Mede qanaxmasi

Mədə Qanaxmasının Səbəbləri

Peptik xora: Mədədə və ya onikibarmaq bağırsaqda yaranan yaralar ən yaygın səbəblərdən biridir.

Gastroezofageal reflü xəstəliyi (GERD): Mədə turşusunun qida borusuna geri qaçması nəticəsində qida borusunda yaralar yaranır.

Gastrit: Mədənin iç səthinin iltihabı, adətən infeksiyalar (Helicobacter pylori) və ya uzun müddət nonsteroid antiinflamatuar dərmanlar (NSAİD) istifadəsi nəticəsində.

Varis (və ya varikoz): Qaraciyər xəstəlikləri nəticəsində mədə və qida borusundakı genişlənmiş damarlar.

Mədə polipləri və ya xərçəng: Mədə divarındakı kütlələr və ya şişlər.

Mədə travması: Fiziki travma və ya cərrahi əməliyyatlar nəticəsində.

Qan laxtalanma pozğunluqları: Qan laxtalanma problemləri və ya antikoagulyant dərmanlar nəticəsində.

Alkoqol və siqaret: Həddindən artıq alkoqol və siqaret istifadəsi mədə qanaxmasına səbəb ola bilər.

Mədə Qanaxmasının Simptomları

Mədə qanaxmasının simptomları qanaxmanın şiddətinə və səbəbinə bağlı olaraq dəyişə bilər:

Hematemesis: Qan qusma. Qan təzə (parlaq qırmızı) və ya qəhvə dənəsi kimi (qəhvəyi və ya qara) ola bilər.

Melena: Qara, yapışqan və pis qoxulu nəcis. Bu, mədədəki qanaxmanın bağırsaqlara çatdığını göstərir.

Anemiya: Zəiflik, yorğunluq və başgicəllənmə. Qan itkisi səbəbindən.

Kəskin qarın ağrısı: Qanaxmanın şiddətindən asılı olaraq.

Nəfəs darlığı: Qan itkisi nəticəsində oksigen çatışmazlığı.

Zəif nəbz və aşağı qan təzyiqi: Şiddətli qanaxma hallarında.

Mədə Qanaxmasının Diaqnozu

Mədə qanaxmasının diaqnozu üçün həkim bir sıra test və prosedurlar həyata keçirə bilər:

Fiziki müayinə: Həkim simptomları və tibbi tarixçəni qiymətləndirir.

Qan testləri: Hemoglobin və hematokrit səviyyələrini ölçmək üçün.

Endoskopiya: Mədənin içini bir endoskop (kamera ilə təchiz olunmuş bir boru) vasitəsilə yoxlamaq.

Rəngli doppler ultrasəs: Mədə və bağırsaqların qan damarlarını yoxlamaq üçün.

Nəcis testi: Nəcisdə qan varlığını yoxlamaq üçün.

Angioqrafiya: Qan damarlarının rentgen görüntülərini əldə etmək üçün kontrast maddə istifadə edilərək.

Mədə Qanaxmasının Müalicəsi

Mədə qanaxmasının müalicəsi səbəbə və qanaxmanın şiddətinə bağlı olaraq dəyişir:

Dərman müalicəsi:

Proton nasosu inhibitorları (PPI): Mədə turşusunun azalması üçün.

Antibiotiklər: Helicobacter pylori infeksiyasını müalicə etmək üçün.

Vazopressinlər və somatostatin analogları: Qan damarlarını daraltmaq üçün (varis qanaxmaları üçün).

Endoskopik müalicə:

Endoskopik bağlama: Qanaxan damarları bağlamaq üçün.

Endoskopik skleroterapiya: Qanaxan damarları qurutmaq üçün kimyəvi maddə tətbiqi.

Endoskopik kliplər: Qanaxan yeri sıxmaq üçün kliplərin yerləşdirilməsi.

Cərrahi müdaxilə:

Cərrahi rezeksiyon: Qanaxmanın mənbəyini çıxarmaq üçün əməliyyat.

Bədənin qanla təchizatını bərpa etmək üçün damar yolu ilə maye və ya qan transfuziyası.

Profilaktika və Yaşam Tərzi Dəyişiklikləri

Mədə qanaxmasının qarşısını almaq üçün aşağıdakı tədbirlər tövsiyə edilir:

Sağlam qidalanma: Mədə sağlamlığını qorumaq üçün balanslı və lifli qidalarla zəngin bir pəhriz.

Alkoqol və siqaret istifadəsindən çəkinmək: Bu maddələr mədə divarını zədələyə bilər.

Nonsteroid antiinflamatuar dərmanların (NSAİD) istifadəsini məhdudlaşdırmaq: Mədə qoruyucu dərmanlar ilə birlikdə istifadə.

Stresin idarə edilməsi: Stress mədə turşusunu artıraraq mədə xəstəliklərinə səbəb ola bilər.

Mütəmadi tibbi müayinə: Mədə problemlərini erkən mərhələdə aşkarlamaq üçün mütəmadi həkim ziyarətləri.

Mədə qanaxması ciddi və həyati təhlükə yarada bilən bir vəziyyətdir, lakin erkən diaqnoz və müalicə ilə idarə edilə bilər. Əgər mədə qanaxması simptomları hiss edirsinizsə, dərhal tibbi yardım axtarmaq vacibdir.