Rektum divarının qalınlaşması nədir?
Rektum Divarının Qalınlaşmasının Səbəbləri
1. İltihabi Xəstəliklər
Ülseratif Kolit:
Kalın bağırsağın və rektumun iltihablanması nəticəsində divar qalınlaşması.
Kron Xəstəliyi:
Həzm sisteminin hər hansı bir hissəsində iltihab yarada bilər, rektum divarını da təsir edə bilər.
Proktit:
Rektumun spesifik iltihabı (bakterial, viral və ya radiasiya səbəbli ola bilər).
2. Neoplastik Səbəblər (Şişlər)
Rektal Xərçəng:
Bədxassəli hüceyrələrin inkişafı divar qalınlaşmasına səbəb ola bilər.
Poliplər:
Rektum divarında benign (xoşxassəli) böyümələr.
Lenfoma:
Bağırsaq divarını qalınlaşdıran nadir xərçəng növü.
3. İnfeksiyalar
Bakterial İnfeksiyalar:
Salmonella, Şigella, Campylobacter kimi bağırsaq infeksiyaları.
Parazitar İnfeksiyalar:
Amebiasis kimi infeksiyalar rektum divarında qalınlaşmaya səbəb ola bilər.
4. Radiasiya Proktiti
Pelvik radiasiya terapiyası sonrası rektum divarında iltihab və qalınlaşma müşahidə edilə bilər.
5. Divertikulyar Xəstəlik
Divertikulyar Kolit:
Divertikullarda infeksiya və iltihab səbəbindən divarın qalınlaşması.
6. Bağırsaq Travmaları
Mexaniki Travma:
Daxili zədələnmələr.
Cərrahi Müdaxilələrdən Sonra:
Divarda struktur dəyişiklikləri yarana bilər.
7. Endometrioz (Nadir)
Qadınlarda rektum divarına yayılan endometrial toxumalar.
8. İskemik Kolit
Bağırsaq qan axınının azalması nəticəsində yaranan iltihab və divar qalınlaşması.
Simptomlar
Rektum divarının qalınlaşması müxtəlif simptomlarla müşayiət oluna bilər, lakin simptomlar səbəbdən asılı olaraq dəyişir:
Ümumi Simptomlar
Qarın alt hissəsində ağrı və narahatlıq.
Bağırsaq vərdişlərində dəyişikliklər:
Qəbizlik və ya ishal.
Tez-tez bağırsaq hərəkətləri.
Rektal qanaxma (sidikdə və ya nəcisdə qan).
Çəki itkisi və iştahsızlıq.
Halsızlıq və yorğunluq.
Spesifik Simptomlar
İltihabi Xəstəliklərdə:
Qızdırma.
Rektal bölgədə şişkinlik və istilik.
Xərçəng Halında:
Nəcisin incəlməsi.
Anemiya.
Rektal bölgədə kütlə hissi.
İnfeksiya Halında:
Nəcisdə mucus və qan.
Bulantı və qusma.
Diaqnostika
Rektum divarının qalınlaşmasını təsdiqləmək və səbəbini müəyyənləşdirmək üçün aşağıdakı diaqnostik üsullar istifadə olunur:
1. Görüntüləmə Müayinələri
Ultrasəs: Divarın qalınlığını və ətraf toxumaları dəyərləndirir.
Kompyuter Tomoqrafiyası (KT): Lezyonların və ya şişlərin təsbitində dəqiq görüntülər təmin edir.
Maqnetik Rezonans Tomoqrafiyası (MRT): Ətraflı yumşaq toxuma təsvirləri.
Endoskopik Ultrasəs (EUS): Rektum divarının təbəqələrini ətraflı şəkildə göstərir.
2. Endoskopiya
Kolonoskopiya: Rektum və bağırsaq divarını birbaşa görmək və biopsiya götürmək üçün.
Sigmoidoskopiya: Rektum və sigmoid bağırsağı araşdırmaq üçün istifadə olunur.
3. Biopsiya
Şişlərin və ya iltihablı toxumaların histoloji analiz üçün nümunəsi götürülür.
4. Laboratoriya Testləri
Qan Testləri:
İltihab göstəriciləri (CRP, ESR).
Anemiya və ya infeksiyanın dəyərləndirilməsi.
Nəcisin Analizi:
İnfeksiya və qan izlərini araşdırmaq üçün.
Müalicə
Rektum divarının qalınlaşmasının müalicəsi səbəbə əsaslanır:
1. İltihabi Xəstəliklər
İltihab Əleyhinə Dərmanlar:
Kortikosteroidlər, immunosupressiv dərmanlar (məsələn, azatioprin).
Bioloji Müalicələr:
Kron xəstəliyi və ya ülseratif kolit üçün.
2. Xərçəng
Cərrahi Müdaxilə:
Şişin çıxarılması (rektorreksiya).
Şüa və Kimyaterapiya:
Bədxassəli şişlərin idarə edilməsi üçün.
3. İnfeksiya
Antibiotiklər:
Bakterial infeksiyaların müalicəsi üçün.
Antiparazitar Dərmanlar:
Parazitar infeksiyalar üçün.
4. İskemik Kolit
Qan dövranını bərpa edən müalicələr.
İrəliləmiş hallarda cərrahi müdaxilə.
5. Radiasiya Proktiti
Anti-iltihabi Müalicə:
Yerli steroid kremlər və ya hialuron turşusu.
Hiperbarik Oksigen Terapiyası:
Şiddətli hallarda.
Profilaktika
Sağlam pəhriz və bol lifli qidalar qəbul etmək.
Siqaret və spirt istehlakını məhdudlaşdırmaq.
Müntəzəm tibbi yoxlamalar və kolonoskopiyalar.
İltihabi bağırsaq xəstəliklərinin düzgün müalicəsi.
Nəticə
Rektum divarının qalınlaşması müxtəlif xəstəliklərin göstəricisi ola bilər və diqqətli diaqnostika tələb edir. Sidikdə qan, qarın ağrısı və ya digər simptomlar müşahidə edildikdə dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir. Erkən diaqnostika və düzgün müalicə ilə ciddi fəsadların qarşısını almaq mümkündür.