Yenidoğulmuşun anemiyası
Yenidoğulmuşun Anemiyasının Səbəbləri
Qan İtkisi
Doğuş Zamanı Qan İtkisi: Doğuş zamanı və ya doğuşdan dərhal sonra meydana gələ bilər.
Fetal-Maternal Qan Qarışması: Fetal qan hüceyrələrinin ananın dövranına keçməsi.
İnvaziv Prosedurlar: Məsələn, göbək damar kateteri yerləşdirilməsi.
Qırmızı Qan Hüceyrələrinin Aşağı İstehsalı
Prematür Yenidoğulmuşlar: Yetərli miqdarda eritropoetin hormonunun istehsal olunmaması.
Genetik Xəstəliklər: Kəskin aplastik anemiya və ya digər anemik xəstəliklər.
Qırmızı Qan Hüceyrələrinin Artmış Parçalanması
Hemolitik Anemiya: Qırmızı qan hüceyrələrinin vaxtından əvvəl parçalanması. Bu, Rh faktoru və ya ABO uyğunsuzluğu ilə əlaqəli ola bilər.
G6PD Enzim Çatışmazlığı: Bəzi dərmanlar və qidalar qırmızı qan hüceyrələrinin parçalanmasına səbəb ola bilər.
Qida Çatışmazlığı
Dəmir Çatışmazlığı: Anada və ya dölün qida rejimində kifayət qədər dəmir olmaması.
Vitamin B12 və Folik Turşusu Çatışmazlığı: Bu qida maddələrinin çatışmazlığı qırmızı qan hüceyrələrinin istehsalını təsir edə bilər.
Yenidoğulmuşun Anemiyasının Simptomları
Anemiyanın simptomları müxtəlif ola bilər və şiddətinə görə dəyişir:
Solğun Dəri: Dəri rənginin solğun olması.
Yorğunluq və Zəiflik: Körpənin normal fəaliyyətlərində zəiflik.
Sürətli Nəfəs Alma və Ürək Döyüntüsü: Oksigen çatışmazlığını kompensasiya etmək üçün.
Yavaş Böyümə: Çəki və boy artımının yavaşlaması.
Qidalanma Problemləri: İştahsızlıq və qidalanma zamanı çətinliklər.
Sarılıq: Qan hüceyrələrinin parçalanması nəticəsində bilirubin səviyyəsinin artması.
Yenidoğulmuşun Anemiyasının Diaqnozu
Diaqnoz müxtəlif üsullarla aparılır:
Tibbi Tarix və Fiziki Müayinə: Həkim, körpənin tibbi tarixini və simptomlarını nəzərdən keçirir, fiziki müayinə aparır.
Laborator Testlər:
Tam Qan Sayımı (CBC): Qırmızı qan hüceyrələrinin, hemoglobinin və hematokritin səviyyəsini ölçmək üçün.
Retikulosit Sayımı: Qan hüceyrələrinin istehsalını qiymətləndirmək üçün.
Bilirubin Səviyyəsi: Sarılığın səbəbini müəyyən etmək üçün.
Qan Qrupu və Rh Faktoru Testi: Uyğunsuzluqları müəyyən etmək üçün.
Dəmir və Vitamin Səviyyələri: Qida çatışmazlığını qiymətləndirmək üçün.
Yenidoğulmuşun Anemiyasının Müalicəsi
Müalicə anemiyanın səbəbinə və şiddətinə görə dəyişir:
Qan Transfuziyası
Kəskin Anemiya Hallarında: Körpənin həyati təhlükəsi varsa, qan transfuziyası tətbiq edilə bilər.
Dəmir Əlavələri
Dəmir Çatışmazlığı Hallarında: Körpəyə və ya anaya dəmir əlavələri verilir.
Fototerapiya
Sarılıq Hallarında: Qırmızı qan hüceyrələrinin parçalanması nəticəsində yaranan bilirubin səviyyəsini azaltmaq üçün.
Eritropoetin Terapiyası
Prematür Yenidoğulmuşlar: Qırmızı qan hüceyrələrinin istehsalını artırmaq üçün.
Qida Əlavələri
Vitamin B12 və Folik Turşusu Çatışmazlığı Hallarında: Lazımi qida maddələrinin təmin edilməsi.
Qarşısının Alınması və Sağlamlığın Qorunması
Prenatal Qulluq
Müntəzəm Hamiləlik Yoxlamaları: Ananın sağlamlığını izləmək və anemiyanın erkən diaqnozunu təmin etmək.
Düzgün Qidalanma
Ananın Qidalanması: Hamiləlik dövründə dəmir, folik turşusu və vitamin B12 ilə zəngin qidalar qəbul etmək.
Müntəzəm İzləmə və Yoxlamalar
Yenidoğulmuş Yoxlamaları: Körpənin anemiya simptomlarını erkən aşkar etmək üçün müntəzəm tibbi yoxlamalar.
Genetik Məsləhət
Ailədə Anemiya Tarixi: Ailədə anemiya və ya genetik pozğunluqlar varsa, hamiləlikdən əvvəl və ya hamiləlik dövründə genetik məsləhət almaq.
Yenidoğulmuş anemiyası ciddi bir vəziyyət ola bilər, lakin düzgün diaqnoz, müalicə və dəstək ilə körpənin sağlamlığını qorumaq mümkündür. Bu vəziyyət şübhəsi olan valideynlər müntəzəm olaraq pediatr və ya neonatoloq ilə məsləhətləşməlidir.