Panik atak və onun simptomları
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Panik Atak Nədir?
Panik atak, orqanizmin "təhlükə var" siqnalını yanlış zamanda aktivləşdirməsi nəticəsində yaranan bir vəziyyətdir. Əslində heç bir real təhlükə olmadığı halda, bədən sanki ölümcül bir vəziyyətlə qarşı-qarşıyaymış kimi reaksiya verir. Bu zaman fərdlərdə ürək döyüntüsü, nəfəs darlığı, titrəmə və güclü qaçma istəyi kimi kəskin reaksiyalar müşahidə olunur.
Ən Yayılan Panik Atak Simptomları
Panik atak həm zehni, həm də fiziki müstəvidə özünü büruzə verən geniş spektrli simptomlara malikdir. Bu əlamətləri aşağıdakı şəkildə qruplaşdırmaq olar:
Zehni (Psixoloji) Simptomlar
- Ani və nəzarətsiz qorxu hissi
- Ölüm qorxusu və ya dəli olacağından qorxmaq
- Reallıq hissinin itirilməsi (derealizasiya)
- Öz bədənini tanımamaq (depersonalizasiya)
- Ətrafı bulanıq və ya qəribə görmək
Fiziki Simptomlar
- Ürək döyüntüsünün sürətlənməsi (taşikardiya)
- Nəfəs darlığı və boğulma hissi
- Tərləmə, isti-soyuq basmaları
- Ürək bulanması və ya qarın ağrısı
- Baş gicəllənməsi və ya huşunu itirəcək kimi hiss etmək
- Əllərdə və ayaqlarda keyimə və ya titrəmə
- Sinə ağrısı və ya sıxılma
- Boğazda düyünlənmə və ya udqunma çətinliyi
Panik Atak Nə Qədər Davam Edir?
Panik ataklar adətən 10–20 dəqiqə ərzində davam edir. Atakın ən şiddətli hissəsi adətən ilk 5–10 dəqiqə ərzində yaşanır. Əgər narahatlıq halı daha uzun sürərsə, bu artıq anksiyete krizi kimi başqa bir vəziyyətin göstəricisi ola bilər.
Panik Atak Bir Xəstəlikdirmi?
Hər bir insanın həyatında bir dəfə də olsa panik atak keçirməsi mümkündür və bu, birbaşa xəstəlik sayılmır. Lakin bu ataklar davamlı və səbəbsiz şəkildə təkrarlanırsa, fərd daim "yeni bir atak gələcək" qorxusu ilə yaşayırsa, bu vəziyyət Panik Pozuntusu (Panik Bozukluk) adlanır və peşəkar müalicə tələb edir.
Panik Atak ilə Mübarizə Yolları
Panik atak anında və sonrasında vəziyyəti idarə etmək üçün aşağıdakı üsullardan istifadə edilə bilər:
| Üsul | Tətbiq Forması |
|---|---|
| Nəfəs Məşqləri | 4 saniyə burundan nəfəs al, 4 saniyə saxla, 6 saniyə ağızdan ver. |
| Düşüncəni Dəyişmək | Özünüzə bunun keçici və təhlükəsiz olduğunu xatırladın. |
| Reallıq Yoxlaması | Ətrafdakı 5 əşyanı adlandırın, rənglərə və toxunuşlara fokuslanın. |
| Peşəkar Dəstək | Koqnitiv-davranış terapiyası (CBT) və ya lazım gəldikdə dərman müalicəsi. |
Nə Zaman Həkimə Müraciət Edilməlidir?
Əgər aşağıdakı halları müşahidə edirsinizsə, mütəxəssis yardımı almağınız tövsiyə olunur:
- Panik ataklar ayda bir dəfədən çox təkrarlanırsa.
- Gündəlik həyatınız, iş fəaliyyətiniz və sosial münasibətləriniz pozulmağa başlayırsa.
- Qorxu və qaçma davranışları həyatınıza hakim olmağa başlayıbsa.
Son söz: Panik atak fiziki bir xəstəlik yaratmır, öldürmür və insanı dəli etmir. Lakin həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə aşağı sala bilər. Unutmayın ki, panik atak düzgün dəstək və müalicə ilə tamamilə idarə oluna bilən bir vəziyyətdir.
