Diz Artroskopiyası: Nədir, Nə Zaman Lazımdır və Müalicə Prosesi
🔍 1. Diz Artroskopiyası Nədir?
2–3 kiçik dəlik (0.5–1 sm) açılaraq dizin içinə kamera və alətlər daxil edilir
Diz oynağına steril maye verilir ki, görüntü daha aydın olsun
Cərrah həm diaqnoz, həm də müalicə məqsədilə əməliyyatı eyni anda aparır
Açıq əməliyyata nisbətən ağrısı, kəsiyi və bərpa müddəti azdır
💡 2. Diz Artroskopiyası Hansi Hallarda Tətbiq Olunur?
Tətbiq sahəsiƏn çox səbəblər
Menisk cırılmalarıGənclərdə idman zədəsi, yaşlılarda degenerativ cırılma
Əzələdaxili və bağ yaralanmalarıACL (ön çarpaz bağ) və ya PCL (arxa çarpaz bağ) zədələri
Qığırdaq zədələriMikrofraktura və ya qığırdaq transplantasiyası üçün
Sərbəst cisimlər (oynaq içində qopmuş hissələr)Qığırdaq və ya sümük parçaları
Sinovit (oynaq içi iltihab)Revmatoid artrit, infeksiya
Dizdə səbəbi bilinməyən ağrılar və şişkinliklərDiaqnostik məqsədlə
🧠 3. Əməliyyat Necə Keçir?
✅ Əməliyyatdan əvvəl:
MRT və rentgenlə vəziyyətin dəyərləndirilməsi
Qan analizləri və anesteziya üçün müayinə
Əməliyyat günü və ya 1 gün öncə xəstəxanaya qəbul
✅ Əməliyyat zamanı:
Ümumi və ya regional anesteziya (onurğa və ya beldən aşağı keyitmə)
30 dəqiqə – 1.5 saat arası davam edə bilər
Kamera ilə baxılır, lazımi müdaxilələr (tikmə, təmizləmə, kəsmə) edilir
Prosedurdan sonra dikişlər qoyulur və sarğı edilir
🩺 4. Əməliyyatdan Sonra Bərpa
⏳ İlk günlərdə:
Ayaq qalxıdırılır, buz tətbiqi
Ağrıkəsici və iltihabəleyhinə dərmanlar
Adətən 1 gün sonra evə buraxılır
🧘♀️ Bərpa mərhələsi:
Fiziki terapiya çox vacibdir
Əzələ gücü, hərəkət genişliyi və tarazlıq təkrar qurulur
Ayağa tam yüklənmə müddəti: təmir edilən toxumaya görə dəyişir
Menisk çıxarılması – 1–2 həftə
Menisk tikilməsi və ACL əməliyyatı – 4–6 həftə və ya daha uzun
✅ 5. Üstünlükləri
✔️ Açıq əməliyyata görə daha az invazivdir
✔️ Az qan itirilməsi və infeksiya riski
✔️ Tez sağalma və xəstəxanadan qısa müddətdə çıxış
✔️ Estetik olaraq çox kiçik çapıqlar
⚠️ 6. Mümkün Fəsadlar (Nadir)
İnfeksiya (çox nadirdir)
Dizdə sərtlik və hərəkət məhdudluğu
Qan laxtası (DVT)
Sinir və damar zədəsi (böyük ehtimalla keçici olur)
💬 7. Nə Zaman Həkimə Yenidən Müraciət Etməlisiniz?
🔴 Qızartı, yüksək hərarət, irin
🔴 Bariz şişkinlik və hərəkətsizlik
🔴 Dərin və davamlı ağrı
🔴 Ayaqda keylik və rəng dəyişikliyi
✅ 8. Nəticə:
Diz artroskopiyası, həm diaqnoz, həm də minimal invaziv müalicə üçün çox effektiv və təhlükəsiz bir üsuldur.
🦵 Əgər dizdə davamlı ağrılar, şişkinlik, ilişmə və ya qığırdaq zədəsi varsa, artroskopiya həm rahatlıq, həm də funksionallıq baxımından əhəmiyyətli fərq yarada bilər.
💬 Əgər dizinizlə bağlı konkret şikayət və ya MRT nəticəniz varsa, sizin üçün uyğun müdaxilə növünü və bərpa planını birlikdə dəyərləndirə bilərik. 🌿