Kapilyar qanaxma nədir?
1️⃣ Kapilyar Qanaxmanın Xüsusiyyətləri
✔ Yavaş-yavaş axır, arteriya və ya venoz qanaxma qədər güclü olmur.
✔ Rəngi açıq qırmızıdır (arterial qan kimi parlaq deyil, venoz qan kimi tünd də deyil).
✔ Qan özü laxtalana bilər, çünki kiçik damarlardan gəldiyi üçün təzyiq çox aşağıdır.
✔ Təhlükəli deyil, lakin infeksiya riski olduğu üçün təmizlənməlidir.
2️⃣ Kapilyar Qanaxmanın Əsas Səbəbləri
🔹 Dəri sıyrıqları və ya cızılmalar (məsələn, dizi və ya əli bir yerə sürtmək).
🔹 Kiçik kəsiklər və ya deşilmiş yaralar (məsələn, kağız kəsiyi, ülgüclə yaralanma).
🔹 Dəriyə təsir edən xroniki xəstəliklər (məsələn, diabet və ya qan durulducu dərmanlar istifadə edən insanlarda bu tip qanaxmalar daha çox görülə bilər).
🔹 Kapilyarların zəif olması (yaşlı insanlarda və ya vitamin çatışmazlığı olan şəxslərdə daha tez-tez baş verə bilər).
3️⃣ Kapilyar Qanaxma Halında İlk Yardım
🩹 1. Yaraya Təzyiq Et
Təmiz bir tənzif, pambıq və ya salfetlə yüngülcə basaraq qanaxmanı dayandır.
1-2 dəqiqə ərzində qan laxtalanmağa başlamalıdır.
🛁 2. Yaranı Yuma və Təmizlə
Səthi su ilə yuyaraq çirk və bakteriyaları təmizlə.
Sabun istifadə etmək olar, ancaq spirt tökmək məsləhət görülmür (çünki dərini qıcıqlandıra bilər).
🩹 3. Antiseptik Tətbiq Et
Betadin, hidrogen peroksid və ya antibakterial məlhəm istifadə edə bilərsən.
Bu, infeksiya riskini azaldacaq.
🩹 4. Sərbəst Burax və ya Sarı
Kiçik cızılmalar hava ilə quruyub sağala bilər.
Daha dərin kəsiklər üçün yara sarğısı (plaster) istifadə et.
✅ 5. Günlük Nəzarət Et
Əgər yara iltihablanırsa, irin yaranırsa və ya qızartı yayılırsa, həkimə müraciət et.
4️⃣ Kapilyar Qanaxma Nə Zaman Təhlükəlidir?
🚨 Aşağıdakı hallarda həkimə müraciət etməlisən:
✔ Qanaxma 10 dəqiqədən çox dayanmazsa.
✔ Yara həddindən artıq qızarır və irin əmələ gəlirsə (infeksiya əlamətidir).
✔ Tetanus peyvəndin uzun müddətdir vurulmayıbsa.
✔ Dərin və çirkli bir yara yaranıbsa (məsələn, paslı bir metal əşya ilə kəsilibsə).
5️⃣ Kapilyar Qanaxmadan Necə Qorunmaq Olar?
✅ Evdə və ya işdə iti əşyalardan istifadə edərkən diqqətli ol.
✅ Dərini qorumaq üçün nəmləndirici kremlər və vitaminlər qəbul et.
✅ Kiçik sıyrıqlara belə diqqət yetir, çünki infeksiya riski ola bilər.
✅ Xüsusilə diabet, qan durulducu dərman istifadə edən insanlar yaralarını diqqətlə nəzarətdə saxlamalıdırlar.
Nəticə
Kapilyar qanaxma yüngül və təhlükəsiz olsa da, düzgün təmizlənməzsə infeksiyaya səbəb ola bilər. Əsas olan yaraya düzgün müdaxilə etmək və gigiyenaya diqqət yetirməkdir. 😊