Kəskin nəfəs yolları pozulması sindromu

Səbəblər

ARDS müxtəlif səbəblərdən qaynaqlana bilər və əsasən aşağıdakı faktorlar nəticəsində yaranır:

İnfeksiyalar

Sepsis: Bədəndə geniş yayılmış infeksiya.

Pnevmoniya: Ağciyərlərin bakterial, viral və ya fungal infeksiyası.

Travmalar

Ağciyər zədələnmələri: Avtomobil qəzaları, düşmə və ya digər ciddi travmalar.

Yanıqlar: Ciddi yanıqlar nəticəsində.

İnhalyasiya

Zəhərli maddələrin tənəffüsü: Kimyəvi maddələr, tüstü və ya zəhərli qazların tənəffüsü.

Məhlulların tənəffüsü: Məsələn, qusuntu materiallarının tənəffüsü.

Digər səbəblər

Pancreatitis: Pankreasın iltihabı.

Transfuziya əlaqəli akut ağciyər zədələnməsi: Böyük qan transfuziyaları nəticəsində.

Dərmanlar və toksinlər: Bəzi dərmanlar və toksinlər.

Simptomlar

ARDS-nin simptomları sürətlə inkişaf edir və aşağıdakılar daxil ola bilər:

Nəfəs darlığı: Ən yaygın simptomdur və sürətlə ağırlaşa bilər.

Sürətli nəfəs alma: Hiperpneya.

Ağciyər auskultasiyasında raller: Stetoskopla dinlənərkən ağciyərlərdə patoloji səslər.

Dodaqlar və dırnaqların mavi rəngi: Hipoksemiya (qanda oksigen səviyyəsinin azalması) nəticəsində.

Əzginlik və konfüziya: Oksigen çatışmazlığı nəticəsində.

Ağciyərlərdə şişkinlik: Radioloji olaraq ağciyərlərin şişməsi və qeyri-adi görünüşü.

Diaqnoz

ARDS diaqnozu klinik simptomlar, tibbi tarix və müxtəlif testlər vasitəsilə qoyulur:

Fiziki müayinə: Həkim xəstənin nəfəs almasını və ümumi vəziyyətini qiymətləndirir.

Qan qazları analizi: Oksigen və karbon dioksid səviyyələrini ölçmək üçün.

Görüntüləmə testləri: Sinə rentgeni və ya kompüter tomoqrafiyası (KT) ağciyərlərdə maye yığılması və şişkinliyi göstərir.

Pulmoner kapiller "wedge" təzyiqi: Kardiyak səbəbləri istisna etmək üçün invaziv bir test.

Müalicə

ARDS-nin müalicəsi əsasən dəstəkləyici və simptomların idarə edilməsinə yönəlmişdir. Əsas müalicə üsulları aşağıdakılardır:

Oksigen terapiyası:

Oksigen maskaları və ya nazal kanüllər: Oksigen səviyyəsini artırmaq üçün.

Mekanik ventilyasiya: Ağır hallarda, intubasiya və ventilatordan istifadə edilir.

Maye idarə edilməsi:

Maye balansının tənzimlənməsi: Ağciyərlərdəki maye yığılmasını azaltmaq üçün maye balansı diqqətlə izlənir və idarə edilir.

Dərman müalicəsi:

Antibiotiklər: Əgər ARDS infeksiyadan qaynaqlanırsa.

Steroidlər: İltihabı azaltmaq üçün bəzi hallarda istifadə edilə bilər.

Sakitləşdiricilər və əzələ rahatladıcıları: Ventilyasiya zamanı xəstənin rahatlığını təmin etmək üçün.

Rehabilitasiya və dəstəkləyici baxım:

Fizioterapiya: Ağciyər funksiyasını bərpa etmək və əzələlərin güclənməsini təmin etmək üçün.

Qidalanma dəstəyi: Qidalanmanın optimal səviyyədə saxlanması.

Evdə Baxım və Profilaktika

Daimi tibbi nəzarət: Xəstəliyin ağırlaşmasının qarşısını almaq və ağciyər funksiyasını izləmək üçün.

Sağlam qidalanma və fiziki fəaliyyət: Ümumi sağlamlığı və ağciyər funksiyasını dəstəkləmək üçün.

Tütündən çəkinmək: Siqaret və digər tütün məhsullarından uzaq durmaq.

Fəsadlar

ARDS ciddi və həyati təhlükəli bir vəziyyətdir və vaxtında müalicə edilmədikdə bir çox fəsadlara səbəb ola bilər:

Ağciyər fibrozisi: Ağciyər toxumasının sərtləşməsi və elastikliyinin azalması.

Davamlı nəfəs darlığı: Uzun müddətli tənəffüs problemləri.

Orqan çatışmazlığı: Yüksək oksigen tələbatı və toxumaların zədələnməsi nəticəsində.

İnfeksiyalar: Mekanik ventilyasiya və digər tibbi prosedurlar nəticəsində ikincili infeksiyalar.

ARDS ciddi və həyat keyfiyyətini təsir edən bir vəziyyətdir. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə simptomlar idarə edilə bilər və xəstənin sağalması təmin edilə bilər. Əgər ARDS əlamətləri yaşayırsınızsa və ya bu vəziyyətdən şübhələnirsinizsə, dərhal tibbi yardım alınması vacibdir.