QONORREYA
🔬 Xəstəliyin səbəbi
Neisseria gonorrhoeae bakteriyası:
Rütubətli və ilıq mühitlərdə (sidik yolları, serviks, düz bağırsaq, boğaz, gözlərdə) çoxalır
Cinsi əlaqə zamanı (vajinal, anal, oral) bir şəxsdən digərinə keçə bilər
Doğum zamanı anadan körpəyə keçə bilər (göz infeksiyası riski)
👩⚕️ Kimlər risk altındadır?
Qorunmasız cinsi əlaqədə olanlar
Tez-tez partnyor dəyişdirənlər
Başqa cinsi yolla keçən xəstəliyi olanlar
Qonorrealı biriylə təmasda olanlar
Oral və anal seksdə prezervativ istifadə etməyənlər
⚠️ Əlamətləri
🧔 Kişilərdə:
Sidik zamanı yanma və ağrı
Penis ucundan irinli axıntı (sarı, yaşıl və ya ağ rəngdə)
Testislərdə ağrı və şişkinlik
Tez-tez və təcili sidiyə çıxma hissi
👩 Qadınlarda:
Əksər hallarda səssiz gedər (simptomsuz)
Vaginal axıntı (çəhrayı, sarımtıl, pis qoxulu)
Sidik zamanı yanma və tez-tez sidiyə çıxma
Qarnın aşağı hissəsində ağrı
Cinsi əlaqə zamanı ağrı və qanama
Adət arası qanamalar
🧒 Körpələrdə:
Doğuş zamanı keçərsə: gözlərdə irinli axıntı, qızartı və körlük riski
🧪 Diaqnoz necə qoyulur?
Nümunə götürmə (sidik, servikal, uretral, boğaz və ya anal bölgədən)
Mikroskopik müayinə – sürətli nəticə verir
Kültür testləri və PCR (nüvə turşusu testləri) – daha dəqiq nəticə verir
Bəzən digər CYBH testləri ilə birlikdə yoxlanılır (xüsusilə xlamidiya ilə birlikdə rast gəlinir)
💊 Müalicə necə aparılır?
✅ Antibiotik müalicəsi:
Hal-hazırda qonorrea üçün əsas müalicə:
Seftriakson (injeksiya) + azitromisin və ya dokssisiklin (tablet)
Tək doza ilə müalicə çox vaxt kifayət edir
Partnyor da mütləq müalicə olunmalıdır, əks halda təkrar yoluxma riski var
Müalicə sonrası 7 gün cinsi əlaqədən uzaq qalmaq tövsiyə olunur.
🚨 Müalicə olunmazsa nə olar?
FəsadAçıqlama
Pelvik inflamator xəstəlik (PID)Qadınlarda sonsuzluq, boruların zədələnməsi
EpididimitKişilərdə sonsuzluğa səbəb ola bilər
ProstatitSidik yollarında daimi ağrı
Disseminə qonorreal infeksiyaBakteriya qana keçərsə: oynaq, dəri və ürək problemləri
Hamiləlikdə düşüklər və doğumda körpəyə keçmə
🛡️ Qorunma yolları:
Hər zaman prezervativ istifadə etmək (oral, anal və vaginal əlaqədə)
Müntəzəm CYBH testləri (özünü və partnyoru qorumaq üçün)
Eyni partnyorla təhlükəsiz və açıq münasibət
Hamiləlikdə erkən skrininq və müalicə
📌 Nəticə:
Qonorrea – müalicə oluna bilən, amma ciddi nəticələr doğura bilən bir cinsi yolla keçən xəstəlikdir.
Simptomsuz keçə biləcəyi üçün, risk varsa test etdirmək və vaxtında müalicə almaq vacibdir.