Uşaqlıq yolunda bir lezyon nədir?
Uşaqlıq Yolunda Lezyonun Səbəbləri
Lezyonlar müxtəlif tibbi vəziyyətlər və xarici təsirlər nəticəsində ortaya çıxa bilər:
1. İnfeksiyalar
Bakterial Vaginoz: Vaginal mikrofloranın pozulması lezyonlara səbəb ola bilər.
Göbələk İnfeksiyası (Candida): Qaşıntı və qızartı ilə yanaşı lezyonlar da inkişaf edə bilər.
Cinsi Yolla Keçən İnfeksiyalar (CYKİ):
Herpes simplex virusu: Vaginal sahədə ağrılı, qabarcıqlı lezyonlara səbəb ola bilər.
İnsan Papilloma Virusu (HPV): Xüsusilə xərçəngönü dəyişikliklərə səbəb ola bilən papillomalar və ya yara şəkilli lezyonlar.
2. Travma
Cinsi əlaqə zamanı travma və ya səhvən uşaqlıq yoluna tətbiq edilən alətlər lezyonlara səbəb ola bilər.
Doğum zamanı zədələnmə: Vaginal toxumanın gərilməsi və ya yırtılması lezyonlarla nəticələnə bilər.
3. Hormonal Dəyişikliklər
Menopoz: Estrogen səviyyəsinin azalması nəticəsində vaginal toxumalar incəlir və qıcıqlanmaya meyilli olur (atrofik vaginit).
4. Allergik Reaksiyalar
Hipoallergen olmayan gigiyenik məhsullar, sabunlar, qoxulu tamponlar və ya prezervativlər vaginal toxumalarda həssaslıq və lezyonlara səbəb ola bilər.
5. Xərçəng və Xərçəngönü Dəyişikliklər
Vaginal Xərçəng: Nadirdir, lakin lezyonlar xərçəngin erkən əlaməti ola bilər.
HPV ilə əlaqəli xərçəngönü dəyişikliklər (displazi).
6. Autoimmun Xəstəliklər
Liken Sklerozus və ya Liken Planus: Vaginal dəri və toxumalarda anormal dəyişikliklər və lezyonlar yarada bilər.
Uşaqlıq Yolunda Lezyonun Əlamətləri
Lezyonlar çox zaman simptomsuz ola bilər, lakin bəzi hallarda aşağıdakı əlamətlər görülə bilər:
Vaginal Əlamətlər
Yanma və ya qaşıntı hissi
Vaginal qanaxma (xüsusilə cinsi əlaqədən sonra)
Ağrılı cinsi əlaqə (disparuniya)
Anormal vaginal axıntı (pis qoxulu və ya rəngli axıntı)
Ümumi Əlamətlər
Pelvik bölgədə narahatlıq və ya təzyiq hissi
Dəri səthində qabarcıqlar, yara və ya şişkinlik
Dərinin rəngində dəyişikliklər
Uşaqlıq Yolunda Lezyonun Diaqnozu
Həkim lezyonun növünü və səbəbini müəyyən etmək üçün aşağıdakı müayinələri tətbiq edə bilər:
1. Ginekoloji Müayinə
Vaginal lezyonlar spekulum ilə vizual olaraq qiymətləndirilir.
2. Papanikolau Testi (Pap Smear)
Serviks və uşaqlıq yolu toxumasının anormal hüceyrə dəyişikliklərini müəyyən etmək üçün istifadə olunur.
3. Biopsiya
Şübhəli lezyonlardan toxuma nümunəsi götürülərək patologiyaya göndərilir.
4. Mikrobioloji Analizlər
Vaginal axıntıdan nümunələr götürülərək infeksiyalar araşdırılır.
5. HPV Testi
HPV virusunun varlığı və onun növü müəyyən edilir.
6. Görüntüləmə Testləri
Ultrasonoqrafiya və ya MRT şişlərin və ya digər anomalilərin qiymətləndirilməsi üçün istifadə edilir.
Uşaqlıq Yolunda Lezyonun Müalicəsi
Lezyonun növü və səbəbinə görə müalicə dəyişir:
1. İnfeksiyaların Müalicəsi
Antibiotiklər: Bakterial infeksiyalar üçün.
Göbələk Əleyhinə Dərmanlar: Candida infeksiyalarında istifadə edilir.
Antiviral Dərmanlar: Herpes virusu kimi infeksiyalarda.
2. Hormonal Müalicə
Estrogen kremləri və ya hormon terapiyası: Menopoz səbəbli lezyonlarda.
3. Cərrahi Müdaxilə
Xərçəng və ya xərçəngönü dəyişikliklərdə şübhəli lezyonların çıxarılması.
4. Kortikosteroid Kremlər
Autoimmun və ya iltihablı xəstəliklərə bağlı lezyonlarda istifadə olunur.
5. Gigiyenik Məhsulların Dəyişdirilməsi
Allergik reaksiyalara səbəb olan məhsullardan çəkinərək uyğun gigiyenik qaydalar tətbiq edilir.
Uşaqlıq Yolunda Lezyonların Qarşısını Necə Almaq Olar?
Cinsi Sağlamlıq Qaydalarına Əməl Edin
Prezervativ istifadəsi ilə infeksiyalardan qorunun.
Gigiyenik Məhsulların Təbii və Hipoallergen Olmasına Diqqət Edin
Sabunlar, losyonlar və digər məhsullar təbii tərkibli olmalıdır.
Rutin Ginekoloji Müayinələrdən Keçin
Pap Smear testi ilə erkən mərhələdə hər hansı dəyişiklik aşkar edilə bilər.
Sağlam Yaşam Tərzi
İmmuniteti gücləndirən qidalanma və həyat tərzi ilə infeksiyaların qarşısını alın.
HPV Peyvəndi Vurdurun
HPV ilə əlaqəli xərçəngönü dəyişikliklərdən qorunmaq üçün vacibdir.
Nəticə
Uşaqlıq yolunda lezyon müxtəlif səbəblərdən qaynaqlana bilər və simptomları fərqli ola bilər. Erkən diaqnoz və müalicə ciddi problemlərin qarşısını almaqda mühüm rol oynayır. Əgər hər hansı bir narahatlıq əlaməti hiss edilirsə, dərhal bir ginekoloqa müraciət etmək vacibdir.