İstilik allergiyası nədir? İstilik allergiyasının əlamətləri hansılardır?

İstilik Allergiyası Nədir?

İstilik allergiyası, bədən temperaturunun artması və ya müxtəlif xarici faktorların təsiri ilə dəridə meydana gələn həssaslıq reaksiyasıdır. Bu vəziyyət fərdin həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir edərək həm fiziki, həm də emosional narahatlıqlara yol aça bilər. Mövzunun mütəxəssis tərəfindən düzgün qiymətləndirilməsi, simptomların idarə olunması baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir.

İstilik Allergiyasının Səbəbləri

İstilik allergiyasının yaranmasına təkan verən bir çox fərqli amil mövcuddur. Bu amillər bədənin daxili temperaturunun yüksəlməsi və ya dərinin birbaşa istiyə məruz qalması ilə əlaqədardır:

• Bədən temperaturunun artması: İdman fəaliyyətləri, isti hava şəraiti və ya sauna kimi mühitlərin təsiri.
• Qidalanma vərdişləri: İsti və xüsusilə ədviyyatlı yeməklərin istehlakı.
• Emosional vəziyyətlər: Stress, həyəcan və qorxu kimi hisslərin bədəndə yaratdığı reaksiyalar.
• Günəş şüaları: Günəşə uzun müddət məruz qalmaq (bu, günəş allergiyası ilə də əlaqəli ola bilər).
• Tərləməyə qarşı həssaslıq: Tərlikdəki müəyyən maddələrə qarşı bədənin göstərdiyi reaksiya.

İstilik Allergiyasının Əlamətləri

İstilik allergiyası əsasən dəri səthində müşahidə olunsa da, bəzi hallarda bədən daxilində də müxtəlif simptomlarla özünü büruzə verir. Simptomlar aşağıdakı şəkildə qruplaşdırılır:

1. Dəridə Müşahidə Olunan Simptomlar

• Qaşınma: Bədən istiləndikdən dərhal sonra yaranan güclü qaşınma hissi.
• Kovanlar (Ürtiker): Xüsusilə boyun, sinə, üz, qoltuqaltı və arxa nahiyədə yaranan kiçik, qırmızımtıl qabarcıqlar.
• Dəri qızartısı: Qaşınma ilə müşayiət olunan yerli qızartılar.
• Şişkinlik: Dərinin müəyyən nahiyələrində yaranan ödem və şişkinlik halları.

2. Digər Sistemik Simptomlar

• Tərləmə zamanı narahatlıq: Tərləmə prosesi ilə paralel olaraq qaşınma hissinin artması.
• Yüngül ağrılar: Qaşınan nahiyələrdə yaranan yanma hissi.
• Anafilaktik reaksiyalar: Nadir hallarda olsa da, nəfəs alma çətinliyi, ürək döyüntüsünün sürətlənməsi və ya qan təzyiqinin düşməsi kimi ciddi hallar baş verə bilər.

İstilik Allergiyasının Diaqnozu

Doğru diaqnozun qoyulması üçün mütəxəssis həkim tərəfindən bir neçə mərhələli yoxlama aparılır:

1. Tibbi tarix: Simptomların temperatur dəyişiklikləri ilə əlaqəsi və nə vaxt yarandığı müəyyən edilir.
2. Provokasiya testi: Həkim nəzarəti altında tərləmə və ya bədən temperaturunun süni şəkildə artırılması ilə reaksiyanın müşahidə edilməsi.
3. Allergiya testləri: Digər mümkün allergiya növlərini istisna etmək məqsədilə aparılan qan və ya dəri testləri.

İstilik Allergiyasının Müalicəsi

Müalicə prosesi əsasən simptomların idarə edilməsinə və allergiyanı tətikləyən səbəblərdən qaçınmağa yönəlmişdir. Müalicə üsulları aşağıdakı cədvəldə ümumiləşdirilmişdir:

Profilaktika və Qorunma Yolları

İstilik allergiyasından qorunmaq və simptomların şiddətlənməsinin qarşısını almaq üçün aşağıdakı profilaktik tədbirlərə əməl edilməlidir:

• İsti havalarda mümkün qədər sərin yerlərdə qalmağa üstünlük verilməlidir.
• Dərinin nəfəs almasını təmin edən pambıq geyimlər seçilməlidir.
• İsti yemək və içkilərin istehlakından çəkinilməlidir.
• Günəş altında qalma müddəti minimuma endirilməlidir.
• Fiziki aktivlik zamanı həddindən artıq istidən qaçınılmalıdır.
• Gündəlik həyatda stress idarəsini öyrənmək reaksiyaların azalmasına kömək edə bilər.

ÖNEMLİ QEYD: İstilik allergiyası ilə bağlı şübhələriniz varsa və ya simptomlarınız şiddətlidirsə, mütləq bir allergoloq və ya dermatoloqa müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.