Anal Fissure nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Anal Fissur Nədir? Əsas Xüsusiyyətləri və Simptomları
Anal fissur, anal kanalın girişində meydana gələn kiçik cırıq və ya çatlaqdır. Bu vəziyyət gündəlik həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərən ağrılı bir proses ola bilər. Anal fissurun ən çox rast gəlinən xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:
- Ağrı: Defekasiya (nəcis ifrazı) zamanı və ya dərhal sonra yaranan şiddətli ağrı hissi ən xarakterik simptomdur. Bu ağrı bəzən saatlarla davam edə bilər.
- Qanama: Nəcis üzərində və ya tualet kağızında müşahidə olunan parlaq qırmızı qan anal fissurun göstəricisidir.
- Qaşınma və Yanma: Anal nahiyədə davamlı qaşınma və ya kəskin yanma hissi yarana bilər.
- Defekasiyadan Qorxma: Şiddətli ağrılar səbəbindən xəstələr tualetə çıxmaqdan çəkinirlər. Bu vəziyyət nəcisin daha da sərtləşməsinə və problemin ağırlaşmasına yol açır.
Anal Fissurun Yaranma Səbəbləri
Anal fissurun əsas səbəbi anal kanalın selikli qişasının zədələnməsidir. Bu zədələnməyə müxtəlif faktorlar təkan verə bilər. Əsas risk faktorları bunlardır:
- Bərk Nəcis: Sərt və iri həcmli nəcis keçərkən anal bölgədə mexaniki çatlaqlar yaradır.
- Qəbizlik və ya İshal: Xroniki qəbizlik nəticəsində yaranan gərginlik və ya davamlı ishalın yaratdığı qıcıqlanma fissura səbəb olur.
- Doğum: Qadınlarda doğuş zamanı anal nahiyəyə düşən həddindən artıq təzyiq çatlaqların yaranmasına zəmin hazırlayır.
- Anal Cərrahiyyə və Travma: Keçirilmiş cərrahi müdaxilələr və ya fiziki travmalar anal kanalı zəiflədərək fissur yarada bilər.
Anal Fissur Növləri: Kəskin və Xroniki
Anal fissurlar müddətinə və sağalma xüsusiyyətlərinə görə iki qrupa bölünür:
| Fissur Növü | Xüsusiyyətləri |
|---|---|
| Kəskin Anal Fissur | Qısa müddət ərzində yaranır, müalicəyə tez cavab verir və bəzən öz-özünə sağala bilir. |
| Xroniki Anal Fissur | 6 həftədən çox davam edir. Anal əzələlərdə yaranan spazmlar sağalmanı çətinləşdirir və peşəkar müalicə tələb edir. |
Anal Fissurun Müalicə Üsulları
Anal fissurun müalicəsi xəstəliyin mərhələsindən asılı olaraq konservativ və ya cərrahi üsullarla həyata keçirilir.
Konservativ (Qeyri-Cərrahi) Müalicə
İlkin mərhələdə xəstəliyin simptomlarını yüngülləşdirmək üçün aşağıdakı addımlar atılır:
- Lifli Qidalanma və Maye Qəbulu: Nəcisin yumşalması üçün rasionda lifli qidaların miqdarı artırılmalı və bol su içilməlidir.
- Mülayim Nəcisləşdirici Vasitələr: Laksativlər qəbizliyi önləyərək defekasiya prosesini asanlaşdırır.
- İsti Oturaq Vannaları (Sitz Bath): Gün ərzində bir neçə dəfə tətbiq edilən isti su vannası anal əzələləri rahatladır və ağrını azaldır.
- Topikal Dərmanlar: Lidokain və ya nitroqliserin tərkibli krem və məlhəmlər spazmları aradan qaldırmağa kömək edir.
Cərrahi Müalicə Üsulları
Konservativ müalicəyə cavab verməyən xroniki hallarda cərrahi müdaxilə zəruridir:
- Lateral Daxili Sfinkterotomiya: Anal sfinkterin bir hissəsinin kəsilməsi ilə əzələ spazmı aradan qaldırılır və fissurun sağalması təmin edilir.
- Botoks İnyeksiyaları: Sfinkter əzələlərinə tətbiq edilən botoks, əzələləri müvəqqəti zəiflədərək sağalma prosesini sürətləndirir.
Proqnoz və Profilaktika
Düzgün müalicə taktikası ilə anal fissurlar əksər hallarda tamamilə sağalır. Lakin bəzi xəstələrdə vəziyyət xroniki hala keçə bilər. Qəbizliyin qarşısını almaq və düzgün qidalanma vərdişləri formalaşdırmaq fissur riskini minimuma endirmək üçün ən effektiv yoldur.
