Tam qan sayımı

Tam Qan Sayımı Testinin Nəticələrində Yer Alan Parametrlər
Qırmızı qan hüceyrələri (eritrositlər):
Qırmızı qan hüceyrələrinin sayı: Bu hüceyrələr bədəndə oksigen daşıyan əsas hüceyrələrdir. Qırmızı qan hüceyrələrinin sayı qan azlığı (anemiya) və ya digər xəstəliklərin mövcudluğunu göstərə bilər.
Normal dəyərlər: Kişilər üçün 4.7–6.1 milyon hüceyrə/mikrolitr, qadınlar üçün 4.2–5.4 milyon hüceyrə/mikrolitr.
Hemoglobin (Hgb): Qırmızı qan hüceyrələrindəki hemoglobin oksigenin daşınmasına cavabdeh olan proteindir. Hemoglobin səviyyəsi anemiya və digər qan xəstəlikləri haqqında məlumat verə bilər.
Normal dəyərlər: Kişilər üçün 13.8–17.2 qram/dl, qadınlar üçün 12.1–15.1 qram/dl.
Hematokrit (Hct): Qan həcminin nə qədərinin qırmızı qan hüceyrələrindən ibarət olduğunu göstərən göstəricidir. Anemiya və ya su itkisi kimi problemlər zamanı dəyişir.
Normal dəyərlər: Kişilər üçün 40.7%–50.3%, qadınlar üçün 36.1%–44.3%.
Orta hüceyrə həcmi (MCV): Qırmızı qan hüceyrələrinin orta həcmini göstərir. Böyük və ya kiçik hüceyrələr müxtəlif növ anemiyaları göstərə bilər.
Normal dəyər: 80–100 femtolitr.
Orta hüceyrə hemoglobini (MCH): Bir qırmızı qan hüceyrəsinin daşıdığı hemoglobin miqdarını göstərir.
Normal dəyər: 27–31 pikogram.
Orta hüceyrə hemoglobin konsentrasiyası (MCHC): Hər qırmızı qan hüceyrəsində olan hemoglobinin konsentrasiyasını göstərir.
Normal dəyər: 32–36 qram/dl.
Ağ qan hüceyrələri (leykositlər):
Ağ qan hüceyrələrinin ümumi sayı: Ağ qan hüceyrələri infeksiya və iltihabla mübarizə aparan immun sistem hüceyrələridir. Onların sayının artması infeksiya, iltihab və ya leykemiya kimi xəstəliklərə işarə edə bilər. Sayının azalması isə immun sistemi zəiflədən xəstəliklərdən xəbər verə bilər.
Normal dəyər: 4,000–11,000 hüceyrə/mikrolitr.
Ağ qan hüceyrələrinin növləri:
Neytrofillər: Bakterial infeksiyalarla mübarizə aparırlar.
Lenfositlər: Virus infeksiyaları və digər immun cavab reaksiyalarında iştirak edirlər.
Monositlər: Xarici maddələri udaraq bədəndən təmizləyirlər.
Eozinofillər: Allergik reaksiyalar və parazitar infeksiyalarla əlaqədardır.
Bazofillər: İmmun cavabda və allergik reaksiyalarda iştirak edirlər.
Trombositlər (plateletlər):
Trombosit sayı: Trombositlər qan laxtalanmasında iştirak edən hüceyrələrdir. Sayının az olması qanaxma riskini, çox olması isə qan laxtalanması və ya digər pozğunluqlara işarə edə bilər.
Normal dəyər: 150,000–450,000 trombosit/mikrolitr.
Tam Qan Sayımı Testinin Klinik İstifadəsi
TQS müxtəlif xəstəliklərin və sağlamlıq problemlərinin aşkarlanmasında istifadə olunur. Testin nəticələri aşağıdakı hallarda tibbi müdaxiləyə səbəb ola bilər:
Anemiya: Qırmızı qan hüceyrələrinin və ya hemoglobinin az olması anemiyaya işarə edə bilər. Anemiya dəmir çatışmazlığı, B12 vitamini çatışmazlığı, iltihabi xəstəliklər və ya xroniki xəstəliklər səbəbindən baş verə bilər.
İnfeksiyalar və iltihab: Ağ qan hüceyrələrinin artması bakterial və ya viral infeksiyaların, həmçinin iltihabi xəstəliklərin əlaməti ola bilər.
Leukemiya və digər qan xərçəngləri: Ağ qan hüceyrələrinin sayında böyük artım və ya azalma, həmçinin qeyri-normal hüceyrələrin aşkarlanması qan xərçənglərinin göstəricisi ola bilər.
Trombosit pozğunluqları: Trombositlərin çox az və ya çox olması qanaxma, qan laxtalanması və digər qan xəstəliklərinə işarə edə bilər.
Nəticə
Tam qan sayımı (TQS) qanınızda müxtəlif hüceyrə tiplərinin səviyyəsini və funksiyalarını göstərən əsas bir testdir. Bu test vasitəsilə həkimlər müxtəlif xəstəlikləri, infeksiyaları və qan pozğunluqlarını diaqnoz edə bilərlər. TQS nəticələri hər zaman həkim tərəfindən digər klinik məlumatlar və testlərlə birlikdə qiymətləndirilməlidir.