Sümük sintiqrafiyası nədir?

Sümük sintiqrafiyası nə üçün istifadə olunur?
Bu prosedur sümüklərin sağlamlığını qiymətləndirmək və müxtəlif xəstəlikləri diaqnoz etmək üçün tətbiq olunur:
Xərçəng və metastazlar:
Sümüyə yayılan xərçəng hüceyrələrini (məsələn, süd vəzi, prostat və ya ağciyər xərçəngi metastazları) aşkarlamaq.
Osteomiyelit (sümük infeksiyası):
Sümüklərdə infeksiya ocaqlarını müəyyən etmək.
Sümük xəstəlikləri:
Osteoporoz, Paget xəstəliyi və ya digər degenerativ sümük xəstəlikləri.
Travma və sınıqlar:
Xüsusilə adi rentgen görüntüləri ilə görünməyən gizli sınıqları aşkarlamaq.
Artrit və iltihab:
Sümük və oynaqlardakı iltihablı prosesləri müəyyən etmək.
Sümükdə qan dövranı problemləri:
Aseptik nekroz kimi xəstəlikləri müəyyən etmək.
Protez problemləri:
Sümük protezlərinin ətrafında infeksiya və ya anormallıqların aşkarlanması.
Prosedur necə aparılır?
Radiofarmakonun yeridilməsi:
Damara çox az miqdarda radioaktiv maddə (tez-tez technetium-99m kimi maddələr) yeridilir.
Bu maddə qan dövranı vasitəsilə sümüklərə çatır və burada sümük toxuması tərəfindən mənimsənilir.
Gözləmə müddəti:
Radiofarmakonun sümüklərə tam olaraq daxil olması üçün adətən 2-4 saat gözlənilir.
Bu müddət ərzində xəstə rahat şəkildə istirahət edə bilər və ya bir qədər su içməsi tövsiyə edilə bilər (radiofarmakonun yayılmasını artırmaq üçün).
Görüntüləmə:
Xəstə gamma kamera altına uzanır.
Kamera sümüklərdəki radioaktiv maddənin toplanmasını qeyd edir və şəkillər çəkir.
Bu proses 30-60 dəqiqə çəkə bilər.
Xüsusi görüntülər:
Bəzən əlavə dinamik və ya gecikmiş görüntülər üçün əlavə görüntülər alınır.
Sümük sintiqrafiyasının nəticələri necə təhlil olunur?
Normal nəticə:
Radiofarmakon sümük toxumasına bərabər şəkildə paylanır və heç bir anormal bölgə görünmür.
Anormal nəticə:Radiofarmakonun həddindən artıq toplandığı və ya əksinə çox az toplandığı bölgələr "isti nöqtələr" və ya "soyuq nöqtələr" kimi təsvir edilir.
İsti nöqtələr: İltihab, infeksiya, xərçəng metastazları, sınıqlar və ya yüksək sümük aktivliyini göstərir.
Soyuq nöqtələr: Qan dövranı çatışmazlığı, nekroz və ya bəzi şiş növləri ilə əlaqəli ola bilər.
Sümük sintiqrafiyasının üstünlükləri
Həssaslıq: Sümükdəki ən kiçik dəyişiklikləri belə aşkar edə bilir.
Geniş sahəni görüntüləmə: Bütün skelet sistemi eyni anda təhlil edilə bilər.
Funksional məlumat: Təkcə sümük quruluşunu deyil, sümük metabolizmasını və aktivliyini də qiymətləndirir.
Riskləri və məhdudiyyətləri
Risklər:
Radiofarmakonun istifadəsi ilə bağlı risklər çox azdır, çünki istifadə olunan maddənin miqdarı minimaldır və sürətlə bədəndən xaric olunur.
Alerji və ya yan təsirlər çox nadir hallarda baş verir.
Hamiləlik zamanı tövsiyə edilmir.
Məhdudiyyətlər:
Sümük sintiqrafiyası spesifik bir xəstəlik diaqnozu qoymur. Məsələn, isti nöqtələr xərçəng, infeksiya və ya iltihab arasında fərqləndirilə bilməz.
Əlavə müayinələr (məsələn, rentgen, MRT və ya biopsiya) tələb oluna bilər.
Prosedurdan sonra nə gözləmək olar?
Radioaktiv maddə bədəndən əsasən sidik vasitəsilə 24-48 saat ərzində tamamilə xaric edilir.
Bol maye içmək bu prosesi sürətləndirə bilər.
Prosedurdan sonra adətən xüsusi məhdudiyyət yoxdur.
Sümük sintiqrafiyası sümük xəstəliklərinin erkən diaqnozunda və müalicə planlaşdırılmasında çox təsirli bir üsuldur. Əgər həkiminiz bu proseduru təklif edibsə, xəstəliyin diaqnostikasında əlavə dəqiqlik təmin etmək məqsədi daşıyır.