PFO (Patent Foramen Ovale) nədir? PFO simptomları və müalicəsi

PFO-nun Səbəbləri

Doğuş zamanı foramen ovalenin bağlanmaması.

Tam bağlanmamanın dəqiq səbəbi bilinmir, lakin genetik faktorlar rol oynaya bilər.

PFO-nun Fizioloji Təsiri

Normalda sağ qulaqcıqdan (atriyumdan) sol qulaqcığa qan keçidi olmamalıdır. Lakin PFO-da:

Qan sağ qulaqcıqdan sol qulaqcığa keçə bilər.

Bu, oksigensiz qanın sistemik dövranla qarışmasına səbəb ola bilər.

PFO-nun Simptomları

PFO adətən simptomlara səbəb olmur və bir çox insan ömrü boyu bu vəziyyətdən xəbərsiz qalır. Lakin bəzi hallarda simptomlar və ya əlaqəli problemlər ortaya çıxa bilər:

1. Simptomsuz (Asimptomatik PFO)

PFO olan insanların çoxunda heç bir simptom görülmür.

2. Əlamətlər və əlaqəli problemlər

Migren: Xüsusilə aura ilə müşayiət olunan baş ağrıları.

Kriptogen insult: Heç bir aydın səbəbi olmayan beyin insultu.

Hipoksemiya: Qanda oksigen səviyyəsinin aşağı olması.

Dərin ven trombozu (DVT): Qan laxtasının PFO vasitəsilə keçərək ağciyər emboliyası və ya beyin insultuna səbəb olması.

Yorğunluq: Fiziki fəaliyyət zamanı tez yorulma.

Nəfəs darlığı: Xüsusilə fiziki fəaliyyət zamanı.

PFO-nun Diaqnozu

PFO-nu aşkarlamaq üçün bir neçə müayinə metodu istifadə edilir:

Ekokardioqrafiya (Echo):

Transtorasik və ya transözofageal echokardioqrafiya (TEE).

Qabarcıq testi (bubble test) ilə PFO-nun mövcudluğu təsdiqlənir.

Kompüter tomoqrafiyası (KT) və ya MRT:

Ürək və damar strukturlarını qiymətləndirmək üçün istifadə edilir.

PFO-nun Müalicəsi

PFO müalicəsi simptomların şiddətinə və əlaqəli fəsadlara görə dəyişir. Əsas müalicə üsulları bunlardır:

1. İzləmə (Simptomsuz hallar üçün)

Əgər PFO təsadüfən aşkarlanır və heç bir simptom və ya problem yaratmırsa, müalicə tələb olunmur.

Xəstələr mütəmadi olaraq izlənilir.

2. Dərman müalicəsi

Qan durulaşdırıcı dərmanlar: PFO ilə əlaqəli tromboz riskini azaltmaq üçün təyin edilir.

Aspirin.

Antikoaqulyantlar (varfarin və ya yeni oral antikoaqulyantlar).

Migren simptomlarını idarə etmək üçün dərmanlar təyin edilə bilər.

3. Cərrahi və ya invaziv müdaxilə

PFO qapama proseduru:

Minimal invaziv üsulla kateter vasitəsilə PFO bağlanır.

Bu, qasıq nahiyəsindən damar vasitəsilə xüsusi bir cihazın yerləşdirilməsini əhatə edir.

Xüsusilə, kriptogen insult və ya digər fəsadlar yaşayan xəstələr üçün tövsiyə olunur.

4. Açıq ürək əməliyyatı

Böyük ölçülü PFO və ya digər ürək qüsurları olan xəstələrdə tətbiq edilə bilər.

Nadirdir və yalnız ciddi hallar üçün istifadə olunur.

PFO ilə əlaqəli risklər

Müalicə olunmayan PFO aşağıdakı risklərə səbəb ola bilər:

Insult: Qan laxtasının beyinə keçməsi.

Ağciyər emboliyası.

Xroniki hipoksemiya: Uzun müddətli oksigen çatışmazlığı.

Migrenin şiddətlənməsi.

Profilaktika və Sağlamlıq Tövsiyələri

Sağlam həyat tərzi keçirmək: Siqaret çəkməmək, balanslı qidalanmaq və müntəzəm fiziki fəaliyyətlə məşğul olmaq.

Qan durulaşdırıcı dərmanlardan düzgün istifadə etmək.

Tromboz və insult əlamətlərinə qarşı diqqətli olmaq.

Nəticə

PFO, əksər hallarda simptomlara səbəb olmur və xüsusi bir müalicəyə ehtiyac olmur. Lakin migren, kriptogen insult və ya digər ciddi problemlərlə əlaqəli olduğu hallarda, həkim müdaxiləsi tələb olunur. Müvafiq diaqnoz və müalicə üçün kardioloqla məsləhətləşmək vacibdir.