Mədə xəstəlikləri, hiatal yırtıq, reflü əməliyyatları
Mədə Xəstəlikləri:
1. Qastrit:
Qastrit, mədənin iç divarını örtən selikli qişanın iltihabıdır. O, kəskin və ya xroniki ola bilər.
Səbəblər:
Helicobacter pylori (H. pylori) infeksiyası.
Ağrıkəsicilər və qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanların (NSAİDs) uzun müddətli istifadəsi.
Alkoqol və ya siqaret istifadəsi.
Stress və ciddi travmalar.
Simptomlar:
Ürəkbulanma və qusma.
Mədədə ağrı və narahatlıq.
Şişkinlik və həzm problemləri.
Qara və ya qanlı nəcis (qastrit səbəbli qanaxmalar olduqda).
Müalicə:
Antibiotiklər: H. pylori infeksiyası varsa.
Proton pompası inhibitorları (PPI) və ya H2 blokatorları: Mədə turşusunu azaltmaq və iltihabı aradan qaldırmaq üçün.
Diyet və həyat tərzi dəyişiklikləri: Turşulu və qıcıqlandırıcı qidalardan çəkinmək.
2. Mədə Xorası (Peptik Ülser):
Mədə xorası, mədənin və ya onikibarmaq bağırsağın daxili divarında əmələ gələn açıq yaralardır. Bu yaralar ağrı və narahatlıq yarada bilər.
Səbəblər:
H. pylori infeksiyası.
Qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlar (ibuprofen, aspirin və s.).
Stress, siqaret və spirt istifadəsi.
Simptomlar:
Yanma hissi ilə müşayiət olunan qarın ağrısı (xüsusilə yeməkdən sonra və ya boş mədədə).
Şişkinlik, ürəkbulanma və həzm pozğunluqları.
Qanlı qusma və ya qara nəcis.
Müalicə:
Antibiotiklər: H. pylori infeksiyası varsa.
Turşu blokatorları və antiasidlər: Mədə turşusunu azaltmaq üçün.
Diyet dəyişiklikləri: Turşulu və yağlı qidalardan çəkinmək.
3. Mədə Xərçəngi:
Mədə xərçəngi mədənin hüceyrələrində inkişaf edən bədxassəli şişdir. Xəstəliyin erkən mərhələsində simptomlar az və ya olmaya bilər, lakin xəstəlik irəlilədikcə ciddi əlamətlər yaranır.
Səbəblər:
H. pylori infeksiyası.
Siqaret və spirt istifadəsi.
Genetik meyl.
Duzlu, hisə verilmiş və emal olunmuş qidaların çox istifadəsi.
Simptomlar:
Qarın ağrısı və narahatlıq.
Tez doymaq və iştahsızlıq.
Çəki itkisi və yorğunluq.
Qanlı qusma və qara nəcis.
Müalicə:
Cərrahiyyə: Mədənin bir hissəsinin və ya tamamının çıxarılması.
Kimioterapiya və radiasiya: Xərçəngin yayılmasının qarşısını almaq üçün.
Diyet və həyat tərzi dəyişiklikləri.
Hiatal Yırtıq və Reflü:
Hiatal Yırtıq (Hiatus Herniyası):
Hiatal yırtıq, mədənin yuxarı hissəsinin diafraqmadakı zəif nöqtədən keçərək döş boşluğuna doğru çıxmasıdır. Bu vəziyyət qastroezofageal reflüyə səbəb ola bilər.
Səbəblər:
Diafraqmadakı zəif nöqtə doğuşdan ola bilər.
Uzun müddətli fiziki təzyiq (ağır qaldırma, öskürmə və ya artıq çəki).
Simptomlar:
Ürək yanması (mədə turşusunun qida borusuna geri axması).
Udqunma çətinliyi və qida borusunda yanma hissi.
Qarın ağrısı və döş qəfəsində narahatlıq.
Müalicə:
Antasidlər və proton pompası inhibitorları: Mədə turşusunu azaltmaq.
Diyet və həyat tərzi dəyişiklikləri: Turşu artıran qidalardan (spirt, kafein, qızartma yeməklər) uzaq durmaq və kiçik porsiyalarla yemək.
Qastroezofageal Reflü Xəstəliyi (GERD):
Qastroezofageal reflü, mədə turşusunun qida borusuna geri axması ilə nəticələnir və bu, ürək yanması və ya qıcqırma kimi simptomlara səbəb olur.
Səbəblər:
Hiatal yırtıq.
Zəif qida borusu əzələsi (sfinkter).
Artıq çəki, hamiləlik və ya siqaret çəkilməsi reflü riskini artıra bilər.
Simptomlar:
Ürək yanması və mədə turşusunun qida borusuna geri axması ilə yanma hissi.
Udqunma çətinliyi və ya boğazda qıcıqlanma.
Səs batması və davamlı öskürək.
Müalicə:
Antasidlər, H2 blokatorları və proton pompası inhibitorları: Mədə turşusunu azaltmaq üçün istifadə olunur.
Diyet və həyat tərzi dəyişiklikləri: Qızardılmış və turşulu qidalardan çəkinmək, hamiləlik və ya artıq çəkidən dolayı təzyiqi azaltmaq.
Cərrahi müdaxilə: Ciddi reflü hallarında cərrahiyyə tövsiyə oluna bilər.