Larinxit nədir? Larinksitin simptomları və müalicəsi
Larinxitin növləri
Kəskin larinxit:
Adətən qısamüddətli (bir neçə gün və ya həftə çəkir).
Virus infeksiyası, səsin həddindən artıq istifadəsi və ya qıcıqlanma səbəbi ilə yaranır.
Xroniki larinxit:
Uzunmüddətli (bir neçə həftədən artıq).
Siqaret çəkmə, allergiyalar və ya davamlı qıcıqlanmalarla əlaqəlidir.
Larinxitin səbəbləri
İnfeksiyalar:
Viral infeksiyalar (ən çox rast gəlinən səbəb).
Nadir hallarda bakterial və ya göbələk infeksiyaları.
Səs tellərinin həddindən artıq istifadəsi:
Çox ucadan danışmaq, qışqırmaq və ya mahnı oxumaq.
Qıcıqlandırıcı maddələr:
Siqaret və ya digər tütün məhsulları.
Spirtli içkilər və ya turş qidalar.
Hava çirkliliyi və kimyəvi maddələr.
Mədə turşusunun reflü (GERD):
Mədə turşusunun yuxarı qalxması səs tellərini qıcıqlandıra bilər.
Allergiyalar və ya astma:
Hava yollarının qıcıqlanmasına səbəb ola bilər.
Larinxitin simptomları
Səs ilə bağlı əlamətlər:
Səsin xırıltılı və ya zəif olması.
Səs itməsi.
Boğazda quru və qıcıqlandırıcı hiss.
Boğaz əlamətləri:
Boğazda ağrı və narahatlıq.
Udma zamanı çətinlik və ya ağrı.
Digər əlamətlər:
Quru öskürək.
Yüngül hərarət (adətən infeksiya səbəbindən).
Ağız quruluğu.
Uşaqlarda (krup):
Hırıltılı nəfəs alma.
Qaba səsli öskürək.
Nəfəs almaqda çətinlik (ciddi halda dərhal tibbi yardım tələb olunur).
Müalicə
Kəskin larinxit
Əksər hallarda, kəskin larinxit öz-özünə sağalır. Müalicə əsasən simptomların yüngülləşdirilməsinə yönəlir:
Səsin qorunması:
Səs tellərini istirahətdə saxlamaq (çox danışmamaq və qışqırmamaq).
Maye qəbulu:
İsti su, bitki çayları və ya bal əlavə edilmiş isti su içmək.
Nəmləndirilmiş hava:
Nəmləndirici cihazlardan istifadə və ya isti duş qəbul etmək.
Ağrıkəsicilər:
Parasetamol və ya ibuprofen boğaz ağrısını yüngülləşdirmək üçün.
Qarqara:
Duzlu su ilə qarqara iltihabı azaltmağa kömək edə bilər.
Xroniki larinxit
Uzunmüddətli larinxitin müalicəsi səbəbin aradan qaldırılmasına yönəldilir:
Qıcıqlandırıcı maddələrin qarşısını almaq:
Siqaret və spirtli içkiləri tərgitmək.
Turş qidalardan uzaq durmaq.
Reflü müalicəsi:
Turşuya qarşı dərmanlar (məsələn, proton pompası inhibitorları).
Allergiya müalicəsi:
Antihistaminlər və ya allergiya inyeksiyaları.
Səs terapiyası:
Səs tellərini düzgün istifadə etməyi öyrənmək üçün terapevtik məşqlər.
Bakterial infeksiyalar varsa:
Antibiotiklər (yalnız həkim təyin etdikdə).
Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır?
Larinxit simptomları iki həftədən çox davam edirsə.
Səs tamamilə itibsə və ya getdikcə pisləşirsə.
Nəfəs almaqda çətinlik yaranırsa.
Güclü boğaz ağrısı və ya yüksək hərarət varsa.
Uşaqlarda hırıltılı və ya çətinləşmiş nəfəsalma baş verirsə.
Larinxit əksər hallarda ciddi bir xəstəlik deyil, lakin xroniki hallarda və ya simptomlar şiddətlidirsə, mütləq həkim məsləhəti alınmalıdır.