Qaraciyər yağlanması-Hpatosteatos
1. Alkoqollu Qaraciyər Yağlanması
Spirtli içkilərin müntəzəm və ya həddindən artıq qəbulu qaraciyər yağlanmasına səbəb ola bilər. Spirt qaraciyərdə iltihaba, toksik zərərə və nəticədə qaraciyərin yağlanmasına yol açır.
2. Alkoqolsuz Qaraciyər Yağlanması (NAFLD)
Qaraciyərin yağlanması spirt istifadəsi ilə əlaqədar olmayan digər səbəblərdən yaranır. Alkoqolsuz steatohepatit (NASH) isə bu növ qaraciyər yağlanmasının daha ağır formasıdır.
Səbəbləri və Risk Faktorları: Artıq çəki və piylənmə, tip 2 diabet, yüksək xolesterol, insulin müqaviməti, genetik meyl, qidalanmada həddindən artıq kalorili qidaların istehlakı.
Simptomlar
Çox vaxt hepatosteatoz erkən mərhələdə simptomsuz olur. Ancaq xəstəlik irəlilədikcə aşağıdakı əlamətlər yarana bilər:
Sağ qabırğa altında ağrı və ya narahatlıq
Zəiflik, yorğunluq
Qaraciyərin böyüməsi
Həzm pozuntuları
NASH kimi daha ağır formalarda qaraciyərdə iltihab, fibroz (sərtləşmə) və qaraciyər sirrozuna səbəb ola bilər.
Diaqnoz
Qan Testləri: Qaraciyər fermentlərinin (ALT, AST) artması hepatosteatoza işarə edə bilər.
Görüntüləmə: Qaraciyərdə yağlanmanın təsdiqlənməsi üçün ultrasəs, maqnit-rezonans tomoqrafiya (MRT) və ya kompüter tomoqrafiya (KT).
Biopsiya: Qaraciyər toxumasının nümunəsi vasitəsilə dəqiq diaqnoz.
Müalicə və Qarşısını Alma
Qaraciyər yağlanmasının müalicəsi və idarə edilməsi:
Çəki İdarəsi: Kilo itkisi və düzgün qidalanma.
Sağlam Qidalanma: Şəkər, doymuş yağlar və spirtin məhdudlaşdırılması.
Fiziki Aktivlik: Nizamlı olaraq idmanla məşğul olmaq.
Dərmanlar: Xəstəliyin ağır mərhələlərində qaraciyər funksiyasını dəstəkləmək üçün dərmanlar.
Qaraciyər yağlanması vaxtında diaqnoz və həyat tərzi dəyişiklikləri ilə idarə edilə bilər. Bu səbəbdən müntəzəm tibbi müayinələr və düzgün qidalanma vacibdir.