Tüpürcək vəzi şişi nədir?

Tüpürcək Vəzilərinin Növü

Böyük Tüpürcək Vəziləri:

Parotis vəzisi: Ən böyük tüpürcək vəzisidir və qulaq önündə yerləşir. Tüpürcək vəzi şişlərinin təxminən 80%-i burada yaranır.

Submandibular vəzi: Çənə altındadır.

Sublingual vəzi: Dilaltı bölgədə yerləşir.

Kiçik Tüpürcək Vəziləri:

Ağız boşluğunun selikli qişasında (damaqda, dildə, yanaqlarda) yerləşir.

Tüpürcək Vəzi Şişlərinin Növləri

Xoşxassəli Şişlər:

Pleomorfik Adenoma:

Ən çox rast gəlinən xoşxassəli şişdir.

Yavaş böyüyür və ağrısızdır.

Warthin Şişi:

Daha çox siqaret çəkən şəxslərdə rast gəlinir.

Bədxassəli Şişlər:

Mukoepidermoid Karsinoma: Ən çox rast gəlinən bədxassəli şiş növüdür.

Adenoid Kistik Karsinoma: Yavaş böyüyür, lakin sinirlərə təsir edə bilər.

Asinar Hüceyrəli Karsinoma: Parotis vəzisində yaranan nadir bir növdür.

Tüpürcək Vəzi Şişlərinin Səbəbləri

Şişlərin dəqiq səbəbi bilinmir, lakin bəzi risk faktorları mövcuddur:

Yaş: 40-60 yaş arası insanlarda daha çox rast gəlinir.

Siqaret və Alkoqol: Xüsusilə Warthin şişi ilə əlaqəli ola bilər.

Radiasiya Ekspozisiyası: Radioterapiya və ya radiasiyaya məruz qalma riski artırır.

Genetik Faktorlar: Ailəvi keçmiş bu riskə təsir edə bilər.

Kronik İltihablar: Tüpürcək vəzilərinin xroniki infeksiyaları və iltihabı.

Tüpürcək Vəzi Şişlərinin Əlamətləri

Xoşxassəli Şişlər:

Ağrısız, yavaş böyüyən bir kütlə.

Yumşaq və ya bərk hiss edilə bilər.

Çənə və ya qulaq bölgəsində şişkinlik.

Bədxassəli Şişlər:

Sürətli böyümə.

Ağrı: Ətrafdakı sinirlərə təzyiq səbəbindən.

Uyuşma və ya Paraliziya: Üz sinirinə təsir etdikdə (xüsusilə parotis vəzi şişlərində).

Tüpürcək Axınının Azalması: Ağız quruluğu.

Yanaqlarda, ağızda və ya boyunda kütlə.

Tüpürcək Vəzi Şişlərinin Diaqnozu

1. Fiziki Müayinə:

Həkim kütlənin yeri, ölçüsü və hərəkətliliyini yoxlayır.

2. Görüntüləmə Metodları:

Ultrason: Şişin quruluşunu və ölçüsünü müəyyən edir.

MRT və ya KT: Şişin dəqiq yeri və ətraf toxumalara təsirini göstərir.

3. İynə Biopsiyası (FNA):

Şişdən nümunə götürülərək laboratoriyada analiz edilir.

4. Histopatoloji Müayinə:

Şişin xoşxassəli və ya bədxassəli olduğunu təsdiq edir.

Tüpürcək Vəzi Şişlərinin Müalicəsi

1. Cərrahi Müdaxilə:

Ən çox istifadə edilən müalicə metodudur.

Parotidektomiya: Parotis vəzisinin bir hissəsinin və ya hamısının çıxarılması.

Submandibular Vəzinin Çıxarılması: Submandibular vəzi şişlərində.

Sinirlərə yaxın olan şişlərdə diqqətli cərrahi üsul tələb olunur.

2. Radioterapiya:

Bədxassəli və ya əməliyyatla tam çıxarıla bilməyən şişlərdə tətbiq edilir.

3. Kemoterapiya:

Ciddi bədxassəli hallarda və metastazlarda istifadə edilir.

4. İzləmə:

Xoşxassəli şişlərdə belə mütəmadi olaraq izləmə tövsiyə olunur, çünki bəzən yenidən yaranma riski mövcuddur.

Nə Zaman Həkimə Müraciət Etmək Lazımdır?

Qulaq, çənə və ya boyunda hər hansı ağrısız və ya ağrılı şişkinlik.

Üz əzələlərində zəiflik və ya uyuşma.

Ağızda davamlı quruluq və ya tüpürcək axınının azalması.

Tüpürcək vəzi şişləri erkən diaqnoz və müalicə ilə çox vaxt uğurla idarə olunur. Əgər sizdə bu simptomlardan hər hansı biri varsa, bir otolarinqoloq (KBB) və ya onkoloqla məsləhətləşmək vacibdir.