Sinir sıxılması
Sinir Sıxılmasının Ümumi Növləri
1. Karpal tunel sindromu:
Biləkdə median sinirin sıxılması.
Əsasən əlin ilk üç barmağında və şəhadət barmağında uyuşma və karıncalanma hissi.
2. Siyatik sinir sıxılması (siyatik):
Bel nahiyəsindən başlayaraq ayağa qədər uzanan siyatik sinirin sıxılması.
Ayaqda ağrı, karıncalanma və zəiflik hissi.
3. Servikal radikulopatiya:
Boyunda sinir köklərinin sıxılması.
Boyun ağrısı, çiyinlərə və qollara yayılan uyuşma və zəiflik.
4. Ulnar sinir sıxılması:
Dirsək və ya biləkdə ulnar sinirin sıxılması.
Əsasən barmaqların uyuşması və zəifliyi ilə müşayiət olunur.
5. Tarsal tunel sindromu:
Ayaqda tibial sinirin sıxılması.
Ayaq altında ağrı və ya karıncalanma hissi.
6. Kubital tunel sindromu:
Dirsəkdəki ulnar sinirin sıxılması.
Kiçik və üzük barmaqlarında karıncalanma və zəiflik.
Sinir Sıxılmasının Səbəbləri
Travma və ya zədə:
Sümük sınıqları və ya burxulmalar sinirləri sıxa bilər.
Uzun müddətli təzyiq:
Pis duruş, kompüter qarşısında uzun müddət oturmaq və ya ağır əşyalar qaldırmaq.
İltihab:
Romatoid artrit və ya digər iltihabi xəstəliklər sinir ətrafındakı toxumaları şişirdərək sıxılmaya səbəb ola bilər.
Sümük və qığırdaq problemləri:
Sümük çıxıntıları, disklərin yırtılması və ya osteoartrit.
Əzələ gərginliyi:
Həddindən artıq fiziki aktivlik zamanı əzələlərin şişməsi sinirləri sıxa bilər.
Şişlər:
Xoşxassəli və ya bədxassəli kütlələr sinir sıxılmasına səbəb ola bilər.
Artıq çəki və ya piylənmə:
Əlavə çəki sinirlər üzərində əlavə təzyiq yaradır.
Sinir Sıxılmasının Əlamətləri
Ağrı:
Sıxılmış sinirin yerləşdiyi bölgədə ağrı.
Ağrı bəzən yayıla bilər (məsələn, siyatik sinir sıxılması zamanı).
Uyuşma və ya karıncalanma:
Sinir boyunca yayılan uyuşma və iynəbatırma hissi.
Zəiflik:
Əzələlərdə güc itkisi və ya hərəkət məhdudiyyəti.
Hissiyat itkisi:
Zədələnmiş sinir sahəsində hissiyyatın azalması.
Şişkinlik və ya istilik hissi:
Xüsusilə iltihabi vəziyyətlərdə.
Xroniki hallarda:
Sinir zədələnməsi nəticəsində əzələ atrofiyası.
Sinir Sıxılmasının Diaqnozu
1. Fiziki müayinə:
Zədələnmiş bölgənin və simptomların qiymətləndirilməsi.
Sinir funksiyası, əzələ gücü və reflekslər yoxlanılır.
2. Görüntüləmə müayinələri:
MRT (maqnit rezonans tomoqrafiyası): Yumşaq toxuma və sinir strukturlarını dəqiq göstərir.
KT (kompüter tomoqrafiyası): Sümük strukturlarını qiymətləndirmək üçün.
Ultrasonoqrafiya: Sinirin sıxıldığı yerləri göstərmək üçün.
3. Elektrofizioloji testlər:
EMG (elektromiyoqrafiya): Sinir və əzələ funksiyalarını qiymətləndirir.
Sinir keçiricilik testi: Sinirin elektrik siqnallarını nə qədər effektiv ötürdüyünü yoxlayır.
Müalicə Yolları
1. Konservativ müalicə:
İstirahət: Zədələnmiş bölgəni istirahətdə saxlamaq.
Fiziki terapiya: Sinir sıxılmasını azaldan və əzələləri gücləndirən məşqlər.
Dərmanlar:
İltihab əleyhinə dərmanlar (ibuprofen, naproksen).
Sinir ağrısını idarə etmək üçün nevropatik ağrıkəsicilər (gabapentin, pregabalin).
2. Steroid inyeksiyaları:
Sıxılmış sinir ətrafında iltihabı azaltmaq və ağrını yüngülləşdirmək üçün.
3. Erqonomik dəyişikliklər:
İş mühitində və ya gündəlik fəaliyyətlərdə uyğun duruş və mövqelərin tətbiqi.
4. Ayaqaltı və ya dəstəkləyici cihazlar:
Siniri qorumaq və təzyiqi azaltmaq üçün xüsusi cihazlar.
5. Cərrahi müdaxilə (ağır hallarda):
Sıxılmış sinirin sərbəst buraxılması (dekompressiya əməliyyatı).
Şiş və ya sümük çıxıntısının çıxarılması.
Sinir Sıxılmasının Qarşısını Alma Yolları
Erqonomik duruş:
Kompüter və ya masa qarşısında düzgün duruş.
Müntəzəm fasilələr:
Uzun müddət hərəkətsiz qaldıqda ara vermək və mövqeni dəyişmək.
Gücləndirici məşqlər:
Əzələ gücünü artıran və elastikliyi təmin edən məşqlər.
Sağlam çəki saxlamaq:
Artıq çəkinin sinirlərə əlavə təzyiq yaratmasının qarşısını almaq.
Həddindən artıq yüklənmədən qaçmaq:
Eyni hərəkəti təkrarlamaqdan və ya sinir üzərində həddindən artıq təzyiq yaratmaqdan çəkinmək.
Hansı Hallarda Həkimə Müraciət Etmək Lazımdır?
Uzun müddət davam edən ağrı və ya uyuşma.
Günlük fəaliyyətlərə mane olan zəiflik və hissiyat itkisi.
Ağrıkəsici və ya istirahətə baxmayaraq əlamətlərin davam etməsi.
Xroniki hallarda sinir zədələnməsi əlamətləri (əzələ atrofiyası).
Sinir sıxılması, erkən diaqnoz və müalicə ilə idarə oluna bilən bir vəziyyətdir. Düzgün müalicə və profilaktik tədbirlər həyat keyfiyyətini artırmağa və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir. Əlamətlər müşahidə olunarsa, mütəxəssis bir həkimə müraciət edin.