Kalsi - fosfor və sümük metabolizmin xəstəlikləri
Osteoporoz:
Osteoporoz, sümüklərin zəifləməsi və həssaslaşması ilə xarakterizə olunan bir xəstəlikdir, nəticədə qırıqlar asanlıqla baş verə bilər. Kalsium və D vitamini qəbulunun yetersizliyi, fiziki aktivliyin azalması və yaşla əlaqədar hormonal dəyişikliklər osteoporoz riskini artırır.
Osteomalasiya:
Osteomalasiya yetkinlərdə D vitamini və ya fosfor çatışmazlığı səbəbiylə sümüklərin yetersiz mineralizasiyası ilə xarakterizə olunur. Bu, sümüklərin yumşalmasına və deformasiyalarına səbəb olur.
Hiperkalsemiya:
Hiperkalsemiya, qan dolaşımında kalsium səviyyəsinin aşırı yüksəlməsidir. Bu vəziyyət, hiperparatiroidizm, sümük xərçəngləri və bəzi ilaçların yan təsirləri kimi müxtəlif səbəblərdən qaynaqlana bilər. Hiperkalsemiya böyrəklər, sinir sistemi və qalb üzərində mənfi təsirlər yarada bilər.
Hipokalsemiya:
Hipokalsemiya, qan dolaşımında kalsium səviyyəsinin aşırı düşməsidir və tetaniya, əzələ krampları və sinir həyəcankeşliyi kimi simptomlara səbəb ola bilər. Paratiroid bezlərinin çatışmazlığı, D vitamini çatışmazlığı və böyrək xəstəlikləri hipokalsemiyaya yol aça bilər.
Hiperfosfatemiya və Hipofosfatemiya:
Hiperfosfatemiya, qanda fosfor səviyyəsinin artması, hipofosfatemiya isə azalması deməkdir. Bu dəyişikliklər, böyrək funksiyaları, vitamin D metabolizması və paratiroid hormon səviyyələri ilə sıx əlaqəlidir.
Bu xəstəliklərin diaqnozu qan və sidik testləri, sümük yoğunluğu ölçümləri və klinik simptomların qiymətləndirilməsi ilə aparılır. Müalicə, xəstəliyin səbəbinə və şiddətinə bağlı olaraq dəyişə bilər və dərman müalicəsi, qidalanma və yaşam tərzi dəyişiklikləri və lazım gələrsə cərrahi müdaxiləni əhatə edə bilər.