Panik atak
Panik Atakın Əlamətləri:
Panik atak zamanı aşağıdakı əlamətlərdən biri və ya bir neçəsi müşahidə oluna bilər:
Qorxu hissi:
Panik atak zamanı şəxs özünün həyatının təhlükədə olduğunu və ya ciddi şəkildə zərər görəcəyini hiss edə bilər.
Ürək döyüntüsü:
Çarpan ürək, ürəyin sürətlə döyünməsi və ya döyüntünün artması. Bu, ürəkdə sıxılma və ya təzyiq hissi yarada bilər.
Boğulma hissi:
Qişqırıq və ya nəfəs almanın çətinləşməsi. Şəxs, bəzən normal şəkildə nəfəs ala bilmədiyini hiss edir.
Baş dönməsi və ya huşunu itirmə qorxusu:
Baş dönməsi, halsızlıq və ya hər hansı bir şeyin həqiqətən baş verməsindən əvvəl huşunu itirməkdən qorxma.
Titrəmə və ya əllərin yellənməsi:
Şəxs əllərində və ya bədəninin digər hissələrində titrəmə hiss edə bilər.
İştahsızlıq və ya qarında narahatlıq:
Mədə bulantısı, qarın ağrısı və ya digər fiziki narahatlıq.
Qızdırma və ya üşümə:
İstidən və ya soyuqluqdan hiss olunan qeyri-müəyyənlik.
Şüurda bulanıqlıq:
Bir çox insan panik atak zamanı reallıqdan uzaqlaşdıqlarını və ya özlərini tərk etdiklərini hiss edirlər.
Ölümdən qorxma:
Bəzi insanlar panik atak zamanı ölüm qorxusu yaşaya bilərlər və bunun təsiri ilə daha da narahat olurlar.
Panik Atakın Səbəbləri:
Panik atakların dəqiq səbəbi tam olaraq bilinmir, amma aşağıdakı faktorlar bu vəziyyətin yaranmasına səbəb ola bilər:
Bioloji faktörlər:
Beynin kimyəvi maddələri və neurotransmitterlərindəki qeyri-bərabərliyin panik atakları tetikləmiş ola biləcəyi düşünülür.
Genetik faktorlar da panik atakların yaranmasında rol oynaya bilər.
Stress və anksiyete:
Çox yüksək stress, narahatlıq və ya həyatın gərginlikli dövrləri panik atakların yaranmasına səbəb ola bilər.
Fiziki və emosional travmalar:
Həyatda baş verən ağır travmalar (qəzalar, ölüm, iş itkisi və s.) panik atakların yaranmasında böyük rol oynaya bilər.
Sağlamlıq problemləri:
Bəzi tibbi vəziyyətlər, məsələn, hipoglisemiya, ürək xəstəlikləri və ya tiroid problemləri panik atakları tetikleyə bilər.
Alkoqol və maddə istifadəsi:
Alkoqol, narkotik maddələr və ya müəyyən dərmanlar panik atakları və anksiyetəni artırır.
Panik Atak ilə Mübarizə:
Panik ataklar müalicə edilə bilər və aşağıdakı üsullar faydalıdır:
Psixoterapiya:
Kognitiv Davranış Terapiyası (CBT): Panik atakın səbəblərini və düşüncə tərzlərini dəyişdirmək üçün effektiv bir yanaşmadır.
Bilişsel yenidənqurma: Bu terapiya, panik atak zamanı yaranan qorxu düşüncələrini və yanlış inamları düzəltməyə yönəldir.
Medikasiya:
Anksiyolitik dərmanlar (məsələn, benzodiazepinlər) və antidepresanlar panik atakları idarə etmək üçün istifadə oluna bilər.
Dərin nəfəs alma məşqləri:
Nəfəs alıb vermək, panik atakın başladığını hiss etdikdə, rahatlamağa və əzələləri boşaltmağa kömək edir.
Relaxasiya və meditasiya:
Meditasiya, mindfulness və yoga kimi üsullar stressi azaldır və bədənin rahatlamasına kömək edir.
Fiziki fəaliyyət:
Mütəmadi idman, qan dövranını artırır, bədəni sakitləşdirir və stressi azaldır.
Nəticə:
Panik ataklar çox qorxuducu ola bilər, amma doğru müalicə və yanaşmalarla bu vəziyyətin öhdəsindən gəlmək mümkündür. Panik atakların davam etməsi, ağırlaşması və ya gündəlik həyatın keyfiyyətini aşağı salması halında peşəkar dəstək almaq vacibdir. Panik atak yaşayan şəxslər, mütəxəssislə danışaraq daha uyğun müalicə üsullarını tapmalıdırlar.