Yaşa bağlı Makula Degenerasiyasının müalicəsi
Yaşa Bağlı Makula Degenerasiyasının Növləri
Quru Makula Degenerasiyası: Retina hüceyrələrinin tədricən incəlməsi və fotoreseptor hüceyrələrin itirilməsi ilə xarakterizə olunur. Ümumi YBMD hallarının təxminən 80-90%-ni təşkil edir.
Yaş Makula Degenerasiyası: Retina altında anormal qan damarlarının yaranması və sızması ilə xarakterizə olunur. Daha az rast gəlinir, lakin daha sürətli və ağır görmə itkisinə səbəb olur.
Quru Makula Degenerasiyasının Müalicəsi
Quru makula degenerasiyasının hazırda təsdiq edilmiş bir müalicəsi yoxdur, lakin müəyyən tədbirlər xəstəliyin irəliləməsini yavaşlata bilər:
AREDS2 Vitamin və Mineral Əlavələri: Antioksidantlar və sinklə zəngin vitamin və mineral əlavələri (AREDS2 formulasyonu) YBMD-nin irəliləməsini yavaşlada bilər. Bu formulasyona A, C, E vitaminləri, lutein, zeaksantin, sink və mis daxildir.
Sağlam Qidalanma: Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, balıq və qoz-fındıq kimi qidalarla zəngin bir pəhriz. Bu qidalar antioksidantlar və omega-3 yağ turşuları ilə zəngindir.
Siqaretdən Uzaq Durmaq: Siqaret çəkmək YBMD riskini artırır və mövcud YBMD-nin irəliləməsini sürətləndirir.
Günəşdən Qoruma: Ultrabənövşəyi (UV) şüaların zərərli təsirlərindən qorunmaq üçün günəş gözlükləri istifadə etmək.
Yaş Makula Degenerasiyasının Müalicəsi
Yaş makula degenerasiyası üçün daha təsirli müalicə üsulları mövcuddur:
Anti-VEGF İnjeksiya: Göz içi (intravitreal) injeksiyalar şəklində verilən anti-VEGF dərmanlar (bevacizumab, ranibizumab, aflibercept) anormal qan damarlarının yaranmasını və sızmasını azaldır.
Fotodinamik Terapiya (PDT): Verteporfin kimi bir fotosensitiv dərman gözdə anormal qan damarlarının olduğu bölgəyə yönəldilir və sonra lazerlə aktivləşdirilərək damarların məhv edilməsinə səbəb olur.
Lazer Fotokoagulyasiya: Anormal qan damarlarını məhv etmək üçün lazer istifadə edilir. Bu üsul daha az istifadə olunur, çünki mərkəzi görməni də zədələyə bilər.
Antioksidantlar və Vitaminlər: AREDS2 formulasyonu yaş makula degenerasiyası üçün də istifadə edilə bilər, lakin yalnız həkim məsləhəti ilə.
Qarşısının Alınması və Sağlamlığın Qorunması
Müntəzəm Göz Yoxlamaları: YBMD-nin erkən mərhələdə aşkarlanması və müalicəyə başlanması üçün müntəzəm göz müayinələri vacibdir.
Sağlam Həyat Tərzi: Düzgün qidalanma, siqaretdən uzaq durma, müntəzəm fiziki aktivlik və günəşdən qorunma.
Risk Faktorlarının İdarə Edilməsi: Hipertoniya və xolesterol kimi risk faktorlarının idarə edilməsi YBMD-nin irəliləməsini yavaşlada bilər.
Valideynlər və Xəstələr üçün Məsləhətlər və Dəstək
Məlumatlandırma: YBMD və onun riskləri barədə məlumatlı olmaq.
Müntəzəm Tibbi Yoxlamalar: YBMD riski olan şəxslərin müntəzəm göz müayinələri.
Dəstək Qrupları: YBMD ilə yaşayan şəxslər üçün dəstək qruplarına qoşulmaq.
Yaşa bağlı makula degenerasiyası ciddi və potensial olaraq görmə itkisinə səbəb ola biləcək bir vəziyyət ola bilər, lakin düzgün diaqnoz, müalicə və təqib ilə xəstələrin görmə qabiliyyətini qorumaq və həyat keyfiyyətini artırmaq mümkündür. Bu vəziyyət şübhəsi olan şəxslər müntəzəm olaraq göz həkimi ilə məsləhətləşməlidir.