Onurğa beyni iltihabı nədir? Spinal korditin simptomları və müalicəsi
Onurğa beyni iltihabının səbəbləri
Autoimmun xəstəliklər:
Multipl skleroz (MS)
Lupus və ya Sjögren sindromu
İnfeksiyalar:
Viruslar (məsələn, herpes, sitomeqalovirus, Zika, Epstein-Barr)
Bakteriyalar (məsələn, sifilis, Lyme xəstəliyi, vərəm)
Göbələk və parazit infeksiyaları
Post-infeksion reaksiyalar:
İnfluenza, qızılca və ya digər infeksiyalardan sonra yaranan iltihab.
İmmunitet sisteminin problemləri:
Neyromielit optika (Devic xəstəliyi)
Autoimmun reaksiya
Digər səbəblər:
Bəzi dərman reaksiyaları
Şişlər və ya onkoloji problemlər
Bədəndə toksinlər
Simptomlar
Spinal kordit simptomları iltihabın yerindən və şiddətindən asılıdır. Əlamətlər tez və ya yavaş inkişaf edə bilər.
Nevroloji simptomlar:
Zəiflik:
Əllərdə və ya ayaqlarda zəiflik (adətən bədənin bir və ya hər iki tərəfində olur)
Hissiyyat problemləri:
Keyimə və ya iynə-batırma hissi
Yanma və ya soyuqluq hissi
Ağrı:
Onurğanın təsirə məruz qalan hissəsində ağrı
Bəzən bu ağrı sinir boyu yayıla bilər (məsələn, sinəyə və ya ayaqlara)
Motor funksiyalarının pozulması:
Hərəkət etməkdə çətinlik və ya tam iflic
Ayaqları tam tərpədə bilməmək (parapleji) və ya hər iki ətrafın iflici (tetrapleji)
Sidik və bağırsaq problemləri:
Sidik saxlaya bilməmə və ya sidik ifraz edə bilməmək
Bağırsaq nəzarətinin itirilməsi
Digər əlamətlər:
Yorğunluq
Ciddi hallarda tənəffüs çətinliyi (onurğa beyninin yuxarı hissəsindəki iltihabla əlaqədar)
Müalicə
Spinal korditin müalicəsi səbəbindən və simptomların şiddətindən asılıdır. Əsas müalicə iltihabı azaltmaq, simptomları idarə etmək və sinir zədələnməsinin qarşısını almağa yönəlir.
1. İltihab əleyhinə müalicə:
Kortikosteroidlər: İltihabı azaltmaq üçün istifadə olunur (məsələn, metilprednizolon).
Plazma dəyişimi (plazmaferez): Kortikosteroidlərə cavab verməyən hallarda istifadə olunur.
İmmunsupressantlar: İmmunitet sisteminin həddindən artıq fəaliyyətini nəzarətə almaq üçün.
2. Əsas səbəbə yönəlmiş müalicə:
İnfeksiyalar: Antiviral, antibiotik və ya antifungal dərmanlar.
Autoimmun xəstəliklər: İmmun sistemini basdırmaq üçün dərmanlar (məsələn, rituximab).
3. Reabilitasiya və simptomatik müalicə:
Fiziki terapiya: Hərəkətliliyin bərpası və əzələ funksiyasını yaxşılaşdırmaq üçün.
Sidik və bağırsaq problemləri üçün terapiya.
Ağrı idarəetmə: Sinir ağrıları üçün nevropatik ağrıkəsicilər (məsələn, gabapentin).
Evdə qulluq və dəstək:
Gündəlik fiziki fəaliyyət: Həkimin tövsiyə etdiyi hərəkətləri yerinə yetirin.
Sağlam qidalanma: İmmunitet sistemini dəstəkləmək üçün balanslı qida qəbul edin.
Psixoloji dəstək: Xəstəliklə bağlı stress və narahatlığı azaltmaq üçün psixoloji yardım faydalıdır.
Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır?
Ani və ya sürətlə artan zəiflik, hissiyyat itkisi və ya hərəkət çətinliyi.
Sidik və ya bağırsaq nəzarətinin itirilməsi.
Hər hansı ciddi ağrı və ya tənəffüs çətinliyi.
Spinal kordit erkən müdaxilə tələb edən ciddi bir vəziyyətdir. Doğru müalicə ilə çox vaxt xəstələrin vəziyyətində yaxşılaşma mümkündür.