Səhv və ya qüsurlu sınıqların və dislokasiyaların korreksiyası

Sınıqların Səhv Sağalması

Səhv sağalmış sınıqlar (malunion) sümüyün düzgün olmayan vəziyyətdə bərpa olunduğu bir vəziyyətdir. Bu, sümüyün düzgün hizalanmadığı və ya birləşmədiyi hallarda baş verir. Bu vəziyyət əl və qolun funksionallığını, estetik görünüşünü və hərəkət qabiliyyətini ciddi şəkildə təsir edə bilər.

Səbəblər:

Düzgün immobilizasiyanın olmaması: Sınıq düzgün sabitləşdirilmədikdə, sümük düzgün vəziyyətdə bərpa olunmaya bilər.

Cərrahi müdaxilənin gecikməsi: Cərrahi müdaxilə gecikdikdə və ya düzgün həyata keçirilmədikdə, sümük yanlış mövqedə sağala bilər.

Yüksək travmatik zədələr: Bəzi ciddi zədələrdə sümük parçaları düzgün yerinə oturmadıqda səhv birləşmə baş verə bilər.

Səhv Sağalmış Sınıqların Simptomları:

Ağrı: Düzgün sağalmamış sümük davamlı ağrıya səbəb ola bilər.

Deformasiya: Sümüyün düzgün olmayan vəziyyətdə bərpa olunması, əlin və ya barmaqların deformasiyasına gətirib çıxara bilər.

Hərəkət məhdudiyyəti: Səhv sağalmış sümük əlin və barmaqların hərəkətini məhdudlaşdıra bilər.

Funksional zəiflik: Əl və qolda güc itkisi və hərəkətin koordinasiyasının pozulması müşahidə edilə bilər.

Müalicə:

Səhv sağalmış sınıqların korreksiyası üçün əsas müalicə yanaşması cərrahi müdaxilədir. Bu müalicə üsulları aşağıdakılardır:

Osteotomiya:

Osteotomiya sümüyün yenidən düzgün vəziyyətə gətirilməsi üçün sümüyün kəsilməsini nəzərdə tutur. Cərrah səhv sağalmış sümüyü kəsərək onun düzgün vəziyyətə gətirir və bərpa edir.

Düzgün vəziyyətə gətirilmiş sümük metal plitələr, vintlər və ya çubuqlar vasitəsilə sabitləşdirilir. Cərrah sümüyü düzgün mövqeyə gətirərək bərpa prosesini başlatır.

Revizion Cərrahiyyəsi:

Əvvəlki cərrahi müdaxilə düzgün nəticə vermədikdə, revizion cərrahiyyəsi ilə sümük və ya oynaq yenidən bərpa edilir. Bu zaman sümük düzgün şəkildə hizalanır və funksionallığın bərpası üçün lazımi addımlar atılır.

Fizioterapiya:

Cərrahi müdaxilədən sonra tam bərpa üçün fizioterapiya tələb olunur. Fizioterapiya hərəkətliliyin və gücün bərpa olunmasına kömək edir və sümüyün düzgün bərpa prosesini dəstəkləyir.

Səhv Sağalmış Dislokasiyalar (Çıxıqlar)

Dislokasiyalar, sümüklərin oynaq yerindən çıxması ilə baş verən zədələrdir. Səhv və ya düzgün olmayan şəkildə müalicə olunmuş dislokasiyalar əlin və barmaqların hərəkətində ciddi məhdudiyyətlərə və ağrıya səbəb ola bilər. Düzgün sağalmamış dislokasiyalar oynağın davamlı dislokasiyasına və ya funksional itkilərə səbəb ola bilər.

Səbəblər:

Yerinə qoyma prosesinin düzgün aparılmaması: Dislokasiya düzgün şəkildə müalicə olunmadıqda və sümük yerinə düzgün yerləşdirilmədikdə səhv sağalma baş verə bilər.

Oynaq zədəsi: Dislokasiya zamanı oynağın ciddi şəkildə zədələnməsi vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər və düzgün sağalmanın qarşısını ala bilər.

Gecikmiş tibbi yardım: Dislokasiya vaxtında müalicə olunmadıqda və sümük oynağa vaxtında yerləşdirilmədikdə çıxıq səhv vəziyyətdə sağala bilər.

Simptomlar:

Ağrı və həssaslıq: Səhv sağalmış dislokasiyalar davamlı ağrı və oynağın həssaslığı ilə müşayiət oluna bilər.

Deformasiya: Oynaq yerində qalmazsa, əlin və barmaqların deformasiya olması müşahidə oluna bilər.

Hərəkət məhdudiyyəti: Çıxıq düzgün bərpa olunmadıqda oynağın hərəkətliliyi ciddi şəkildə məhdudlaşa bilər.

Tez-tez təkrarlanan dislokasiya: Səhv sağalmış dislokasiya nəticəsində oynaq tez-tez yerindən çıxa bilər və təkrarlanan dislokasiyaya səbəb ola bilər.

Müalicə:

Səhv sağalmış dislokasiyaların müalicəsi üçün bir neçə cərrahi və konservativ metod mövcuddur:

Cərrahi Rekonstruksiya:

Oynaq rekonstruksiyası ilə cərrah oynağı düzgün vəziyyətə gətirərək ligamentləri bərpa edir. Bu prosesdə sümüyün oynağa düzgün yerləşdirilməsi təmin olunur.

Ligamentlərin təmiri: Oynaq ətrafında zədələnmiş ligamentlər təmir edilir ki, oynağın sabitliyi təmin olunsun və gələcək dislokasiyaların qarşısı alınsın.

Protez Oynaq Cərrahiyyəsi:

Çox ciddi və geri dönməz dislokasiyalarda oynaq protezi tətbiq edilə bilər. Bu cərrahiyyə üsulu xüsusilə oynaq ciddi şəkildə zədələnmiş və təmir oluna bilmədikdə tətbiq edilir.

Fizioterapiya və Reabilitasiya:

Cərrahi müdaxilədən sonra fizioterapiya oynağın hərəkət qabiliyyətini bərpa etmək üçün vacibdir. Bu, həm də ligamentlərin güclənməsinə və oynağın sabitliyinin qorunmasına kömək edir.

Bərpa Prosesi və Fizioterapiya

Səhv sağalmış sınıq və dislokasiyaların cərrahi müdaxiləsindən sonra bərpa müddəti xüsusi diqqət və qayğı tələb edir. Bu mərhələdə həkim nəzarəti altında aşağıdakı tədbirlər həyata keçirilir:

Hərəkət Məşqləri: Cərrahi müdaxilədən sonra hərəkət qabiliyyətini bərpa etmək üçün xüsusi hərəkət təlimləri tətbiq olunur. Bu təlimlər əlin və oynaqların elastikliyini və gücünü artırmaq üçün çox vacibdir.

Əzələ Gücləndirmə: Əzələ zəifliyini aradan qaldırmaq və əlin funksionallığını bərpa etmək üçün xüsusi gücləndirici məşqlər aparılır.

Oynaq Sabitliyi Təlimləri: Əgər oynaq rekonstruksiyası həyata keçirilibsə, oynağın sabitliyini qorumaq üçün ligamentləri və əzələləri gücləndirmək məqsədilə xüsusi təlimlər aparılır.

Əl Funksiyasının Bərpası: Əlin tam funksiyasını bərpa etmək üçün koordinasiya məşqləri, gücləndirmə və hərəkət məhdudiyyətini aradan qaldıran müalicələr tətbiq olunur.

Nəticə

Səhv və ya qüsurlu sınıqların və dislokasiyaların korreksiyası düzgün müalicə edilməmiş və ya səhv sağalmış sümük və oynaq zədələrinin düzəldilməsi üçün xüsusi yanaşmalar tələb edir. Bu proses, əlin və barmaqların funksional bərpası, hərəkətliliyin artırılması və uzunmüddətli problemlərin qarşısının alınması üçün çox vacibdir. Cərrahi müdaxilə, osteotomiya, protez tətbiqi və fizioterapiya ilə xəstələr əllərinin funksionallığını geri qazana bilərlər.