Rosacea nədir?

Rosacea Əlamətləri

Üzdə daimi qızartı (eritema)

Üzün mərkəzi hissəsində, xüsusən yanaqlarda və burunda davamlı qızartı meydana gəlir. Bu qızartı, qan damarlarının genişlənməsi nəticəsində yaranır və zamanla daha da dərinləşə bilər.

Kapilyar damarların görünməsi (telangiektaziya)

Dərinin səthində genişlənmiş kiçik qan damarları görünməyə başlayır, bu da dərinin qızarmış görünüşünü artırır.

Qabarıqlıq və püstüllər

Rosacea xəstələrində sızanaq kimi qabarıqlar və içi irinlə dolu püstüllər meydana gələ bilər. Bu əlamətlər rosacea ilə akneni bir-birinə bənzər hala gətirə bilər, lakin bu xəstəlik akne ilə eyni deyil.

Dərinin qalınlaşması və toxuma dəyişiklikləri

Rosaceanın irəlilədiyi hallarda, xüsusilə burun bölgəsində dərinin qalınlaşması və toxuma dəyişiklikləri baş verə bilər. Bu vəziyyətə "rinofima" deyilir və daha çox kişilərdə müşahidə edilir.

Göz simptomları (okulyar rosacea)

Rosaceanın bəzi formalarında gözlərdə yanma, quruluq, qızartı və həssaslıq müşahidə edilə bilər. Bu vəziyyət "okulyar rosacea" olaraq adlandırılır və görməni təsir edə bilər.

Rosacea Xəstəliyinin Səbəbləri

Rosacea-nın dəqiq səbəbi məlum deyil, lakin bir sıra amillərin bu xəstəliyin yaranmasında rol oynadığı düşünülür:

Genetik meyillilik

Ailəvi keçmişi olan şəxslərdə rosacea riski daha yüksəkdir.

İmmun sisteminin həddindən artıq reaksiya verməsi

İmmun sisteminin bəzi təsirlərə həddindən artıq reaksiya verməsi rosacea əlamətlərini tətikləyə bilər.

Ekoloji və həyat tərzi faktorları

Günəş işığı, ekstremal istilik və soyuq, stress, spirtli içkilər, isti içkilər, ədviyyatlı qidalar və bəzi dərmanlar kimi ekoloji faktorlar rosacea əlamətlərini şiddətləndirə bilər.

Dəriyə yaxın yaşayan bəzi mikroorqanizmlər

Rosacea olan şəxslərdə, dəridə "Demodex folliculorum" adlanan mikroskopik gənələrin daha çox olduğu müşahidə edilmişdir. Bu gənələr rosacea simptomlarını artırır.

Damar problemi

Rosacea xəstəliyində qan damarlarının genişlənməsi müşahidə edilir və bu, üzün qızarmış görünüşünə səbəb olur.

Rosacea Növləri

Eritematotelangiektatik rosacea

Əsasən üzdə davamlı qızartı və genişlənmiş qan damarları ilə xarakterizə olunur. Bu növdə damarların görünməsi və dəri həssaslığı ön plandadır.

Papulopüstüler rosacea

Sızanağa bənzəyən qabarıqlar və püstüllərlə müşahidə edilir. Bu növ daha çox qadınlarda görülür və üzdə qabarıqlar meydana gəlir.

Fimatöz rosacea

Dəridə qalınlaşma və toxuma dəyişiklikləri ilə xarakterizə olunur. Xüsusilə burun bölgəsində dərinin qalınlaşması müşahidə edilir. Bu vəziyyət daha çox kişilərdə baş verir və "rinofima" olaraq bilinir.

Okulyar rosacea

Gözləri təsir edən rosacea növüdür. Gözlərdə qızartı, yanma, qaşıntı və quruluq kimi simptomlarla müşahidə edilir.

Rosacea Müalicəsi

Rosacea tamamilə müalicə edilə bilməz, lakin simptomları idarə etmək və şiddətini azaltmaq mümkündür. Müalicə planı fərdi olaraq həkim tərəfindən tərtib edilir və əlamətlərin şiddətinə və növünə görə dəyişir:

Topikal və oral dərmanlar

Metronidazol və ya azelaik turşu kimi topikal dərmanlar, dəridəki qızartını və iltihabı azaltmağa kömək edir. Şiddətli hallarda, tetrasiklinlər və ya doksisiklin kimi antibiotiklər istifadə edilə bilər.

İltihab əleyhinə dərmanlar

Həkim tərəfindən təyin edilən iltihab əleyhinə dərmanlar, qızartı və şişkinliyi azaltmaqda təsirli ola bilər.

Lazer və işıq terapiyası

Qan damarlarını hədəf alan lazer və işıq terapiyaları, genişlənmiş damarları və qızartını azaltmağa kömək edir. Bu müalicə növü dermatoloqlar tərəfindən həyata keçirilir və bir neçə seans tələb edə bilər.

Okulyar rosacea üçün göz damcıları

Okulyar rosacea olan şəxslərdə göz əlamətlərini yüngülləşdirmək üçün iltihab əleyhinə göz damcıları və ya antibiotik damcılar istifadə edilə bilər.

Rutin dəri baxımı

Rosacea xəstələri dəriyə qarşı daha həssas olduqları üçün dərini yumşaq təmizləyici vasitələrlə yumaq və günəş qoruyucu krem istifadə etmək vacibdir.

Rosacea-nı Şiddətləndirən Faktorları Azaltmaq Üçün Tövsiyələr

Günəşdən qorunmaq

Günəş işığı rosacea-nı şiddətləndirə biləcəyi üçün yüksək SPF-lə günəş kremi istifadə etmək və günəşdən qoruyucu tədbirlər görmək vacibdir.

Ədviyyatlı qidalardan və spirtli içkilərdən çəkinmək

İsti və ədviyyatlı qidalar, həmçinin alkoqol rosacea əlamətlərini şiddətləndirə bilər.

Stresi idarə etmək

Stress də rosacea əlamətlərini artırır, bu səbəblə stressi idarə etmək üçün rahatlama texnikalarından istifadə etmək faydalı ola bilər.

Dəriyə uyğun məhsullar istifadə etmək

Rosacea xəstələri dərilərinə uyğun olan, qıcıqlandırıcı kimyəvi maddələrdən uzaq olan yumşaq məhsullar istifadə etməlidir.

Həddindən artıq istidən və ya soyuqdan qaçınmaq

Ekstremal hava şəraiti də rosacea əlamətlərini şiddətləndirə bilər.

Nəticə

Rosacea xroniki bir dəri xəstəliyidir və tamamilə sağalması mümkün olmasa da, düzgün müalicə və həyat tərzi dəyişiklikləri ilə əlamətlər idarə edilə bilər. Dermatoloqla məsləhətləşərək fərdi müalicə planı tətbiq etmək rosacea xəstəliyini nəzarətdə saxlamağa kömək edər.