Sinir sıxılması (karpal tunel sindromu)
🧠 Karpal tunel nədir?
Biləkdə, sümüklər və bir bağ (transvers karpal ligament) ilə əhatə olunmuş tunelə “karpal tunel” deyilir.
Bu tuneldən median sinir və əzələ vətərləri (tendonlar) keçir.
Median sinir – baş barmaq, işarə barmağı, orta barmaq və adsız barmağın iç tərəfinin hissini və bəzi əzələlərin hərəkətini təmin edir.
➡️ Bu tunel daralarsa və ya içində şişlik olarsa, median sinir sıxılır və karpal tunel sindromu (KTS) yaranır.
🧾 Əsas səbəblər
SəbəbAçıqlama
⌨️ Təkrarlayıcı əl-bilək hərəkətləriUzun müddət yazı yazmaq, kompüterdə işləmək
🧶 Əllə görülən işlərTikiş, toxuma, ev işləri, mexaniki işlər
🤰 HamiləlikMaye tutulmasına bağlı sinir sıxılması
💉 Diabet, hipotiroidizmSinirin qidalanmasında və keçiriciliyində pozğunluq
💥 Travmalar, bilək sınıqlarıAnatomik daralma yaradır
🧬 İrsi meyillilikBəzi insanlarda tunel anadangəlmə dardır
⚠️ Əlamətlər
Əlamətİzah
🤲 Əldə və barmaqlarda keyimə, uyuşmaBaş, işarə, orta və adsız barmağın iç tərəfində
🔥 Yanma və iynə batması hissiƏsasən gecələr artır
💪 Əldə zəiflik, əşyaları əldən salmaq
🛌 Gecə ağrısı ilə oyanmaq və əlləri silkələmə ehtiyacı
🖐️ Baş barmağın əzələlərində incəlmə (gec mərhələdə)
🧪 Diaqnoz necə qoyulur?
Həkim müayinəsi:
Tinel testi: Biləyə vurduqda barmaqlarda iynələnmə
Phalen testi: Biləkləri bir-birinə bükmək
EMG (elektromiyoqrafiya) və sinir keçiriciliyi testi – sinirin harada və nə qədər sıxıldığını ölçür
Ultrasəs və ya MRT – bəzi hallarda tuneldə anatomik problem varsa göstərmək üçün
🩺 Müalicə yolları
🟢 Konservativ müalicə (yüngül və orta hallarda)
Müalicəİzah
✋ Bilək ateli (breys)Xüsusilə gecə istifadə olunur, siniri istirahətə alır
💊 İltihab əleyhinə dərmanlar (NSAİİ)Ağrı və şişi azaldır
💉 Kortikosteroid iynəsiBilək içərisinə vurularaq ödemi azaldır
🧘♀️ Fizioterapiya və sinir mobilizasiya məşqləriSinirin hərəkətliliyini artırır
⌛ İş vərdişlərinin dəyişdirilməsiErgonomik dəstək, klaviatura, mouse istifadəsi
🔴 Cərrahi müalicə (ağır və ya keçməyən hallarda)
Cərrahiyə növüAçıklama
🔓 Karpal tunel dekompressiyasıTransvers karpal bağ kəsilərək tunel genişləndirilir
🛏️ Ambulator və lokal anesteziya ilə aparılır
⏳ Əməliyyatdan sonra 2–6 həftə ərzində tam sağalma ola bilər
🧘♂️ Evdə nə edə bilərsiniz?
🧊 Biləyə buz qoyun – gündə 2–3 dəfə 15 dəqiqə
🖐️ Sinir uzatma məşqləri – (istəsəniz göstərərəm)
🛌 Gecə atelindən istifadə edin
🔁 Əllə təkrarlayan hərəkətlərə fasilə verin
🧑💻 Erqonomik düzəlişlər edin – mouse və klaviatura dəstəyi
✅ Nəticə olaraq:
Karpal tunel sindromu — çox yayılmış, amma erkən mərhələdə müalicə edilə bilən bir sinir sıxılması problemidir
Əlamətləri gözardı etməmək, vaxtında müayinə və müalicə əlin funksiya itkisini önləyir
Cərrahiyyə uğurlu nəticələr verir, amma gecikmədən önləmək ən yaxşısıdır