Qastroezofageal reflü xəstəliyi (GERD)
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Qastroezofageal Reflüks Xəstəliyi (GERD) və Onun Simptomları
Qastroezofageal reflüks xəstəliyi (GERD), mədə möhtəviyyatının yemək borusuna geri qaçması nəticəsində yaranan və həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərən bir sağlamlıq problemidir. Bu vəziyyət müxtəlif klinik əlamətlərlə özünü büruzə verir və vaxtında müdaxilə edilmədikdə daha mürəkkəb fəsadlara yol aça bilir. GERD-nin ən çox rast gəlinən simptomları aşağıdakılardır:
- Yanma hissi və ya ağrı: Ürək yanması olaraq da bilinən epiqastrik ağrı, adətən sinə nahiyəsində və ya alt qabırğa hissəsində hiss olunur. Bu hal mədə turşusunun yemək borusunu qıcıqlandırması nəticəsində yaranır.
- Ezofagit: Yemək borusunun iltihablanması nəticəsində udma çətinliyi və ya udma zamanı ağrılı hisslər meydana gələ bilər.
- Regürjitasiya: Xüsusilə uzanarkən mədə möhtəviyyatının geri qayıtması nəticəsində ağızda acı və ya turş dad hiss olunur.
- Öskürək və boğaz qıcıqlanması: Mədə turşusunun yemək borusuna yığılması boğazda qıcıqlanma yaradaraq tez-tez boğazı təmizləmə ehtiyacına və xroniki öskürəyə səbəb olur.
- Gecə nəfəs darlığı: Uzanmış vəziyyətdə mədə möhtəviyyatının sızması nəticəsində gecə saatlarında tənəffüs çətinliyi yarana bilər.
GERD Müalicəsində Tətbiq Olunan Metodlar
GERD müalicəsinin əsas məqsədi simptomları nəzarət altına almaq və yemək borusunda yarana biləcək zədələrin qarşısını almaqdır. Müalicə prosesi adətən kompleks yanaşma tələb edir və ilk növbədə həyat tərzi dəyişikliklərini əhatə edir. Bu dəyişikliklərə pəhriz rejiminə riayət etmək, artıq çəkidən azad olmaq, yatmazdan dərhal əvvəl qida qəbulunu dayandırmaq və hündür yastıqlardan istifadə etmək daxildir.
Simptomların şiddətindən asılı olaraq aşağıdakı farmakoloji vasitələrdən istifadə oluna bilər:
| Dərman Kateqoriyası | Təsir Mexanizmi |
|---|---|
| Antasidlər | Mədə turşusunu neytrallaşdırır |
| H2 reseptor blokerləri | Turşu istehsalını azaldır |
| Proton pompası inhibitorları | Turşu ifrazını güclü şəkildə tormozlayır |
Cərrahi Müdaxilə və Əməliyyat Şərtləri
Ciddi GERD hallarında və ya dərman müalicəsinin simptomları tam nəzarət altına ala bilmədiyi vəziyyətlərdə cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər. Bu prosedurlar əsasən mədəni yemək borusundan ayıran alt özofageal sfinkterin gücləndirilməsinə və mədə turşusunun geri qaçmasının qarşısını alan digər mexaniki üsullara yönəlmişdir.
GERD-nin Uzunmüddətli Ağırlaşmaları
GERD-nin xroniki hal alması və müalicə edilməməsi orqanizmdə ciddi fəsadlara yol aça bilər. Bu ağırlaşmalar arasında aşağıdakılar xüsusilə diqqət çəkir:
- Barrett özofagusu: Yemək borusunun aşağı hissəsindəki hüceyrələrin struktur dəyişikliyinə uğraması.
- Ezofagit: Yemək borusunun davamlı iltihabı.
- Yemək borusu yaraları: Turşu qıcıqlanması nəticəsində yaranan xoralar.
- Özofagus xərçəngi: Nadir hallarda rast gəlinsə də, xroniki reflüksün ən ağır nəticəsidir.
Bu səbəbdən, GERD simptomları olan şəxslərin peşəkar bir tibb işçisi ilə məsləhətləşməsi, müvafiq müalicə planını tətbiq etməsi və mütəmadi olaraq həkim nəzarətində qalması həyati əhəmiyyət kəsb edir.
