Stimulun olmaması
Stimul nədir?
Stimul – insanın bir fəaliyyətə başlamaq və ya davam etdirmək üçün hiss etdiyi hədəf, motivasiya və ya təşviq edici amildir. Stimul həm daxili (məsələn, şəxsi maraq və istək), həm də xarici (mükafat, tanınma və ya sosial təsdiq) ola bilər.
Stimulun olmamasının səbəbləri
1. Daxili motivasiyanın zəifliyi
İnsan özünü ruhsuz və məqsədsiz hiss edir, fəaliyyətin ona mənəvi və ya emosional qazanc gətirmədiyini düşünür.
2. Aydın hədəfin olmaması
İnsan qısa və uzunmüddətli məqsədlər qoymadıqda, enerji və yönləndirmə hissi itə bilər.
3. Monotonluq və təkrarlanan rutin
Rutin və stimul verməyən gündəliklər insanı yorur və passivləşdirir.
4. Stress və emosional yüklənmə
Yorğunluq, emosional tükənmə və ya depressiya kimi hallar da stimul hissinin azalmasına səbəb ola bilər.
5. Sosial və ya mühit faktorları
Dəstəkləyici və motivasiyaedici sosial mühitin olmaması insanın stimulsuz qalmasına səbəb olur.
Stimulun olmaması hansı hallarda müşahidə edilir?
Depressiya və ya emosional tükənmə sindromunda.
Hədəfsiz və ya mənasız işlərlə məşğul olduqda.
Uğursuzluq və ya itkilərdən sonra.
Uzunmüddətli boş vaxt və ya passiv həyat tərzi nəticəsində.
Stimulun olmaması ilə necə mübarizə aparmaq olar?
1. Kiçik və mərhələli məqsədlər qoy
Böyük və uzaq məqsədlər əvəzinə kiçik və qısa müddətli hədəflərlə başla (məsələn, bu gün sadəcə bir tapşırığı tamamla).
2. Yeni təcrübələr və maraqlar axtar
Yeni fəaliyyətlər sınamaq və monotonluqdan çıxmaq stimulu artırır (məsələn, yeni bir hobi, idman və ya kurs).
3. Daxili motivasiyanı kəşf et
Özündən soruş: “Məni həqiqətən maraqlandıran və mənalı olan nədir?” və buna fokuslan.
4. Özünü kiçik mükafatlarla stimullaşdır
Tamamladığın tapşırıqlardan sonra özünü kiçik mükafatlarla təşviq et (sevdiyin bir fəaliyyət, istirahət və s.).
5. Sosial və emosional dəstək al
Yaxın dostlarla və ya psixoloqla danışmaq daxili motivasiyanı və perspektivini yeniləyə bilər.
6. Sağlam həyat tərzi
Yuxu rejimi, qidalanma və fiziki fəaliyyət də stimul və enerji səviyyəsinə birbaşa təsir edir.
Qeyd:
Stimulun olmaması uzunmüddətli davam edirsə və gündəlik fəaliyyətləri əngəlləyirsə, bu depressiya və ya emosional tükənmə sindromunun bir əlaməti ola bilər və mütəxəssis yardımı almaq faydalıdır.