.
Cervarix
HPV 16 və 18 növlərinə qarşı qoruma təmin edir və əsasən xərçəngə qarşı təsirlidir.
HPV Peyvəndinin Yan Təsirləri
HPV peyvəndi ümumiyyətlə təhlükəsizdir və əksər hallarda yüngül yan təsirlərə səbəb ola bilər:
İnyeksiya yerində ağrı, qızartı və şişlik
Yüngül baş ağrısı və yorğunluq
Əzələ və oynaq ağrıları
Yüngül qızdırma
Çox nadir hallarda ağır allergik reaksiyalar baş verə bilər, bu səbəblə peyvənd tətbiq edildikdən sonra bir müddət müşahidə altında qalmaq məsləhətdir.
HPV Peyvəndinin Effektivliyi
HPV peyvəndi, xüsusilə peyvənd olunan şəxslərin əksəriyyətində yüksək effektivlik göstərir. Peyvənd olunan şəxslərin servikal xərçəngə və digər HPV ilə əlaqəli xəstəliklərə yoluxma ehtimalı əhəmiyyətli dərəcədə azalır. Araşdırmalar göstərir ki, peyvənd, cinsi həyat başlamazdan əvvəl tətbiq edildikdə daha effektivdir, çünki bu yaş qrupunda HPV ilə ilk dəfə təmas ehtimalı daha aşağıdır.
HPV Peyvəndi ilə Bağlı Tez-Tez Verilən Suallar
HPV peyvəndi cinsi həyat başladıqdan sonra təsirli olurmu?
Bəli, peyvənd cinsi həyat başlamış şəxslərdə də müəyyən qoruma təmin edə bilər. Ancaq virusa artıq məruz qalmış şəxslərdə tam qoruma təmin etmir.
Peyvənd yalnız qadınlar üçünmü tövsiyə edilir?
Xeyr, HPV peyvəndi həm qadınlar, həm də kişilər üçün tövsiyə edilir, çünki virus hər iki cinsə də xərçəng və siğil riski yaradır.
Peyvənd uzun müddətli qoruma təmin edirmi?
Araşdırmalar peyvəndin 10 ildən çox davamlı qoruma təmin etdiyini göstərir. Lakin əlavə dozalara ehtiyac olub-olmaması hələ tam olaraq müəyyən edilməmişdir.
HPV peyvəndi, servikal xərçəng və digər HPV ilə əlaqəli xəstəliklərin qarşısını almaq üçün əhəmiyyətli bir vasitədir. Xüsusilə erkən yaşlarda tətbiq edildikdə çox yüksək effektivlik göstərir və ictimai sağlamlıq üçün də vacibdir.