Bilək Sınıqları – Nədir, Simptomları və Müalicəsi
📌 1. Bilək Sınığı Hansı Hallarda Yaranır?
Ən çox səbəblər:
Yıxılarkən əli yerə dayamaq
İdman zədələri (xüsusilə qış idmanları, skeytbord, velosiped)
Yol-nəqliyyat qəzaları
Osteoporoz (yaşlılarda sümük zəifliyi)
🦴 2. Biləkdə Sınığın Əlamətləri
🔹 Biləkdə ani və şiddətli ağrı
🔹 Şişkinlik və göyərmə
🔹 Əlin və ya biləyin formasının dəyişməsi
🔹 Bilək hərəkətlərində məhdudiyyət və ya hərəkətsizlik
🔹 Sümüklərin hərəkət zamanı səs çıxarması hissi
🔹 Əgər sinir zədələnibsə: barmaqlarda uyuşma, keylik, güc itkisi
📌 Bəzən ağrı yüngül olsa belə sınıq ola bilər – bu səbəblə rentgen görüntüsü vacibdir.
🔍 3. Diaqnoz Necə Qoyulur?
✅ Fiziki müayinə: şişkinlik, deformasiyanın qiymətləndirilməsi
✅ Rentgen (röntgen): sınığın olub-olmamasını və növünü göstərir
✅ KT və ya MRT: kompleks sınıqlarda, oynağa yaxın bölgələrdə və yumşaq toxuma qiymətləndirməsi üçün
🩺 4. Müalicə Yolları – Sınığın Növünə görə
✅ 1. Konservativ (əməliyyatsız) Müalicə
Əgər sınıq yerindən tərpənməyibsə və ya az dərəcəli deyilsə:
Sınıq manual olaraq düzəldilir (redüksiyon)
Sonra alçı və ya breys ilə 4–6 həftə immobilizasiya edilir
Ağrıkəsicilər və iltihabəleyhinə dərmanlar
Bərpa dövründə fizioterapiya vacibdir
✅ 2. Cərrahi Müalicə (Ortopedik əməliyyat)
Aşağıdakı hallarda əməliyyat lazım ola bilər:
🔸 Sümük hissələri yerindən çıxıbsa
🔸 Oynaq səthində sınıq varsa
🔸 Sinir və damar zədəsi varsa
🔸 Stabil olmayan və ya çoxlu sınıq parçaları varsa
🔸 Konservativ müalicəyə cavab verməyibsə
Əməliyyat üsulları:
Plitə və vintlə fiksasiya (osteosintez)
Eksternal fiksator – kənardan dəstəkləyici qurğu
İnyeksiya (bone graft) – sümük itkisi varsa
🧘♂️ 5. Bərpa Prosesi və Fizioterapiya
🔹 Alçıdan sonra biləkdə sərtlik, zəiflik və hərəkət itkisi ola bilər
🔹 Fizioterapiya və məşqlər ilə normal funksiyalar geri qaytarılır:
Barmaq və bilək hərəkətləri
Əzələ gücü məşqləri
İncə motorik bacarıqlar (yazı, tutma və s.)
Tam bərpa müddəti: 6 həftə – 3 ay (fərdi haldan asılı olaraq)
⚠️ 6. Nə Vaxt Təcili Həkimə Müraciət Etməlisiniz?
🔴 Şiddətli ağrı və hərəkətsizlik varsa
🔴 Barmaqlarda uyuşma və ya rəng dəyişməsi olarsa
🔴 Bilək deformasiya olunubsa
🔴 Alçılı vəziyyətdə barmaqlarda qan dövranı zəifləyirsə
🔴 Yüksək hərarət, irin, qızartı varsa (infeksiya əlamətləri)
✅ 7. Nəticə:
📌 Bilək sınıqları vaxtında və düzgün müalicə olunarsa tam sağala bilər
📌 Gecikmiş və ya düzgün sabitlənməmiş sınıqlarda: xroniki ağrılar, oynaq pozğunluqları, hərəkət məhdudluğu yarana bilər