Mazoşist nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Mazoşizm Anlayışı və Tarixi Kökləri
Mazoşizm, həm psixoloji, həm də seksual bir vəziyyət kimi təsnif edilən, fərdin ağrı və ya əzab çəkməkdən zövq alması halıdır. Bu anlayışın mənşəyi 19-cu əsrə, avstriyalı yazıçı Leopold von Sacher-Masoch-un yaradıcılığına dayanır. Yazıçı öz əsərlərində cinsi və emosional həzz almaq məqsədilə ağrı və iztirab çəkmə mövzularını geniş şəkildə təsvir etmişdir.
Mazoşist Davranışın Əsas Növləri
Mazoşist davranışlar təzahür formasına görə iki əsas kateqoriyaya bölünür. Bu fərqləndirmə, fərdin hansı stimullardan zövq aldığını müəyyən etmək baxımından mühümdür:
1. Seksual Mazoşizm
Seksual mazoşizm, bir şəxsin fiziki ağrıdan və ya təhqir olunmaqdan cinsi zövq alması vəziyyətidir. Bu davranış forması cinsi əlaqə zamanı müxtəlif praktikalarla özünü göstərə bilər:
- Partnyor tərəfindən şillələnmək,
- Bağlanmaq və ya hərəkətin məhdudlaşdırılması,
- Qamçılanmaq,
- Digər fiziki ağrıverici stimullara məruz qalmaq.
2. Psixoloji Mazoşizm
Psixoloji mazoşizm halında fərd fiziki ağrıdan deyil, daha çox təhqir edilməkdən, alçaldılmaqdan və ya psixoloji olaraq əzab çəkməkdən zövq alır. Burada fiziki təmas mütləq deyil; əsas diqqət mərkəzində olan amil psixoloji zərər çəkmək arzusudur.
Mazoşizm və Sado-mazoşizm (BDSM) Dinamikası
Mazoşist davranışlar çox vaxt sadizmlə paralel şəkildə, sado-mazoşizm olaraq tanınan dinamiklər çərçivəsində inkişaf edir. Müasir kontekstdə bu, BDSM praktikalarının bir hissəsi kimi qəbul edilir. Bu münasibətlərin əsas xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:
| Xüsusiyyət | Təsviri |
|---|---|
| Sadist Tərəf | Ağrı və ya əzab verərək zövq alan tərəf. |
| Mazoşist Tərəf | Ağrı və ya əzab çəkərək zövq alan tərəf. |
| Əsas Şərtlər | Qarşılıqlı razılıq və tam güvən. |
Bu münasibətlər cinsi həyatda partnyorlar arasında tamamilə könüllü şəkildə həyata keçirilir.
Psixoloji Aspektlər və DSM-5 Təsnifatı
Mazoşizm eyni zamanda klinik psixologiyanın tədqiqat mövzusudur. DSM-5 (Psixi Pozuntuların Diaqnostik və Statistik Təlimatı) çərçivəsində Seksual Mazoşizm Pozuntusu diaqnozu müəyyən edilmişdir. Əgər insanın özünə və ya başqalarına fiziki/emosional zərər verdiyi halda aldığı cinsi zövq onun gündəlik həyatına mənfi təsir göstərirsə, bu vəziyyət klinik bir pozuntu kimi qiymətləndirilə bilər.
Mazoşist Davranışın Normallığı və Terapiya İmkanları
Mazoşist davranışlar, qarşılıqlı razılıq əsasında olduğu və şəxsin özünə və ya partnyoruna (klinik mənada) zərər vermədiyi müddətcə qeyri-normal bir hal hesab edilmir. Lakin bu davranışlar aşağıdakı hallarda peşəkar müdaxilə tələb edə bilər:
- Həyatın digər aspektlərinə mənfi təsir etdikdə,
- Obsesiv (vəsvəsəli) bir davranış halına gəldikdə.
Psixoterapiya prosesi, bu davranışın təməlində duran səbəbləri araşdırmaq və fərdə bu meylləri idarə etmək üçün lazımi alətləri təmin etmək məqsədi daşıyır.